۳ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۴۷
خانواده و اقتصاد مقاومتی/ بخش دوم

تبدیل پس‌انداز به سرمایه‌گذارى در تولید، عامل کلیدى در اقتصاد مقاومتی

در اقتصاد کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، مشکلات متعددی در راه جمع‌آوری و هدایت پس‌انداز به سمت سرمایه‌گذاری وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، به‌کارگیری پس‌انداز خانوار در راه غیرتولیدی است.

به گزارش عیارآنلاین، خانواده‌ها از دو طریق عمده که الگوی مصرف و همچنین تأمین سرمایه از طریق پس‌اندازها است، بر اقتصاد اثر می‌گذارند و همین دو عامل نیز ابزارهای خانوارها در راستای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی است. در بخش اول این یادداشت، به وجه اهمیت الگوی مصرف در تحقق اقتصاد مقاومتی اشاره شد؛ در ادامه اهمیت پس‌انداز در اقتصاد بررسی می‌شود.

از جهت پس‌انداز نیز رشد پس‌انداز در اقتصاد و تبدیل پس‌انداز به سرمایه‌گذارى در امر تولید و ایجاد اشتغال عامل کلیدى در مسیر مقاوم شدن اقتصاد است. آینده‌نگری نیز یکی از مهم‌ترین ارکان زندگی است که در بعد اقتصادی با پس‌انداز از درآمد امروز برای شرایط نامعلوم پیش رو تبلور می‌یابد. هر چند این امر در کشور ما با مفهوم پس‌انداز برای روز مبادا از گذشته در بین خانواده‌ها وجود داشته، ولی در چند دهه اخیر، با گسترش پدیده شهرنشینی و در پی آن، غلبه فرهنگ مصرف‌گرایی بر فرهنگ پس‌انداز، روزبه‌روز کمرنگ‌تر شده است.

آنچه بیش از خود پس‌انداز اهمیت دارد، چگونگی استفاده از این پس‌اندازها است، چراکه تنها با پس‌انداز به شیوه مناسب است که این پس‌اندازها در قالب سرمایه می‌تواند در مسیر صحیح خود به کار گرفته شود و در غیر این صورت در شرایطی که وضعیت مناسبی برای پس‌انداز و سرمایه‌گذاری تعریف نشده باشد، منابع مالی حاصل از این طرح به بازار مصرف سرازیر می‌شود که این امر حاصلی جز افزایش لجام‌گسیخته مصرف را در پی نخواهد داشت. در اقتصاد کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، مشکلات متعددی در راه جمع‌آوری و هدایت پس‌انداز به سمت سرمایه‌گذاری وجود دارد. یکی از مهم‌ترین این مشکلات آن است که خانوارها، پس‌اندازهای خود را در راه غیرتولیدی به کار می‌گیرند. از جمله موانعی که در اقتصاد کشور مانع رشد پس‌انداز و سرمایه‌گذاری شده است، بالا بودن نرخ تورم است. در چنین شرایطی افراد ترجیح می‌دهند به جای آنکه با سپرده‌گذاری در بانک، شاهد کاهش ارزش پول‌شان در مقابل تورم حاکم بر جامعه باشند، آن را صرف خرید کالا کنند. در واقع برای مردم به تجربه ثابت شده خرید زمین و طلا و فعالیت‌های مشابه آن در محیط تورمی منفعت بیشتری دارد، به طوری که اوراق بهادار با سودهای بالا نیز نمی‌تواند در چنین شرایطی به‌خوبی سرمایه‌های کوچک را جذب کند.

راه‌هایى براى افزایش انگیزه پس‌انداز می‌توان در نظر گرفت که عبارتند از: تقویت فرصت‌هاى سرمایه‌گذارى خرد همراه با تبلیغ آثار مثبت آن در اقتصاد خانواده، همچون تقویت بازار بورس اوراق بهادار و سرمایه‌گذاری در این بازار، که مهم‌ترین بخش بازار سرمایه کشور را شکل می‌دهد و به‌عنوان رکن اساسی بازار تشکیل سرمایه، جذب و هدایت نقدینگی سرگردان و پراکنده جامعه به مسیرهای بهینه است. البته توجه خانواده‌ها به این بازار نیاز به تبلیغ و فرهنگسازی در درازمدت دارد. چرخه سرمایه‌گذارى در بسیارى از موارد طولانى و پرفراز و نشیب است. کوتاه کردن مسیر سرمایه‌گذارى و برداشتن موانع سرمایه‌گذارى می‌تواند عرضه سرمایه توسط خانوارها را تقویت کرده و نرخ مصرف غیرضرورى را کاهش دهد. هر چه مشکلات سرمایه‌گذارى کاهش پیدا کند انگیزه سرمایه‌گذارى بالا و جذابیت آن بالاتر می‌رود و در عوض جذابیت مصرف غیرضروری کاهش و در نتیجه این آثار را در پی خواهد داشت. کاهش نرخ مصرف کالاهاى غیرضرورى، کاهش نرخ گردش مالى و سرمایه در فعالیت‌هاى دلالى بازرگانى، افزایش صادرات به دلیل قبضه شدن مصرف در داخل و امکان صدور کالاى بیشتر به خارج، تقویت و توسعه تعاونی هاى تولیدى و تشویق افراد به مشارکت فعال در تعاونى‌ها، کاهش فشار تورمى در بازار داخلى و همچنین رشد جذابیت سرمایه‌گذارى، از مواردی است که سبب رشد جذابیت پس‌انداز می‌شود.

با توجه به موارد یادشده این نتیجه به دست می‌آید که جایگاه خانواده‌ها در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی، به مسأله مدیریت بهینه مصرف و اصلاح الگوی آن، و اهمیت دادن به پس‌انداز در خانواده، به‌عنوان دو راهبرد بلندمدت در اقتصاد مقاومتی وابسته است، زیرا خانواده تنها منبع عرضه‌کننده منابع انسانی است، همچنین خانواده‌ها می‌توانند با مدیریت بهینه منابع مالی خود و همچنین آموزش به فرزندان نقش چشمگیری در تحول اقتصادی و شکوفایی اقتصاد در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی در کشور داشته باشند. از سوی دیگر از آنجا که الگوی مصرف خانواده ارتباط تنگاتنگی با باورها و ارزش‌های اساسی و هنجارهای پذیرفته‌شده اجتماعی دارد، تغییر آن زمان‌بر و نیاز به برنامه‌ریزی و کار مداوم فرهنگی در بلندمدت دارد. براین اساس، تقویت باورهای دینی و بهره‌گیری از آموزه‌های اسلامی در باب مصرف و پس‌انداز می‌تواند نقش مؤثری در اصلاح الگوی مصرف خانوار داشته باشد. نهایتا در کوتاه‌مدت نیز از طریق آسان‌سازی جذب پس‌اندازهای کم خانواده‌ها و تغییر هر چند ناچیز الگوی مصرف کنونی خانوار و در نتیجه کاهش آهنگ رشد مصرف کالاها و صرفه‌جویی در هزینه واردات کالاهای مصرفی غیرضروری، می‌توان انباشت سرمایه در کشور را تسریع کرد و از این طریق امکان افزایش ظرفیت‌های تولیدی را فراهم آورد و گام‌های هر چند کوتاهی را برای رفتن به سمت اقتصاد مقاومتی برداشت.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: