۱۲ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۴۰
ضروری‌ترین گام در حفاظت و احیاء مراتع؛

تدوین و اجرای «برنامه ملی مطالعه و شناسایی گونه‌های گیاهی کشور»

شناسایی و حفاظت از تنوع گونه‌های گیاهی، به دلیل تأثیری که در تولید محصولات کشاورزی، مرتعی و دامی دارد، جزء اولویت‌های اساسی هر کشور، در تامین امنیت غذایی به شمار می‌رود؛ مسأله‌ای که در ایران با بی‌توجهی کامل مواجه است.

به گزارش عیارآنلاین، کشور ایران به دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی، شرایط توپوگرافیکی مختلف و خاک‌های متنوع دارای انواع گسترده‌ای از گونه‌های گیاهی می‌باشد، به طوری که در زیست­بوم­های ایران، بیش از ۸۰۰۰ گونه گیاهی وجود دارد که برابر با کل گونه‌های گیاهی قاره سبز اروپاست. حتی بسیاری از این گونه‌ها، گونه‌هایی خاص می‌باشد، به طوری که مطابق آمار حدود ۱۸۰۰ گونه گیاهی موجود در ایران به صورت اندمیک یا انحصاری و ۱۴۰۵ گونه نادر محسوب می‌شود.

وجود چنین تنوعی در گونه‌های گیاهی، کشور ایران را به یکی از غنی‌ترین منابع ژنتیکی گیاهی دنیا تبدیل کرده، به طوری که تنوع گیاهی آن در منطقه خاورمیانه کم‌نظیر بوده و از جمله‌ی مهم­ترین کشورها برای حفاظت از تنوع زیستی در خاورمیانه و غرب آسیا بشمار می‌رود.

از طرف دیگر کشاورزی و تولید غذا در کشوری مانند ایران که دارای مناطق متنوع کشاورزی می‌باشد در گام اول نیازمند گونه‌های گیاهی متنوع و سازگار با چنین شرایطی است، به ویژه این ضرورت در حوزه حفاظت و احیاء مراتع بیشتر احساس می‌شود. لذا بدون وجود گونه‌های گیاهی متنوع، تولیدات مرتعی، زراعی و باغبانی با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهد شد و تحت تاثیر نوسانات اقلیمی و شرایط نامساعد زیست محیطی آسیب جدی خواهد دید، زیرا انتخاب و کشت گونه‌های گیاهی متناسب با شرایط محیطی هر منطقه جغرافیایی می‌تواند تاثیرات نامطلوب محیطی را خنثی کرده و تولیدات پایدار غذایی حاصل شود.

لذا مطالعه و شناسایی گونه‌های گیاهی و فراهم کردن امکان انتخاب گونه‌های مناسب با شرایط رشدی هر منطقه از ضروری‌ترین گام‌ها در مدیریت تولیدات غذایی به شمار می‌رود، این مساله آنچنان اهمیت دارد که بسیاری از کشورهای پیشرو در کشاورزی، برای فائق آمدن بر چنین مساله‌ای به مطالعه و بهره‌برداری از گونه‌های گیاهی سایر کشورها روی می‌آورند و حتی منابع گیاهی این کشورها را به غارت می‌برند. به عنوان مثال یکی از گام‌های اولیه و اساسی در توسعه مراتع طبیعی و کشاورزی در کشور استرالیا – به عنوان یک کشور پیشرو در حفاظت و احیاء مراتع- برنامه ملی شناسایی گونه‌های گیاهی بوده است، این برنامه‌ علاوه بر بررسی گونه‌های گیاهی بومی استرالیا، شامل شناسایی و بومی‌سازی گونه‌های گیاهی سایر کشورها نیز می‌شد.

به طور کلی کشور استرالیا با ۷۶۲ میلیون هکتار وسعت دارای حدود ۳۸۰ میلیون هکتار مرتع طبیعی و دست­کاشت است که عمدتاً به شکل کشت دیم مدیریت می­شود. این کشور همچنین دارای ۱۵ تا ۲۰ هزار گونه گیاهی بومی بوده و در طول ۲۰۰ سال گذشته، تعداد ۲۷ هزار گونه گیاهی غیربومی از نقاط مختلف جهان در این کشور معرفی شده و در نهایت حدود ۲۷۰۰ گونه اهلی­سازی و با شرایط اقلیمی و خاکی آن سازگار شده­اند. به طوری که امروزه بسیاری از مناطق استرالیا دارای یک یا چند گونه مرتعی غیربومی می­باشد. گونه­های غیربومی استرالیا از مناطق و کشورهای مختلفی معرفی، اهلی­سازی و سازگار شده­اند. در این بین کشورهای غرب آسیا از جمله ایران از مبداءهای اصلی گیاهان غیربومی این کشور می­باشد.

با توجه به مطالب فوق‌الذکر، تدوین و اجرای «برنامه ملی مطالعه و شناسایی گونه‌های گیاهی کشور» یکی از گام‌های ضروری در تامین امنیت غذایی پایدار کشور محسوب می‌شود، همچنین با عنایت بر ضرورت احیاء مراتع و از طرفی وجود خطر انقراض برخی گونه‌های گیاهی بومی ایران، تدوین و اجرای چنین برنامه‌ای فوریت و ضرورت ویژه‌ای می‌طلبد.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: