۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۸:۲۷

چیت چیان: واردات بدون برنامه آب مجازی، کشور واردکننده را در معرض امتیازخواهی کشور صادرکننده قرار می‌دهد

چیت چیان، وزیر نیرو: آب مجازی می‌تواند فعالیت‌های بخش کشاورزی را کاهش دهد، بدون آنکه راه جایگزینی برای نیروی مازاد کشاورزی داشته باشد. واردات آب مجازی اگر با برنامه‌ریزی مناسبی انجام نشود و تامین‌کنندگان قابل‌اطمینان و متعددی را در تأمین غذای ملی به صورت هوشمندانه در نظر نگرفته باشند، کشور واردکننده را در معرض تهدید و امتیازخواهی کشور صادرکننده قرار می‌دهد.

به گزارش عیارآنلاین، این روزها اتاق بازرگانی ایران میزبان نخستین کنفرانس بین‌المللی آب مجازی است. زمانی که تونی آلن استاد دانشگاه امپریال کالج لندن به دنبال یافتن دلیل عدم بروز جنگ بر سر آب در منطقه خاورمیانه با وجود کمبود شدید آب در این منطقه بود، دریافت که ساکنان خاورمیانه از طریق واردات محصولات کشاورزی، نیازهای خود را تأمین می‌کنند و به همین دلیل جنگ‌های خانمان‌برانداز بین آنها شکل نمی‌گیرد. به این ترتیب مفهوم آب مجازی شکل گرفت. آب مجازی از نگاه وزیر نیرو یک تیغ دو لبه است. این مفهوم همان‌طور که می‌تواند نیازهای غذایی کشور را تأمین کند، معایبی نظیر وابسته‌شدن به سایر کشورها، کاهش اشتغال در بخش کشاورزی و حتی مهاجرت کشاورزان را هم در پی خواهد داشت. به همین دلیل این مقام مسوول در سخنان خود توصیه می‌کند به آب مجازی به عنوان نسخه‌ای شفا بخش برای حل بحران آب در ایران تکیه نشود و صرفاً به عنوان ابزاری برای برون رفت از بخشی از مشکلات این روزهای ایران به آن نگاه شود.

آب مجازی مقدار آبی است که برای تولید یک محصول در چرخه تولید مصرف می‌شود. بخش عمده آب هر کشور صرف تولید محصولات کشاورزی می‌شود به همین دلیل اگر این کشورها به جای تکیه بر تولید محصولات کشاورزی در داخل، اقدام به واردات نیازهایشان از بازارهای جهانی کنند، مصرف آب در کشور واردکننده کاهش می‌یابد. کشورهای واردکننده مواد غذایی، در واقع منابع آبی سایر کشورها را برای رفع نیازهای خود به کار می‌گیرند. بر پایه همین تعاملات، مفهوم آب مجازی در جهان شکل گرفته است. برخی دولت‌ها نیز تلاش می‌کنند با استفاده از این مفهوم، مصرف آب در بخش کشاورزی خود را ساماندهی کنند. در این راستا، ایران به عنوان کشوری که در خاورمیانه خشک قرار گرفته، پیشگام برگزاری اولین کنفرانس آب مجازی شده است.
اگرچه برگزار کنندگان این کنفرانس بین‌المللی به آب مجازی به عنوان یک نسخه شفابخش نمی‌نگرند و می‌خواهند از مزایای آن برای ساماندهی بازار آشفته صادرات و واردات محصولات کشاورزی و حتی کشت در داخل کشور استفاده کنند، اما دیروز و در دومین روز برگزاری این کنفرانس بین‌المللی، آقای حمید چیت‌چیان وزیر نیرو در جمع شرکت‌کنندگان در این رویداد بین‌المللی، تاکید کرد: تجارت آب مجازی یک راه حل اساسی برای از میان برداشتن ریشه مشکلات فقر آبی و غذایی نیست. این مفهوم فقط ابزاری است که استفاده از آن به صورت هوشمندانه می‌تواند به صورت محدود و در یک بازه زمانی مشخص، فشار را از روی محیط‌زیست کشور و عدم امنیت غذایی بردارد. به گفته وزیر نیرو، مفهوم آب مجازی قادر است در الگوی غذایی کشور، تغییراتی ایجاد کند که با الگوی کشت و زرع سنتی آن تفاوت داشته باشد. این مفهوم باعث نوعی وابستگی به محصولات غیر بومی نیز خواهد شد. آب مجازی می‌تواند فعالیت‌های بخش کشاورزی را کاهش دهد، بدون آنکه راه جایگزینی برای نیروی مازاد کشاورزی داشته باشد. وی تاکید کرد: واردات آب مجازی اگر با برنامه‌ریزی مناسبی انجام نشود و تامین‌کنندگان قابل‌اطمینان و متعددی را در تأمین غذای ملی به صورت هوشمندانه در نظر نگرفته باشند، کشور واردکننده را در معرض تهدید و امتیازخواهی کشور صادرکننده قرار می‌دهد.

افزایش ۱۲ درصدی منشأ داخلی ریزگردها
چیت چیان در سخنان خود نیم نگاهی هم به اثرات محیط‌زیستی استفاده از آب مجازی داشت. به گفته وی اگر از طریق واردات محصولات کشاورزی با تکیه بر مفهوم آب مجازی، مصرف آب برای تولید غذای مورد نیاز خود را کاهش دهیم، می‌توانیم آب بیشتری در اختیار تالاب‌های کشور قرار داده و شدت وقوع پدیده ریزگرد را کاهش دهیم. وزیر نیرو به این نکته هم اشاره کرد که بخش عمده کانون‌های گرد و غبار منشأ خارجی داشته و از اراضی عراق، سوریه و بعضاً اردن به سمت ایران روانه می‌شوند. وی ادامه داد: منشأ داخلی ریزگردها، در سال‌های اخیر ۱۲ درصد افزایش یافته است. تغییر الگوی رفتاری و مصرفی انسان طی چهار نسل اخیر، در تمام دنیا و ایران که توسعه و رشد در سطح جهان را به مصرف گرایی بی‌رویه متصل می‌کند، به نحو ناپایداری ادامه یافته است. محدودیت‌های جدیدی به دلیل تغییر اقلیم در تمام جهان به‌ویژه در منطقه منا و ایران، در حال بروز است. این تغییرات شامل افزایش دمای متوسط کشور، تبخیر و تعرق بیشتر و کاهش بارندگی علاوه بر تغییر الگوی بارش و جابه‌جایی جغرافیایی بارش‌هاست.

افزایش بهره‌وری و کاهش سطح زیر کشت تنها راه نجات منابع آبی
افت سفره‌های زیرزمینی و خشک شدن بسیاری از تالاب‌ها به دلیل مدیریت نامناسب منابع آب، این روزها نمود بیشتری پیدا کرده و متولیان آب کشور تلاش می‌کنند از هر ابزاری برای برون رفت از شرایط فعلی کمک بگیرند. آقای عباس کشاورز، معاون وزیر جهاد کشاورزی، که به ساماندهی این شرایط نامناسب بسیار خوشبین است، افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی و کاهش سطح زیر کشت را تنها راه نجات منابع آبی ایران می‌داند.
وی بر این باور است که بخش کشاورزی باید متکی به استفاده از آب باران باشد. بنابراین باید کشت محصولات در فصول پرباران و متکی به پتانسیل طبیعت انجام شود. کشت چغندر قند از بهاره به پاییزه تغییر یابد، سیاست‌های حمایتی دولت در تولید برنج صرفاً متمرکز بر دو استان شمالی شود، برای تأمین علوفه مورد نیاز دام‌ها به منظور تولید شیر، به جای کشت یونجه به عنوان یک محصول پرآب بر، سراغ محصولات کم آب‌خواه برویم و با تکیه بر مفهوم آب مجازی، بخشی از شکر، حبوبات، برنج، دانه‌های روغنی و ذرت مورد نیاز خود را به کشور وارد کنیم. کشاورز نگاهی هم به رژیم‌غذایی مردم داشته و معتقد است که مصرف زیاد سبزی و میوه اگرچه برای سلامت خوب است، اما روی مصرف منابع آب ایران تاثیرگذار است. بنابراین در آینده با در نظر گرفتن این شرایط، می‌توان مصرف آب را مدیریت کرد. این مقام مسوول آمار هشدار دهنده‌ای در همایش اعلام کرد. به گفته وی مطالعات انجام شده روی ۲۳ محصول نشان می‌دهد که ایران سالانه از محل ضایعات این محصولات، ۳۰ میلیارد دلار زیان مالی متحمل می‌شود در صورتی که اگر ضایعات را کاهش دهد، می‌تواند ۲۴ درصد، میزان واردات محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را کاهش دهد. به گفته کشاورز، ارزش آب محصولات ضایع شده ۹٫۳ میلیارد دلار است که اگر جلوی این ضایعات گرفته شود، ۱۴ تا ۱۵ درصد از مصرف آب بخش کشاورزی کم می‌شود. وی خشک شدن تالاب‌ها و افت سفره‌های زیرزمینی در ایران را ناشی از عدم توجه به حق‌آبه‌های زیست محیطی معرفی کرده و بر این باور است که حضور انسان در طبیعت با حفظ محیط‌زیست در تعارض است. همه جوامع از محیط‌زیست به صورت یکجانبه بهره‌برداری می‌کنند و نیازهای موجودات زنده، سبب می‌شود به منابع موجود در محیط فشار وارد شود.
معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: کشت محصولات ارگانیک، یک رویکرد محیط‌زیستی در بخش کشاورزی نیست بلکه این نوع کشت، راهی برای کنار آمدن با طبیعت است. وی تاکید کرد: انسان در تعامل با محیط‌زیست باید از منابع درحدی معقول بهره‌‎برداری کند.

منبع: بامداد

تلگر

برچسب‌ها:

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: