۲۰ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۲۷

کارنامه وزارت نفت در عمل به سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی/ ۱

از میان پروژه های وزارت نفت در ستاد اقتصاد مقاومتی، تکمیل فاز اول پالایشگاه ستاره خلیج فارس و راه اندازی ۱۲ واحد پتروشیمی، دو اقدام مهم در راستای اقتصاد مقاومتی محسوب می شود. در این میان، پیشرفت پالایشگاه ستاره خلیج فارس در یک سال اخیر، تنها ۲ درصد بوده است، اما در مورد دوم، وزارت نفت عملکرد نسبتاً خوبی داشته است.

به گزارش عیارآنلاین، فرودین ماه ۹۵ بود که معاون اول رئیس جمهوری طی ابلاغیه هایی جداگانه به دستگاه های اجرایی، تصویب نامه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی ناظر به پروژه های اولویت دار برنامه های ملی اقتصاد مقاومتی که در آن وظایف و تکالیف هر یک از دستگاه ها برای اجرای این پروژه ها مشخص شده را ابلاغ کرد. در این گزارش به بررسی نقاط قوت و ضعف عملکرد وزارت نفت در برنامه‌های اقتصاد مقاومتی پرداخته شده است.

پروژه های اولویت دار وزارت نفت که در ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی به تصویب رسیده به شرح زیر است:

پروژه اقتصاد مقاومتی وزارت نفت

نقد و بررسی پروژه های اقتصاد مقاومتی و عملکرد دستگاه در این زمینه

برخی از پروژه های ابلاغی ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی به وزارت نفت مانند پروژه های شماره ۱ و ۲ (تکمیل فاز اول پالایشگاه ستاره خلیج فارس و راه اندازی ۱۲ واحد پتروشیمی)، ۳ و ۴ (صادرات گاز ایران به عراق و پاکستان) و همچنین ۷ و ۸ (افزایش تولید نفت از میادین مشترک غرب کارون و افزایش تولید گاز از میدان مشترک پارس جنوبی)، ارتباط زیادی با اقتصاد مقاومتی دارند و تکمیل آنها در سال جاری اقدام مهمی در راستای اجرای سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی در کشور محسوب می شود.

از سوی دیگر، ۲ پروژه از پروژه های ابلاغی ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی به وزارت نفت (پروژه های شماره ۹ و ۱۰ که مرتبط با گازرسانی و اجرای پروژه های عام المنفعه هستند) ارتباط خاصی با سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی و حتی برنامه ملی «توسعه ظرفیت تولید نفت و گاز و تکمیل زنجیره پایین‌دستی و توسعه بازار» ندارد و به نوعی جزو وظایف ذاتی این وزارتخانه است.

در واقع، این ۲ پروژه جزو وظایف مرسوم وزارت نفت و شرکت‌های زیرمجموعه آن مطابق با قوانین بودجه سالیانه و … است و مشخص نیست بر چه مبنایی در فهرست پروژه های ابلاغی ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی به وزارت نفت قرار گرفته اند.

با این وجود، تاکنون گزارش مشخصی از سوی وزارت نفت و یا ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی درباره روند اجرای ۱۱ پروژه تعیین شده توسط این ستاد برای این وزارت‌خانه منتشر نشده است. در ادامه به بررسی ۱۱ پروژه اقتصاد مقاومتی وزارت نفت پرداخته و وضعیت عملکرد این دستگاه در اجرای آن مورد بررسی و بازبینی قرار می گیرد.

۱- راه اندازی اولین خط تولید فرآورده

طبق نظر مرکز پژوهش های مجلس، این پروژه در راستای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی است چرا که اجرای این طرح می‌تواند چالش مربوط به تأمین بنزین کشور را مرتفع کند. همچنین منابع مالی این پروژه تأمین شده است و بر این اساس قابلیت اجرایی دارد. هرچند این پروژه جزء وظایف ذاتی دستگاه مورد نظر است اما اجرای آن باعث ایجاد پویایی در راستای اقتصاد مقاومتی می‌شود.

پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس، پالایشگاه ۳۶۰ هزار بشکه ای است که از سال ۸۵ تاکنون در سه فاز در حال احداث است و اولویت اصلی دولت یازدهم در صنعت پالایش محسوب می شود.

قرار است این پالایشگاه، روزانه ۳۶ میلیون لیتر بنزین تولید نماید و زمینه ساز قطع وابستگی کشور به واردات این فرآورده نفتی شود. مهمترین اقدامات صورت گرفته در نیمه نخست امسال برای راه اندازی فاز اول این پالایشگاه تا پایان سال جاری عبارتست از:

الف- ورود برخی از تجهیزات اصلی مورد نیاز این پالایشگاه در شرایط پسابرجام: یکی از دلایل مهم تاخیر در راه اندازی پالایشگاه ستاره خلیج فارس، روند کند تامین تجهیزات این پالایشگاه بود که یکی از دلایل آن، تشدید تحریم های غرب از اواخر دهه هشتاد بود. پس از رفع برخی از تحریم ها به دلیل اجرایی شدن برجام (اواخر دی ماه ۹۴)، برخی از مشکلات مذکور برطرف شده و برخی از تجهیزات مهم این پالایشگاه در حال ورود به کشور هستند.

ب- انتشار و فروش ۳۰۰ میلیارد تومان اوراق سلف برای تامین مالی این پالایشگاه: از ابتدای امسال بحث استفاده از ظرفیت‌های بورس انرژی برای کاهش مشکلات تامین مالی ریالی پالایشگاه ستاره خلیج فارس مطرح بود و در نهایت،۲ شهریورماه امسال، ۳۰۰ میلیارد تومان اوراق سلف بنزین اکتان ٩٠ پالایشگاه ستاره خلیج فارس در بورس انرژی عرضه شد و ظرف مدت چند ثانیه به فروش رسید.

علیرغم تلاش های صورت گرفته، راه اندازی فاز اول این پالایشگاه تا نیمه نخست سال جاری محقق نشد به گونه ای که مطابق با آمارهای اعلام شده توسط محمد حسن پیوندی، مدیرعامل شرکت تاپیکو در اوایل مهرماه امسال، پیشرفت کل پالایشگاه ستاره خلیج فارس (مجموع سه فاز)، ۸۷ درصد و میزان پیشرفت فاز اول این پروژه ۹۵ درصد است.

این آمار حاکی از آن است که پیشرفت این پروژه در یک سال اخیر، تنها ۲ درصد بوده است. هرچند مدیرعامل شرکت تاپیکو و مقامات ارشد وزارت نفت وعده راه اندازی فاز اول این پالایشگاه تا پایان سال جاری را می دهند اما با توجه به روند فعلی و تداوم مشکلاتی مانند روند کند و پیچیده تخصیص وام ۶۵۰ میلیون یورویی صندوق توسعه ملی به این پالایشگاه، امید چندانی به تحقق این وعده ها وجود ندارد.

۲- راه اندازی دوازده مجتمع بزرگ پتروشیمی با سرمایه گذاری غیر دولتی

با توجه به جدول زیر، در نیمه نخست امسال ۳ مجتمع پتروشیمی (مجتمع های لرستان، مهاباد و شهدای مرودشت) با ظرفیت تولید حدود ۲٫۴۳ میلیون تن به بهره برداری رسیده است. پیش بینی می شود در نیمه دوم امسال هم ۶ مجتمع پتروشیمی دیگر به صورت کامل (مجتمع های کردستان، کارون ۲، کاویان ۲۲، مروارید، انتخاب و تخت جمشید) و بخشی از ۱ مجتمع پتروشیمی دیگر (مجتمع پردیس) به بهره برداری برسد و ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی کشور حدود ۳ میلیون تن دیگر افزایش یابد.

پتروشیمی اقتصاد مقاومتی

لازم است این نکته نیز خاطرنشان گردد که مطابق با آمارهای رسمی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در پایان سال ۹۲، پتروشیمی های مهاباد، تخت جمشید و شهدای مرودشت بین ۸۰ تا ۹۰ درصد و پتروشیمی های کارون۲، لرستان و کاویان بین ۹۰ تا ۹۹ درصد پیشرفت داشته اند.

در جمع بندی می توان گفت که این پروژه، در راستای اقتصاد مقاومتی بوده و اجرای آن در این زمینه اثرگذار خواهد بود. همچنین طبق گزارشات رسیده می توان گفت که وزارت نفت در این زمینه عملکرد نسبتا خوبی داشته است. تحلیل دقیق تر وضعیت اجرای این پروژه منوط به ارائه گزارش های دقیق و شفاف می باشد.

در گزارش‌های آینده به بررسی سایر وظایف محوله به وزارت نفت در حوزه اقتصاد مقاومتی پرداخته خواهد شد.

منبع:  شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: