۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۴۸
در هم‌اندیشی تخصصی بررسی توافق پاریس عنوان شد:

توافق پاریس برای کشور هزینه دارد/ مبانی علمی توافق شاید تا صد سال آینده اثبات نشود!

هم‌اندیشی تخصصی بررسی ابعاد موافقت‌نامه آب‌وهوایی پاریس با حضور برخی از کارشناسان و دست‌اندرکاران این حوزه و به میزبانی پایگاه تحلیلی-خبری عیارآنلاین، برگزار شد؛ موافقان و مخالفان این موافت‎نامه به بیان دیدگاه‎های خود پرداختند.

به گزارش عیارآنلاین، هم‌اندیشی تخصصی بررسی ابعاد موافقت‌نامه آب‌وهوایی پاریس روز سه‌شنبه، ۱۹ اردیبهشت‌ماه با حضور برخی از کارشناسان و دست‌اندرکاران این حوزه و به میزبانی پایگاه تحلیلی-خبری عیارآنلاین، برگزار شد.

ضریع‌زارع: ۹۵ درصد فعالیت‌های انسانی باعث گرم شدن زمین می‌شود

در ابتدای این هم‌اندیشی جناب آقای محمد ضریع‌زارع، رئیس امور بین‌الملل محیط‌زیست و انرژی وزارت امور خارجه، پس از توضیح مختصری درباره تاریخچه توافق پاریس، گفت: مذاکرات توافقنامه پاریس سه تا چهار سال طول کشید. سال ۲۰۱۶ سال اوج این مذاکرات بود. در این فرایندی که انجام شد چند موضوع دیگر هم به‌صورت هم‌زمان بررسی شد. اولین مورد، گزارش هیئت بین‌المللی بررسی هوا بود. در گزارش‌های این گروه آمده بود که ۹۵ درصد فعالیت‌های انسانی باعث گرم شدن زمین می‌شود.

وی با بیان اینکه مبنای این توافق گزارش‌ها و راهکارهایی است که خود کشورها ارائه می‌کنند. گفت: مطلب بعدی که در این توافق در نظر گرفته شده، این است که توافق شده است که کشورها به عقب بازنگردند. یعنی اینکه اگر کشوری قبول کرده است میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را ۴ درصد کاهش دهد، در دوره بعد، نباید از این کمتر بشود.

قویدل: بین اقلیم‌شناسان اینکه گفته شود آلودگی هوا زمین را گرم کرده است، مثل یک شوخی است

در ادامه، دکتر قویدل، استاد اقلیم‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس درباره میزان تأثیر انتشار گازهای گلخانه‌ای و گرم شدن آب‌وهوا، گفت: مسئله گرم شدن زمین، مسئله‌ای است که در برخی کشورها پذیرفته شده است و در برخی نقاط خیر. در کشور ما، ابزار موردنیاز برای تحلیل این قضیه وجود ندارد. لذا اطلاعات ما برآمده از اطلاعاتی است که از مراکز دیگر به دست می‌آید.

قویدل افزود: چیزی که در این زمینه قابل‌توجه است این است که در این‌گونه مسائل همیشه سر کشورهای درحال‌توسعه کلاه رفته است. خب، کشورهای تولیدکننده دی‌اکسید کربن کدام کشورها هستند؟ می‌گویند ایران رتبه هفتم را از این نظر دارد. ولی کشور ما از چه زمان این‌گونه شده است؟ کشورهای توسعه‌یافته در یک زمانی که کسی توجهی نداشت هرچه خواستند کردند، حالا که نوبت کشورهای دیگر رسیده است، چنین فشارهایی را تحمیل می‌کنند.

وی همچنین ضمن ردّ ارتباط گرمایش زمین و آلودگی آب‌وهوا گفت: چه کسی به ما اطلاعات می‌دهد؟ ما در ایران ابزارهای مناسب را نداریم. پس چگونه برخی از کشورها توانسته‌اند همه دنیا را بررسی کنند؟ بین اقلیم‌شناسان اینکه گفته شود آلودگی هوا زمین را گرم کرده است، مثل یک شوخی است.

این استاد اقلیم‌شناسی درباره تغییر اقلیم گفت: اینکه دمای یک ایستگاه در طول زمان افزایش یا کاهش پیدا می‌کند، می‌تواند تأثیرگذار باشد ولی این باعث تغییر آب‌وهوا نمی‌شود. کره زمین ۴میلیارد و ۸۰۰میلیون سال قدمت دارد. در ایران، قدیمی‌ترین ایستگاهی که داریم، تقریباً از ۶۰ سال گذشته است. ما چگونه می‌توانیم با ۶۰ سال اطلاعات درباره حدود ۵میلیارد سال کره زمین اظهارنظر کنیم؟

وی با بیان اینکه درباره این‌گونه مسائل که از غرب می‌آیند نباید خیلی با عینک خوش‌بینی نگاه کرد، گفت: خود ما که در این زمینه تخصص داریم، دراین‌باره حیران هستیم. نمی‌دانم دوستان ما چگونه به پای این مذاکرات می‌روند. من شنیده‌ام دوستان برای کاهش آلودگی هوا این کار را انجام داده‌اند. آلودگی ایران منطقه‌ای است. چه ربطی به این دارد که به پای یک معاهده بین‌المللی برویم؟

حسین‌لقب: استفاده از فضای پسابرجام از استدلال‌های محکم موافقان توافق‎نامه پاریس است

دکتر صادق حسین‌لقب، مدیر مرکز رصد کنکاش، گزارشی از بررسی‌های انجام‌شده توسط این مرکز درباره توافق پاریس ارائه کرد و گفت: این گزارش در دو محور جمع‌آوری شده است. یکی استدلال‌های موافقان و یکی هم مخالفان. از مهم‌ترین استدلال‌های موافقان بحث گرمایش و تغییر اقلیم بوده است. دلیل بعدی این افراد، بحث اصلاح الگوی مصرف است. استدلال بعدی بحث آلودگی هواست. موضوع بعدی بحث انتقال فناوری است. این دلیل یکی از استدلال‌های محکم موافقان است که می‌گویند در فضای پسابرجام می‌توان از این فرصت‌ها استفاده کرد. دلیل آخر هم صیانت از محیط‌زیست است.

حسین‌لقب همچنین در بیان استدلال‌های منتقدان این توافق، گفت: در طرف مخالفان، استدلال‌های متنوع‌تر و محکم‌تری دیده می‌شود. ازجمله اینکه این توافق با اسناد بالادستی هم‌خوانی ندارد، رشد کشور در صورت اجرای این توافق آسیب می‌بیند و این توافق زمینه دخالت‌های کشورهای دیگر را در برخی امور فراهم می‌کند. علاوه بر این، می‌گویند که شاید این توافق دنیا را به سمت مصرف انرژی کمتر ببرد و درنتیجه، در بحث فروش نفت و گاز ما تأثیرگذار باشد. یک استدلال دیگر این افراد، تشکیک در مبانی علمی این توافق است. یعنی همان‌طور که گفته شد، برخی می‌گویند بحث آلاینده‌ها ارتباط محکمی با گرمایش زمین ندارد.

وی افزود: از نظر سیاسی هم می‌گویند که نظارت بر کشورها را چه کسی انجام می‌دهد؟ این نظارت‌ها می‌تواند زمینه حضور و دخالت دیگر کشورها را فراهم کند. علاوه بر این، تبعات خروج از این معاهده چیست؟ در توافق ذکر شده است که تا سه سال، امکان خروج از این معاهده وجود ندارد. در صورت خروج از مذاکره بعد از همین مدت هم هزینه‌هایی برای ما خواهد داشت. دلیل دیگر این گروه فراهم شدن زمینه افشا شدن اطلاعات مهم کشور است. علاوه بر این، برای انتقال فناوری فرآیند مشخصی پیش‌بینی نشده است.

سرمست: برای کاهش ۱۲ درصدی گازهای گلخانه‌ای، باید حدود ۵۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرد که این منابع وجود ندارد

مهندس عسگر سرمست، پژوهشگر شبکه کانون‌های تفکر ایران (ایتان) نفر بعدی بود که در این نشست به بیان دیدگاه‌هایی خود پرداخت؛ و گفت: نکته مهمی که وجود دارد این است که چرا سناریویی که پیش گرفته شده است از نوع ادامه وضع موجود است؟ به‌عنوان مثال، کشور چین که رشد اقتصادی بالا را تجربه کرد، افزایش انتشار دی اکسید کربن را نیز به همراه داشت. حال سناریوی ادامه وضع موجود برای ایران یعنی چه؟ یعنی اینکه همین وضع رکود و صنایع باقی بماند. نه‌تنها ادامه وضع موجود، بلکه باید ۱۲ درصد از تولید گازهای گلخانه‌ای خود را کاهش دهد.

وی ادامه داد: برای این کاهش ۱۲ درصدی گازهای گلخانه‌ای، باید حدود ۵۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرد. این سرمایه‌گذاری از چه محلی قرار است تأمین شود؟ در پاسخ به این سؤال، چند منبع مورداشاره قرار می‌گیرد؛ نخست، یارانه‌های وزارت نیرو. این در حالی است که وزارت نیرو بدهکارترین وزارتخانه کشور است. دوم صندوق محیط‌زیست که موجودی اندکی دارد؛ و سوم هم از محل کمک‌های بین‌المللی که کشورهای توسعه‌یافته برای کاهش تولید آلاینده‌ها باید به کشورهای دیگر پرداخت کنند. اما اصلاً معلوم نیست این کمک‌ها به کدام کشورها و با چه سازوکاری و چه مقدار پرداخت می‌شود. به‌خصوص با توجه به تجربه‌های مشابه قبلی که در این زمینه داریم.

سرمست افزود: جالب‌تر وقتی است که ما نتوانیم به این توافق عمل نماییم. چون بالاخره هنوز معلوم نیست این معاهده آیا الزام‌آور است یا نیست. اگر هست، چه هزینه‌هایی را در صورت عدم عمل به این معاهده باید پرداخت کنیم؟

ضریع‌زارع: ما چه پروتکل‌های توافق نامه پاریس را بپذیریم و چه نپذیریم، در آینده‌ای نزدیک این استانداردها اجباری می‌شود

در ادامه هم‌اندیشی، رئیس امور بین‌الملل محیط‌زیست و انرژی وزارت امور خارجه در پاسخ به انتقادات مطرح‌شده از توافق پاریس، اظهار داشت: اکثریت قاطع کشورها موافق این سازوکار هستند. ما چه این پروتکل‌ها را بپذیریم و چه نپذیریم، در آینده‌ای نزدیک این استانداردها اجباری می‌شود و می‌تواند ما را با مشکلاتی روبرو کند. برای مثال فکر کنید بگویند هواپیمای شما به علت برخوردار نبودن از استانداردهای موجود امکان نشستن در فرودگاه‌های بین‌المللی را ندارد. جدای از این مسائل، به‌عنوان یک اصل اسلامی و انسانی ما اجازه اسراف در هیچ زمینه‌ای را نداریم.

ضریع‌زارع: مبانی علمی توافق شاید تا صد سال آینده اثبات نشود!/ توافق‌نامه پاریس باشد یا نباشد، باید مصرف انرژی خود را کاهش دهیم.

ضریع زارع با بیان اینکه اینکه آیا آلاینده‌ها روی گرمایش مؤثر هستند و یا نه، مسئله‌ای است که شاید تا صد سال آینده هم معلوم نشود. ادامه داد: بر اساس سیاست‌های کلی، شدت میزان مصرف انرژی را باید ۵۰ درصد کاهش دهیم. ما به دنبال اجرای سیاست‌های خودمان هستیم. صرف‌نظر از اینکه توافق‌نامه پاریس چه باشد و چه نباشد، باید مصرف انرژی خود را کاهش دهیم.

سرمست: چرا برای کاهش ۵۰ درصدی از مصرف انرژی که درست است، زیر بار توافق بین المللی برویم که منابع آن را نداریم و تنبیه شویم؟

سرمست در واکنش به اظهارنظر زارع گفت: همان‌طور که شما هم گفتید، اینکه آیا آلاینده‌ها روی گرمایش مؤثر هستند و یا نه، مسئله‌ای است که شاید تا صد سال آینده هم معلوم نشود. به نظر من، دعوای جدی اینجا نیست. سؤال این است که کشور ما در این میان چه می‌کند؟ در بین این سی کشور، ما بیشترین منابع نفت و گاز را داریم. لذا قاعدتاً اگر کشوری باید مخالف باشد، ایران است. عربستان هم که بیشترین تولید نفت را دارد، INDC  ارائه داده است که کاملاً مبهم و نامعلوم است. در ضمن گفته می‌شود ما باید ۵۰ درصد از مصرف انرژی خود را کاهش دهیم. این سخن کاملاً درستی است که کسی در آن شک ندارد. ولی چرا برای این کار زیر بار توافقی بین المللی برویم که منابع آن را نداریم و اگر هم مشکلی پیش بیاید تنبیه بین‌المللی می‌شویم؟

قویدل: اصلی‌ترین عامل گرمایش آب‌وهوا بخار آب است/ چرا اول به ما انرژی‌های سبز را نمی‌دهند و بعد از ما توقع داشته باشند؟/ چرا آمریکا از این معاهده خارج شد؟

قویدل هم در این زمینه گفت: اولاً من یک مطلبی را بگویم. منظور من این نبود که مثلاً اگر آلاینده‌های تهران کاهش یابد، روی آب‌وهوا اثر نمی‌گذارد. همان‌طور هم که گفته شد، خیلی مسائل دیگر روی گرمایش زمین اثر دارد. اصلی‌ترین عامل گرمایش آب‌وهوا بخار آب است. از طرف دیگر، مثلاً گردوخاک اثری ضد آلاینده‌ها دارد؛ چرا این‌ها را دخالت نمی‌دهیم؟ یا مثلاً اگر خیلی ساده بخواهم بگویم آزمایش‌های هسته‌ای و بمب‌های هسته‌ای را کدام کشورها انجام می‌دهند؟

وی ادامه داد: چرا اول به ما انرژی‌های سبز را نمی‌دهند و بعد از ما توقع داشته باشند؟ مگر ما خیلی از روسیه زرنگ‌تر هستیم؟ چرا روسیه هنوز زیر بار آن نرفته است؟ چرا آمریکا از این معاهده خارج شد؟

ضریع‌زارع: اگر به توافقنامه بپیوندیم، ممکن است بتوانیم از مزایای آن استفاده کنیم/ اینکه آمریکا با این معاهده بپیوندد یا خیر، خیلی مهم نیست.

در ادامه جلسه رئیس امور بین‌الملل محیط‌زیست و انرژی وزارت امور خارجه در پاسخ گفت: من تابه‌حال درس اقلیم نخوانده‌ام. ولی می‌گویم ما به‌عنوان اهالی یک کشور، باید به نهادهای خود اعتماد و اطمینان داشته باشیم. من درباره برخی صحبت‌های علمی که شما کردید اطلاعی ندارم، فلذا حرفی هم نمی‌زنم.

وی ادامه داد: چه ما به این توافق بپیوندیم و چه نپیوندیم، این استانداردها وضع می‌شود. خوب حالا ما چه کنیم؟ ما می‌توانیم نپیوندیم. ولی عملاٌ ما درنهایت ما مجبور می‌شویم که آن استانداردها را رعایت کنیم. صحبت این است که اگر بپیوندیم، ممکن است بتوانیم از مزایای آن استفاده کنیم. شما می‌گویید هزینه و چالش دارد. بله مطمئناً همین‌طور است. ولی در کنار آن مزایایی دارد. یک معاهده بین‌المللی همین‌گونه است. اینکه چگونه بتوانیم این چالش‌ها را برطرف کنیم کار ماست. اینکه آمریکا با این معاهده بپیوندد یا خیر، به نظرم خیلی مهم نیست. چون ما باید منافع خودمان را ببینیم و کشورهایی که با آن‌ها رابطه داریم را شناسایی کنیم. باید ببینیم سیاست‌های ما آیا در آن راستا هست و یا خیر.

متن کامل گزارش هم اندیشی به زودی منتشر می‎شود…

تلگر

چهره‌

۲ دیدگاه
  1. محمدرضا :

    حق با دکتر قویدل است. شما در نظر بگیرید که در آینده این استاندارد ها وضع شود . خوب وضع شود هر وقت وضع شد ما خودمان را تطبیق میدهیم. مگر الان خیلی از استانداردها را رعایت میکنیم؟
    مگه برای خودرو و ساختمان استانداردهایی وجود ندارد. اگر ما استانداردهای را که داشتیم اجرا میکردیم الان در صنعت خودرو و ساختمان در جهان حرفی برای گفتن داشتیم. بله ما روی کاغذ همه چیز را قبول داریم ولی در عمل چنین همتی وجود ندارد.

    • ابوالفضل :

      سلام. ممنون از نظرتون.
      نقدی که کارشناسان به این توافق دارند فراتر از این مباحث است.
      از طرفی اینکه ما شدت انتشار کربن را تا ۵۰ درصد اگر کاهش دهیم خیلی خوب است ولی نباید برای کاهش این میزان از شدت انرژی برای خود ناظر خارجی تعیین کنیم که اگر خدایی ناکرده نتوانستیم تا سقف استاندارد ها تعهد داده شده کم کنیم، تنبیه بین المللی شویم.
      ما باید برنامه های داخلی خودمان را اجرا کنیم نه اینکه اسیر سازمان های بین المللی شویم

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: