۱۰ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۰۷:۴۷

جایگاه گاز طبیعی در آینده حمل‌ونقل ایران

ادامه روند توسعه استفاده از گاز طبیعی در بخش حمل و نقل، به خصوص در قالب CNG، دچار اما و اگرها و مشکلاتی در سطح تصمیم گیری و اجراست. روند رو به رشد توسعه CNG در کشور متوقف شده و سبد سوختی کشور، همواره با بنزین وارداتی تکمیل شده است.

به گزارش عیارآنلاین، بر اساس برنامه ششم توسعه و هدف­گذاری هایی که در آن شده است، کشور ایران می‌بایست به طور متوسط سالانه هشت درصد رشد اقتصادی داشته باشد تا به اهداف تعیین شده در برنامه دست پیدا کند. بخش انرژی نیز به عنوان یکی از بخش‌های مهم اقتصاد، نقش مؤثری در رسیدن به اهداف اقتصادی برنامه ششم توسعه دارد. طبق پژوهش‌هایی که برای برنامه ششم درمورد بخش انرژی تهیه و تنظیم شده است، تغییر و تحولات لازم بخش انرژی که می‌تواند رشد اقتصادی ۵٫۹ درصدی را با توجه به وضع موجود ایجاد کند، در سناریوهایی تشریح شده است.

برای دستیابی به اهداف برنامه ششم می‌بایست از یک حالت گذار مابین وضع موجود و وضع مطلوب عبور کرد. در این مسیر، علاوه بر حذف تدریجی یارانه‌ها، لازم است تا فناوری‌های جدید حوزه انرژی وارد چرخه تولید و مصرف بشوند. همچنین باید تحقق اهداف بلندمدت اقتصاد مقاومتی مبتنی بر تحکیم استقلال اقتصادی و افزایش سهم فناوری درون­زا نمایان بشود، به طوری که در پایان برنامه، امکان تصمیم گیری‌های آگاهانه و انتخاب مسیری مطمئن در توسعه کشور با اتکای کمتر به منابع و دانش خارجی فراهم می‌شود.

بر اساس همین فرضیات و با هدف رشد ۵٫۹ درصدی در اقتصاد، الزاماتی برای بخش‌های مختلف مصرف کننده و تولیدکننده انرژی به وجود می‌آید. از جمله تغییراتی که باید ایجاد شود در سبد سوختی بخش حمل و نقل کشور و افزایش سهم برق و گاز طبیعی در آن است. نمودار ۱ میزان تولید گاز در آینده ایران را نشان می‌دهد.

نمودار ۱- پیش بینی میزان تولید گاز طبیعی در ایران

با توجه به این نمودار می‌توان دریافت که میزان تولید گاز طبیعی در ۳۰ سال آینده بیش از ۱۰۰ درصد افزایش خواهد یافت. این خود یک فرصت برای کشور است که از این ظرفیت به وجود آمده در جهت صحیح استفاده نماید.

مصرف گاز در بخش حمل و نقل

در سال ۱۳۹۳، مصرف برق در بخش حمل‌و‌نقل ایران برابر ۳۶۳ گیگاوات­ ساعت (۰٫۲۱ میلیون بشکه معادل نفت خام) بوده که این مقدار برابر ۰٫۰۵ درصد از کل برق مصرفی در کشور در آن سال است[۱]. با توجه به اینکه خودروهای هیبریدی و برقی در کشور بسیار بسیار کم تعداد هستند، لذا می‌توان گفت که این مقدار از مصرف برق در حمل‌و‌نقل، صرفاً در جهت تأمین انرژی وسایل حمل‌و‌نقل عمومی از جمله متروها مصرف شده است.

طبق محاسبات می‌بایست مصرف برق در بخش حمل‌و‌نقل از مقدار ۳۶۳ گیگاوات ­ساعت (۰٫۲۱ میلیون بشکه معادل نفت خام) در سال ۱۳۹۳ به ۱۴۷۸۴ گیگاوات­ ساعت (۸٫۵۵ میلیون بشکه معادل نفت خام)  در سال ۱۳۹۹ برسد. بنابراین اگر بازده نیروگاه های برق را به طور خوش­ بینانه حدود ۴۰ درصد[۲] در نظر بگیریم، می‌بایست حدود ۹٫۴ میلیون مترمکعب در روز گاز (۲۱٫۳۸ میلیون بشکه معادل نفت خام) در نیروگاه‌ها تبدیل به برق شده و به بخش حمل‌و‌نقل تحویل داده شود.

همچنین مصرف مستقیم گازطبیعی در بخش حمل‌و‌نقل در سال ۱۳۹۹ نیز می‌بایست به ۴۴ میلیون مترمکعب در روز برسد و این یعنی ۲۳ میلیون مترمکعب در روز نسبت به سال ۱۳۹۳ افزایش پیدا کند.

نمودار ۲- مصرف گاز در بخش حمل‌و‌نقل ایران در سال ۱۳۹۹

در نهایت در سال ۱۳۹۹ باید به میزان ۲۱ درصد از کل مصرف انرژی در بخش حمل‌و‌نقل از طریق گاز طبیعی تأمین شود. این میزان در حال حاضر برابر ۱۰٫۴ درصد است که غالبا به صورت CNG به مصرف می‌رسد.

البته ظرفیت مصرف CNG در ایران برابر ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است که این میزان با چشم اهداف تعیین شده برای سال ۱۳۹۹ تقریبا برابر است؛ لذا فقط یک گام تا بهره برداری از ظرفیت موجود برای استفاده از گاز به عنوان CNG فاصله است.

با توجه به فرصت ۴ ساله چشم­ انداز بخش انرژی ایران در برنامه ششم تا سال هدف یعنی سال ۱۳۹۹ برای کاهش فاصله بسیار دورِ واقعیت با الزامات برنامه­ های بخش انرژی، لزوم برنامه­ ریزی صحیح در جهت بهبود سبد سوختی بخش حمل‌و‌نقل و افزایش سهم گاز در آن کاملاً مشهود است. یکی از راه‌های پیش رو برای افزایش سهم گاز طبیعی، می‌تواند افزایش سهم خودروهای عمومی و خصوصی گازسوز باشد. برای این منظور، می‌بایست جایگاه‌های CNG موجود در شهرهای بزرگ مثل تهران که همیشه صف‌هایی طولانی را به خود دیده‌اند، افزایش یابد. همچنین فراهم سازی زیرساخت‌های قانونی و اقتصادی برای بخش فنی خودروهای گازسوز از جمله اولین نیازهای توسعه CNG است. از طرفی توسعه وسایل نقلیه عمومی برقی، نظیر مترو، می‌تواند در دستیابی به سهم ۲۱ درصدی گاز در بخش حمل‌و‌نقل کمک کند.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: