۷ فروردین ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۲۲

تداوم سیر نزولی جمعیت روستایی کشور با مهاجرت روستاییان به شهرها

سرشماری سال ۹۵ نشان می‌دهد که مهاجرت روستاییان به شهرها و سیر نزولی جمعیت روستایی کشور همچنان ادامه دارد که می‌تواند به خالی شدن روستاها از نیروی کار فعال، از رونق افتادن فعالیت‌های کشاورزی در روستا و افزایش بیکاری و فقر در شهرها منجر شود.

به گزارش عیارآنلاین، طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵، نسبت جمعیت روستایی به شهری در مقایسه با سال ۹۰ کاهش محسوس ۲٫۷ درصدی داشته است. در این نوشته به آمارها و دلایل کاهش جمعیت روستایی کشور پرداخته شده است.

تلاش به منظور ایجاد رفاه، ارتقاء معیشت و دست ‌یابی به زندگی بهتر ازجمله اهداف اجتماعی بشر به منظور ماندگاری در کلیه عرصه‌های سکونتگاهی است. از این رو، انسان‌ها در راستای فرار از مشکلات و تنگناهای موجود در محل سکونت خویش و همچنین برخورداری از خوشبختی و آنچه که حق طبیعی انسان برای ادامه زندگی قلمداد می‌گردد، به فضاهای سکونتگاهی دیگر مهاجرت می‌کنند.

در راستای این روند جمعیتی، روستاییان به منظور استفاده از امکانات معیشتی-رفاهی و نیز در جهت یافتن شغل و ایجاد درآمد کافی به سمت شهرها و دیگر مراکز اقامتگاهی کشور مهاجرت می‌کنند. روستاییان عموماً تمایل دارند به سمت مراکزی رهسپار شوند که علاوه بر رفع نیازمندی‌های اقتصادی –اجتماعی آنان، فضای جدید بتواند جوابگوی احساسات و ادراکات فرهنگی-هویتی آنها نیز باشد.

جدول شماره(۱) نسبت جمعیت شهری به روستایی در سرشماری‌های گذشته

آمارهای جمعیتی در سه دهه گذشته، حاکی از کاهش جمعیت روستایی است. طبق سرشماری سال ۹۵، نسبت جمعیت روستایی به شهری کاهشی ۲٫۷ درصدی داشته است؛ براساس اطلاعات مرکز آمار ایران در سرشماری اخیر، جمعیت روستایی کشور کاهشی حدود ۸۰۰هزار نفری داشته است که نشانگر وضعیت نامطلوب در روستاها است.

چرایی، علل و انگیزه‌های مهاجرت روستاییان به سمت شهرها

روستاییان با توجه به اهداف عالیه زندگی که از حیث معیشتی و رفاهی مدنظر دارند دست به مهاجرت به مراکز شهری می‌زنند. وجود عوامل مهمی از قبیل بروز مخاطرات طبیعی (خشکسالی، سیل و زلزله)، دسترسی به امکانات و تسهیلات معیشتی-رفاهی، دست یابی به شغل جدید و درامد بیشتر، رفع فقر و بیکاری، برآوردن احتیاجات فرهنگی-اجتماعی همچون تحصیل، بالا بردن سطح فرهنگ و تمایل به زندگی در نقاط خاص از مهمترین انگیزه‌های مهاجرت روستائیان به شهرها است.

بدین منوال روستاییان به ویژه آنان که در محرومیت و فقر اقتصادی-اجتماعی به سر می‌برند، در اولین فرصت روستای زادگاه خود را به مقصد شهرها ترک می‌کنند.

پیامدهای مهاجرت روستاییان به شهرها

روستاییان وقتی از محل زندگی‌شان (روستا) وارد محل جدید می‌شوند، با مسائل و مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شوند. اینها با رسوم و فرهنگ حاکم بر شهرها کمتر آشنا هستند که این موضوع اثرات روحی و روانی ناگوار و نامطلوبی به دنبال خواهد داشت و برای ساکنان شهرها هم مشکلات زیادی به بار خواهد آورد.

از پیامدهای اقتصادی مهاجرت روستاییان به شهر، خالی شدن روستاها از نیروی کار فعال و از رونق افتادن فعالیت‌های کشاورزی در روستا است. درمقابل، با مهاجرت به شهر، نیروی کار در شهر از ظرفیت اقتصادی شهر بیشتر می‌شود و نتیجه آن، افزایش بیکاری و فقر در شهرها است که پیامدهایی همچون دزدی، قاچاق و بزهکاری را به دنبال خواهد داشت.

از مهمترین پیامدهای مهاجرت روستاییان به شهرها، به وجود آمدن حاشیه‌نشینی در اطراف شهرها است. حاشیه‌نشینان به ساکنان محلات فقیرنشینی اطلاق می‌شود که جذب نظام اقتصادی شهر نشده‌اند. این مناطق معمولاً فاقد خدمات بهداشتی و درمانی کافی و دارای ساختمان‌های غیراستاندارد، خودساخته، فاقد خدمات شهری مثل راه و آسفالت و… هستند. توسعه بدون برنامه و اتفاقی و از همه مهم‌تر، جمعیت متراکم و پرتردد از ویژگی‌های دیگر مناطق حاشیه‌نشین است.

با توجه به مطالب مطرح‌شده و نظر کارشناسان، کاهش جمعیت روستایی و مهاجرت روستاییان به شهرها، تبعات مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و روانی به دنبال خواهد داشت. بنابراین برنامه‌ریزی و سیاستگذاری صحیح و منطقی دراین حوزه که بتواند زمینه‌های اشتغال و به دنبال آن رفاه معیشتی را فراهم آورد، از مهم‌ترین مواردی است که مسئولین متولی و تصمیم‌گیر باید به آن توجه کنند.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: