۳۱ تیر ۱۳۹۶ ساعت ۱۵:۲۶

میانگین اشتغال سالانه ۲۸۰هزار نفری طی سه‌ساله اول دولت یازدهم

رئیس‌جمهور چندی پیش اعلام کرد که طی دو سال گذشته به طور متوسط سالانه، حدود ۷۰۰هزار فرصت شغلی ایجاد شده است. این در حالی است که با بررسی آمار، به میانگین اشتغال سالانه ۲۸۰ هزار نفری طی سه‌ساله اول دولت تدبیر و امید خواهیم رسید. که با آمار مورد ادعای مسئولین دولت فاصله بسیاری دارد.

به گزارش عیارآنلاین، اشتغال و بیکاری، از جمله موضوعات اساسی اقتصاد هر کشوری به شمار می‌رود؛ به گونه‌ای که افزایش اشتغال و کاهش بیکاری، به عنوان یکی از شاخص‌های توسعه یافتگی جوامع تلقی می‌شود. بازار کار ارتباط تنگاتنگی با سایر بخش‌های مختلف اقتصاد دارد و عواملی همچون سیاست‌های پولی، مالی و تجاری، بر میزان سطح اشتغال و بیکاری تاثیرگذار هستند.

چندی پیش ریاست محترم جمهوری در دیدار کارگزاران نظام با رهبر معظم انقلاب اسلامی بیان کرد: «دولت یازدهم در شرایطی سکان امور را به‌دست گرفت که برای یک دوره طولانی، طی سال‌های ۸۴ تا ۹۱،  اقتصاد کشور از بیماری رشد بدون اشتغال، رنج برده و خالص اشتغال در کشور تقریبا برابر صفر بوده است». همچنین رئیس جمهور در یک برنامه تلویزیونی در دی ماه سال گذشته نیز اعلام نمود که طی دو سال گذشته به طور متوسط سالانه، حدود ۷۰۰هزار فرصت شغلی ایجاد شده است. این آمار ها از جانب معاون اول رئیس جمهور و سایر مسئولین نیز بعضا ذکر شده است که اوج آن به ایام انتخابات ریاست جمهوری مربوط می‌شود.

لکن بیان این‌دست آمار، با واکنش کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی همراه بوده است. همچنین برخی دیگر از کارشناسان با فرض صحت آمار فوق، میزان کیفیت اشتغال ایجاد شده را با توجه به آمارهای اعلامی، مورد بحث قرار داده‌اند.

دو انتقاد کلی به این آمار وارد است. اول آنکه دولت یازدهم از تابستان ۹۲ زمام امور را در دست دارد ولی مسئولین نه در ارائه آمار دولت یازدهم و نه در ارائه آمار دولت دهم سال ۹۲ را لحاظ نکرده‌اند. دوم نیز در برخی موارد ارقام بالای اشتغال ایجاد شده در دولت یازدهم به واسطه مقایسه فصول زمستان و پاییز با فصول بهار و تابستان صورت گرفته است که صحیح نیست. زیرا همواره اشتغال ایجاد شده در دو فصل پایانی سال، کمتر از دو فصل ابتدای سال است. برای آماردهی درست اشتغال باید یا آمار سرتاسر سال را در نظر گرفت و یا آمار تفاضلی دو فصل همسان از دو سال را در نظر گرفت. به عبارتی غالب متغیرهای اقتصادی، دارای «رفتار فصلی» هستند که همین ویژگی باعث می‌شود ارقام سالانه، جمع ساده ارقام فصلی نباشد و در اصطلاح ضروری است پس از «فصلی‌زدایی» مورد استفاده قرار گیرند. برای تبیین موضوع از بازه زمانی تابستان ۹۲الی تابستان ۹۵، خالص اشتغال سالانه، مطابق با گزارش‌های فصلی مرکز آمار در جدول زیر آمده است.

بنابراین با مشاهده اشتغال ایجاد شده در بازه زمانی تابستان ۹۲، الی تابستان ۹۵، به میانگین اشتغال سالانه ۲۸۰ هزار نفری طی سه ساله اول دولت تدبیر و امید خواهیم رسید. که با آمار ۷۰۰هزار نفری مورد ادعای مسئولین دولت فاصله بسیاری دارد.

پیرامون خالص اشتغال ایجاد شده از سوی دولت‌های نهم و دهم نیز مطالب بسیاری طی این ایام مطرح شده که به عنوان نمونه سخن جناب رئیس جمهور نقل شد. در این موارد نیز عموما به عمد یا به اشتباه سال‌های ۸۴ و ۹۲ لحاظ نمی‌شود و حدفاصل سالهای ۸۵ الی ۹۱ مورد استناد می‌گیرد. بررسی آمار مرکز آمار در رابطه خالص اشتغال ایجاد شده حدفاصل تابستان ۸۴ الی تابستان ۹۲ حاکی از ایجاد ۶۰۰ هزار شغل طی این مدت است که با آمار ارائه شده توسط مسئولین دولت یازدهم متناقض است.

برخی از متخصصین بر این باورند که بایستی به آمارهای سالانه مرکز آمار در انتهای هر سال مراجعه و نتیجه‌گیری نمود. با استناد به آمارهای سالیانه مرکز آمار نیز حدفاصل سال‌های ۹۲ الی ۹۵ خالص میزان اشتغال ایجاد شده در دولت یازدهم، ۱۲۵۰۵۷۴نفر بوده است که از این بین، حدود ۳۴٫۱۸ درصد آن، یعنی ۴۲۷۵۳۳ نفر، متعلق به بخش اشتغال ناقص بوده است؛ اشتغال ناقص به معنی عدم کفایت دستمزد حاصله از اشتغال برای گذران زندگی است. نرخ اشتغال ناقص از ۸٫۹در پایان سال ۱۳۹۲، به ۱۰٫۳ در پایان سال ۹۵، رسیده است.

همچنین از کل میزان اشتغال ایجاد شده در این دوره، حدود ۷۳۵هزار فرصت شغلی برای زنان و در حدود ۵۱۰هزار نفر برای مردان بوده است. مسلما اشتغال بیشتر برای زنان نیز به دلیل هزینه پایین این نوع نیروی کار برای کارفرمایان است که خود از وخامت بازار کار حکایت می‌کند. همچنین طی این سال‌ها بیکاری مردان سرعت بیشتری گرفته که تداوم این امر بدون تردید، پیامدهای منفی اجتماعی همچون کاهش ازدواج را در پی خواهد داشت.

از طرف دیگر برخی کارشناسان ایجاد اشتغال یک میلیون و ۲۵۰هزار نفری با توجه به رشد اقتصادی کم و بعضا منفی، نرخ شد منفی تشکیل سرمایه ثابت،  فضای رکودی جامعه و نبود شفافیت در اینکه چه سیاست‌هایی منجر به ایجاد اشتغال بالا شده است، محل سوال می‌دانند، هرچند که منطقا باید بدان استناد نمود زیرا مرجع نهایی اعلام آمار اشتغال، مرکز آمار ایران است.

برخی دیگر نیز از کارشناسان افزایش آمار اشتغال در دولت یازدهم را صرفا به دلیل فشار جمعیتی حاصل از رشد جمعیت فعال اقتصادی ناشی از خروجی فارغ التحصیلان دانشگاهی می‌دانند و نه سیاست‌های دولت. از این رو است که بیشتر اشتغال ایجاد شده طی سه ساله دولت یازدهم خدماتی بوده و تولید همچنان در اغما به سر می‌برد.

در پایان ضروری است به منظور رفع مشکلات مربوط به آمارهای اشتغال جلوگیری از بازی با آمار، پایگاه اطلاعاتی جامع و کارآمد، در حوزه بازار کار به منظور نظارت بر صحت و سقم آمار تشکیل شود. هر چند به گفته مسئولین وزارت کار طراحی این سامانه در حال اجرا بوده و نسخه اولیه آن بنا بوده تا پایان سال ۹۵ راه اندازی شود که آن هم نشد!

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: