۲۸ فروردین ۱۳۹۶ ساعت ۱۵:۲۶

ابهامات خرید هواپیمای ایرباس و بوئینگ

عدم پاسخگویی و شفافیت وزارت راه وشهرسازی در قیمت هواپیما، شیوه تأمین مالی قرارداد خرید هواپیماها، چگونگی بازپرداخت اقساط خرید، ابهام در سود تامین فاینانس خارجی و نگرانی در مورد بی‌اطلاعی نهادهای نظارتی کشور از جزییات قرارداد، نگرانی خرید هواپیمای جدید را دوچندان کرده است.

به گزارش عیارآنلاین، با ورود اولین فروند از هواپیمای ایرباس خریداری شده از شرکت ایرباس، تبلیغاتی فراوانی را برای این موضوع صورت گرفت. اما عدم شفاف سازی در مورد این قرارداد از سوی وزارت راه‎وشهرسازی، ابهامات و نگرانی های فراوانی را به دنبال داشته است. اما با این وجود در روزهای اخیر سناتور مارکو روبیو و پیتر راسکام در ۲۲ فروردین ۹۶ در نامه‌ای به رئیس‌جمهور آمریکا خواستار لغو قرارداد بوئینگ برای فروش هواپیما به ایران شدند. قانونگذاران امریکایی در این نامه با تکرار ادعاهای اثبات‌نشده نوشته‌اند: «دست هواپیماهای تجاری ایرانی به خون آمریکایی‌ها آلوده است.»

روبیو و روسکام همچنین نوشته‌اند: «این احتمال که ممکن است از هواپیماهای ایران به عنوان ابزارهای تروریسم استفاده شود کاملاً غیرقابل قبول است و نباید توسط دولت آمریکا نادیده گرفته شود.»

در این یادداشت به برخی از مهم‌ترین نگرانی‌های موجود در این قرارداد پرداخته شده است.

ابهام و تناقض در قیمت هواپیما

بررسی نرخ‌های ثبت شده در سایت ایرباس، نشان داده است که رقم قرارداد خرید هواپیما از سوی ایران  ۲۵ میلیارد دلار ‌است در حالی که‌ آخوندی وزیر راه و شهرسازی رقم ۱۰٫۵ میلیارد دلار را به عنوان قیمت خرید این هواپیماها  اعلام کرده است. همچنین پیش از این کمپانی بوئینگ از قرارداد ۱۶٫۶ میلیارد دلاری با ایران خبر داده بود اما فخریه کاشان قائم مقام وزیر راه در امور بین الملل از تخفیف ۵۰ درصدی از بوئینگ سخن می‌گوید. این تناقضات آشکار در قیمت خرید هواپیما نشان از وجود ابهام در جزییات این قرارداد است

ابهام در شیوه تأمین مالی قرارداد خرید هواپیماها

یکی از ابهامات دیگر ابهام در شیوه تأمین مالی قرارداد خرید هواپیماها است، اگرچه برخی منابع غیرموثق استفاده از شرکت‌های لیزینگ، اجاره به شرط تملیک و فاینانس بانک‌های اروپایی و‌ چینی از مهمترین روش‌های تأمین مالی این قرارداد‌ها نام برده شده است اما با در نظر گرفتن بدعهدی‌های آمریکا و کشورهای غربی، اتکا به این منابع نام برده شده کشور را با چالش‌های جدی در صورت تصویب تحریم‌های جدید روبرو خواهد کرد.

اگرچه بوئینگ اعلام آمادگی کرده شش فروند از این هواپیماها را خود به طور مستقیم فاینانس کند و مذاکره برای تامین مالی دیگر هواپیماها نیز ادامه خواهد داشت. این امر در حالی پیگیری می شود که چندی پیش کنگره آمریکا در جریان مصوبه ای تلاش کرد بحث تامین مالی هواپیماها و دیگر قراردادهایی که با ایران بسته می‌شود را از شرکت‌های آمریکایی صلب کند تا منابع مالی از خارج از این کشور تامین شود. موضوعی که مدیرعامل ایران‌ایر می‌گوید در توافق با بوئینگ نیز اجرا خواهد شد.

ابهام در چگونگی بازپرداخت اقساط خرید

در مورد شیوه بازپرداخت اقساط خرید هواپیمای ایرباس، فخریه کاشان، قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در مصاحبه ای اعلام کرده که اقساط‌ اولیه پیش پرداخت خرید هواپیما تا دو سال آینده از سه منبعی که شامل حدود ۳۳۰میلیون دلار از صندوق توسعه، ۱۲۰میلیون دلار از بازار سرمایه و نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار هم از شرکت لیزینگ خارجی است، تامین و پیش پرداخت‌های بعدی هم، از محل درآمدهای ایران ایر، فراهم می شود.

اظهارات قائم مقام آخوندی در حالی مطرح می شود که شرکت هواپیمایی ایران ایر طی سال های گذشته نه تنها سوددهی نداشته، بلکه زیان ده هم بوده است و پرداخت اقساط از دو سال آینده توسط ایران ایر، آن هم از محل درآمدهای هواپیماهای خریداری شده، بسیار تعجب برانگیز است. چراکه در سال های گذشته ایران ایر حجم بدهی بالایی داشته و صندوق بازنشستگان آن نیز در آستانه ورشکستگی قرار دارد.

ابهام در مورد سود تامین فاینانس خارجی

فرهاد پرورش مدیرعامل ایران‌ایر درباره نحوه تأمین‌ ۵۰۰ میلیون دلار پیش‌پرداخت فاینانس‌ها توسط هما، گفته است که یکی از این روش‌ها از محل فاینانسرها است؛ در فاینانس حدود ۸۰ درصد را فاینانسر تأمین می‌کند و اگر ما امکان تأمین آن ۲۰% نقدی را هم نداشته باشیم، فاینانسر این رقم را تأمین خواهد کرد. علاوه بر این فاینانسر‌ پیشنهاد داده که پیش‌پرداخت را هم می‌توانند فاینانس کند، فاینانسر در قبال دریافت سود حدود ۶% اعلام کرده که ۲۰% باقی‌مانده را هم می‌تواند فاینانس کند. کارشناسان سود تامین مالی ۶% ارزی را بسیار بالا ارزیابی کرده‌اند که برابر عرف سود حداکثر ۲% در تامین منابع پروژه‌ها، از رقم بالایی برخوردار است که لازم است از سوی دولت شفاف گردد.

نگرانی در مورد بی‌اطلاعی نهادهای نظارتی کشور از جزییات قرارداد

طبق گفته ایرباس این شرکت یک نسخه از قرارداد نهایی را برای همه مراجع ممکن آمریکایی از جمله دفتر دولت آمریکا و اوفک (OFAC) برای اخذ تأیید‌های نهایی ارسال کرده است و در صورت استفاده از فاینانس چینی، قرارداد برای آنها نیز افشاء خواهد شد. این در حالی است که هیچ یک از دستگاه‌های نظارتی کشور از جزییات این قرارداد مطلع نیست. جالب آن است که فواد عطار، مدیرعامل منطقه خاورمیانه ایرباس اعلام کرده که جزئیات مالی قراردادها جزو امور محرمانه مشتریان تلقی می‌شود و نمی‌توان دراین زمینه آمار، رقم و اطلاعاتی را در اختیار عموم قرار داد.

بنابر این با توجه به ابهامات موجود در قرارداد خرید هواپیما لازم است که وزارت راه وشهرسازی با شفاف‌سازی در مورد جزییات آن نگرانی‌های اجرایی شدن مفاد آن برای خریدهای احتمالی بعدی را رفع نماید.

 

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: