۲۷ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۰۵:۴۱

توافقنامه پاریس و بی‌دقتی مسئولان در تدوین برنامه ملی

ایران جزء معدود کشورهایی است که در توافقنامه پاریس تعهدات سنگینی را اعلام کرده که ممکن است چالش‌های فراوانی برای صنعت و اقتصاد کشور به وجود بیاورد. از این رو، اصلاح و بررسی کارشناسانه این سند و ارائه برنامه ملی مشروط به تأمین مالی طرح‌های کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن ضروری به نظر می‌رسد.

به گزارش عیارآنلاین، موافقت‌نامه تغییر اقلیم پاریس نام معاهده بین‌المللی است که در آذرماه سال گذشته به امضای بسیاری از کشورهای جهان رسید. بر اساس توافقنامه پاریس ، کشورهای عضو ملزَم به ارائه برنامه ملی کاهش انتشار (NDC) هستند و باید هر پنج سال یک‌بار، برنامه ملی خود را بهبود داده و تعهدات بیشتر و بلندپروازانه تری را قبول کنند. این در حالی است که از اعضای کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل متحد خواسته شده بود تا قبل از برگزاری اجلاس با ارائه برنامه‌های ملی مد نظر خود (INDC)، میزان تمایل خود را برای مشارکت در کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن را مشخص کنند. جمهوری اسلامی ایران نیز با ارائه برنامه مشارکت ملی مدنظر (INDC) خود اعلام کرده است که به صورت غیرمشروط، ۴ درصد و به شرط لغو تحریم‌ها، ۱۲ درصد انتشار دی‌اکسید کربن خود را بر اساس سناریوی پایه (BAU) کاهش دهد.

بر اساس بند ۸ ماده ۴ این برنامه، در ارائه تعهدات کاهش انتشار لازم است تصمیم CP21 مد نظر قرار گیرد که بر اساس آن، «تمامی اعضا در اعلام مشارکت‌های تعیین شده ملی خود، اطلاعات لازم برای وضوح، شفافیت و درک را طبق تصمیم CP21 -1، و هرگونه تصمیم‌های مربوط فراهمایی اعضا که به عنوان نشست اعضای موافقت‌نامه پاریس عمل می‌کند، ارائه خواهند کرد»[۱]. بررسی متن CP21 نشان می­ دهد که طبق بند ۲۲ آن، «اگر کشوری برنامه مشارکت ملی مد نظر خود را ارائه داده باشد، این بند (ارائه NDC) را اجرا کرده است، مگر اینکه آن عضو تصمیم دیگری بگیرد»[۲]. لذا از آنجا که ایران INDC خود را قبل از پیوستن به موافقت‌نامه پاریس ارائه کرده است؛ هم‌زمان با پیوستن کشور به این موافقت‌نامه، این INDC اولین NDC کشور محسوب می‌شود.

بررسی برنامه مشارکت ملی مد نظر کشورهای منطقه نشان می‌دهد که میزان تعهدات ارائه شده به مراتب سبک‌تر از تعهد ارائه شده توسط ایران است. به عنوان نمونه، عربستان سعودی در INDC خود بعد از اینکه به طور صریح اجرای تعهدات خود را مشروط به رشد اقتصادی فزاینده و سهم بالای فروش نفت در اقتصاد خود عنوان کرده، متعهد به کاهش ۱۳۰ میلیون تنی دی‌اکسید کربن در سال ۲۰۳۰ شده است؛ اما اینکه این میزان از چه مقداری کم خواهد شد و از چه سالی محاسبه خواهد شد، بیان نشده است. لذا نمی‌توان تحقق تعهد این کشور را به آسانی مورد ارزیابی قرار داد. پاکستان نیز در برنامه مشارکت ملی مدنظر خود با اشاره به نیاز به توسعه در این کشور، اجرای تعهدات را به مشروط به تأمین تسهیلات بین‌المللی نموده است. این هزینه‌ها در INDC پاکستان ۴۰ میلیارد دلار ارزیابی شده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد ایران جزء معدود کشورهای منطقه است که تعهدات سنگینی را اعلام کرده که ممکن است چالش‌های فراوانی برای صنعت و اقتصاد کشور به وجود بیاورد. از طرفی با توجه به اجرای برجام و رفع ناقص تحریم‌ها، ممکن است جامعه جهانی خواستار اجرای بخش مشروط INDC ایران باشد که موجب سنگین‌تر شدن تعهدات کشور خواهد شد. از این رو، اصلاح و بررسی کارشناسانه این سند و ارائه NDC مشروط به تأمین مالی طرح‌های کاهش انتشار در صورت پذیرش موافقت‌نامه در کشور ضروری به نظر می‌رسد.

***********************************************

پی نوشت:

[۱] :In communicating their nationally determined contributions, all Parties shall provide the information necessary for clarity, transparency and understanding in accordance with decision 1/CP.21 and any relevant decisions of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement

[۲] :if a Party has communicated an intended nationally determined contribution prior to joining the Agreement, that Party shall be considered to have satisfied this provision unless that Party decides otherwise;

تلگر

چهره‌