۱۸ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۳۹

حمل و نقل؛ اولویت نخست سرمایه گذاری برای کاهش مصرف انرژی

به گزارش شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، سرمایه‌گذاری در بخش حمل و نقل، بیشترین کاهش مصرف انرژی را در پی خواهد داشت؛ لذا اگر سرمایه محدودی برای کاهش شدت انرژی در اختیار دولت است، می بایست اولویت سرمایه گذاری را به بخش حمل و نقل اختصاص دهد.

به گزارش عیارآنلاین، برای مقایسه میزان مصرف انرژی کشورهای مختلف با یکدیگر، نمی توان از مقایسه انرژی نهایی مصرفی آنها استفاده نمود؛ چرا که ساختار اقتصادی کشورهای مختلف با یکدیگر فرق دارد و در نتیجه، نحوه مصرف انرژی و بخشهای مختلف مصرف کننده آن با یگدیگر متفاوت است. لذا باید در نظر داشت که کشور مورد نظر از انرژی در دسترس خود به چه نحوی استفاده نموده و به ازای مصرف انرژی چه مقدار درآمدزایی ایجاد کرده است. برای این منظور، از شاخص شدت انرژی استفاده می شود. شدت انرژی از تقسیم کردن میزان مصرف انرژی به تولید ناخالص داخلی حاصل می شود. در واقع، شدت انرژی هر کشور نشان می دهد که به ازای هر واحد مصرف انرژی، درآمد ناخالص داخلی به چه میزان افزایش یافته است. نمودار زیر، نشان دهنده میزان شدت انرژی ایران از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳ است[۱].

 

نمودار ۱- میزان شدت انرژی ایران طی سالهای ۸۳ تا ۹۳

چنانچه در این نمودار مشخص است، میزان شدت انرژی طی سالهای اخیر با سرعت قابل توجهی رو به رشد بوده است. به گفته مدیرعامل سازمان بهره وری انرژی (سابا)، شاخص شدت انرژی در ایران ۱٫۴ برابر معیارهای جهانی بوده و نشان دهنده وضعیت نامناسب کشور در مصرف انرژی است.

این موضوع باعث شده است تا مسئله کاهش شدت انرژی در ایران بارها در اسناد بالادستی و سیاستهای کلی ابلاغی مقام معظم رهبری، مورد تأکید قرار گیرد. برای نمونه در بند ۷ سیاست های کلی اصلاح الگوی مصرف آمده است: «صرفه‌جویی در مصرف انرژی با اعمال مجموعه‌ای متعادل از اقدامات قیمتی و غیرقیمتی به منظور کاهش مستمر شاخص شدت انرژی کشور». همچنین در بند ۱۵ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی درج شده است: «افزایش ارزش افزوده از طریق تکمیل زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز، توسعه تولید کالاهای دارای بازدهی بهینه براساس شاخص شدت مصرف انرژی». مورد دیگر نیز در بندهای ۱۱، ۱۴ و ۱۶ سیاست های کلی برنامه ششم توسعه آمده است.

البته مدیریت شدت انرژی و کاهش دادن آن، نیازمند «سرمایه گذاری» برای بهینه سازی در بخش های مختلف مصرف کننده انرژی است. شرکت بهینه سازی مصرف سوخت طی پژوهش های خود، به طراحی سناریویی برای بهینه سازی تقاضای انرژی پرداخته است. طبق این پژوهش ها، سرمایه گذاری های متعددی برای بخش های مختلف مصرف کننده انرژی در نظر گرفته شده است که باید طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹ به بخش های تقاضا تزریق شود تا شدت انرژی را تا سال ۱۳۹۹ به ۰٫۴۱ برساند.

بررسی ها نشان می دهد که میزان صرفه جویی ناشی از هر واحد سرمایه گذاری بیشتر در هر بخش طی سالهای ۹۵ تا ۹۹ محاسبه شده که مطابق جدول زیر است.

با توجه به جدول فوق، می‌توان دریافت که سرمایه‌گذاری در بخش حمل و نقل، بیشترین کاهش مصرف را در پی خواهد داشت. لذا به ازای هر ۱۰۰۰ دلار سرمایه گذاری بیشتر نسبت به روند کنونی در بخش «حمل و نقل»، می توان شاهد کاهش مصرف ۱۶۲٫۷ بشکه معادل نفت خام در کشور بود.

البته شاید این پرسش مطرح شود که آیا بخش حمل و نقل، مصرف کننده بزرگی به اندازه سایر بخش های اصلی مصرف کننده انرژی در کشور هست یا خیر؟ در پاسخ باید گفت که در حال حاضر، حدود یک چهارم از انرژی کشور در بخش حمل و نقل به مصرف می رسد و صرفه جویی در این بخش، می تواند کمک شایانی به صرفه جویی در کل انرژی کشور و در نتیجه، رشد شاخص شدت انرژی بکند. در نتیجه، اگر حاکمیت سرمایه محدودی برای کاهش شدت انرژی در اختیار دارد، می بایست اولویت سرمایه گذاری را به بخش حمل و نقل اختصاص دهد.

*************************************************

پی نوشت:

[۱] ترازنامه انرژی وزارت نیرو، ۱۳۹۳

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: