۲۹ دی ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۲۵
پُرسا 84 منتشر شد

خیز سازمان‌های غیرمتخصص برای اصلاح تقویم آموزشی کشور

در این شماره از خبرنامه پرسا مجالی فراهم شده تا بر لزوم تسریع در اصلاح و بازنگری قانون شوراهای آموزش و پرورش تاکید کنیم؛ همچنین ضرروت حفظ نقش حاکمیتی آموزش و پرورش در رویکرد برون‌سپاری و اصلاح تقویم آموزشی آموزش و پرورش بررسی شده است.

به گزارش عیارآنلاین، در هشتاد و چهارمین بسته خبری پرسا، لزوم تسریع در بازنگری و به اجرا در آوردن قانون شوراهای آموزش و پرورش، استقبال مسئولین از تصدی امور حاکمیتی از سوی تشکل‌ها و سازمان‌های غیردولتی، خیز سازمان‌های غیرمتخصص برای تأثیرگذاری در اصلاح تقویم آموزشی کشور مورد بررسی قرار گرفته است.

لزوم تسریع در بازنگری و به اجرا در آوردن قانون شوراهای آموزش و پرورش

قانون شوراهای آموزش و پرورش (مصوبه سال ۱۳۷۲ مجلس شورای اسلامی) یکی از ظرفیت‌های درخور توجهی است که اجرای آن علاوه بر تحقق همکاری اقشار مردم در اداره امور آموزش و پرورش[۱]، منابع مالی مناسبی را در اختیار مدارس قرار می‌دهد.

در دی‌ماه ۹۴، گرد، رئیس سازمان توسعه مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش و پرورش، از تشکیل حدود ۷۰۰ شورای آموزش و پرورش در کشور خبر داد. با بررسی وضع موجود متوجه می‌شویم که این شوراها به جایگاه شایسته خود دست نیافته‌اند. به باور عباسپور، مدیر امور شوراهای آموزش و پرورش، بسیاری از مصوبات شوراها اجرایی نمی‌شوند. وی همچنین جلسات شوراها را به عنوان محلی برای سخنرانی صرف معرفی کرده است.

با توجه به تغییرات برخی قوانین شهری و مدیریت‌های دولتی، لزوم بازنگری و اصلاح قانون شوراها جهت استفاده مطلوب‌تر ضروری به نظر می‌آید. این نکته در متن سند تحول بنیادین[۲] و بیان مسئولین نیز مطرح شده است.

در همین راستا تابستان ۹۴، عباسپور، وعده داد که در ادامه همان سال، قانون شوراها اصلاح شود، هرچند در عمل این وعده محقق نشد. وی در بهمن۹۴ و نیز چندی قبل در دی ماه ۹۵، از بازنگری قانون مذکور با همکاری مرکز پژوهش‌های مجلس سخن گفت.

یکی از احکام مالی قانون شوراها، شهرداری‌ را موظف می‌کند تا پنج درصد از عوارض ساخت‌وساز را به شوراهای آموزش و پرورش بپردازد[۳]. البته طبق اخبار منتشرشده، درآمد فعلی وزارت آموزش و پرورش از این عوارض چندان شفاف نیست که می‌توان امیدوار بود با اصلاح و بازنگری در سازوکارهای قانون یادشده مسیر دریافت این اشکال برطرف شود.

تسریع در روند اصلاح و اجرایی شدن قانون مذکور، بهره‌وری آموزش و پرورش از ظرفیت‌های قید شده را بیشتر می‌کند. همچنین با اولویت قرار دادن قانون شوراها در برنامه‌ریزی‌های پیش رو نسبت به مدارس غیردولتی و تعاونی‌های آموزشی، شائبه خصوصی‌سازی آموزش و پرورش نیز برطرف می‌شود.

استقبال مسئولین از تصدی امور حاکمیتی از سوی تشکل‌ها و سازمان‌های غیردولتی

دانش آشتیانی بعد از تصدی سمت وزارت آموزش و پرورش، بارها رویکرد برون‌سپاری و تمرکززدایی را مطرح نمود. وی با تأکید بر مدرسه‌محوری و واگذاری اختیارات از ستاد به مدیرانِ سطوح پایین‌تر، ترویج و تحقق این رویکرد را در دستور کار قرار داده است.

در همین راستا، وزیر آموزش و پرورش دیدارهایی با شورای مرکزی مؤسسان مدارس غیردولتی و سازمان معلمان ایران داشته است. در این جلسات، تأسیس و ایفای نقش «سازمان نظام معلمی» در انجام برخی امور ستادی همچون رتبه‌بندی معلمان، سنجش صلاحیت‌ها مورد تأکید ایشان قرار گرفت. دراین‌باره محمدیان، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، واسپاری سنجش صلاحیت ها و متعاقبا رتبه بندی معلمان به سازمان نظام معلمی را ضروری دانست. البته باید توجه داشت که بر اساس سیاست‌های کلی ایجاد تحول در آموزش و پرورش (ابلاغی رهبر معظم انقلاب)، استقرار نظام ارزیابی و سنجش صلاحیتهای معلمان متوجه وزارت آموزش و پرورش است، ازاین‌رو برون‌سپاری موارد فوق محل تأمل خواهد بود.

واگذاری مدیریت به مدارس و مراکز غیردولتی از دیگر سیاست‌های این روزهای دانش آشتیانی به‌حساب می‌آید. وی در دیدار با شورای مرکزی مؤسسان مدارس غیردولتی بر حمایت همه‌جانبه از توسعه کمی و کیفی این مدارس تأکید کرد. همچنین وزیر آموزش و پرورش از واگذاری ۱۰درصد امور تصدی‌گری وزارتخانه به بخش خصوصی که در لایحه بودجه ۹۶آمده، دفاع کرد. هرچند که این موضوع مورد انتقاد و مخالفت حاجی بابایی، نماینده مجلس و وزیر اسبق آموزش و پرورش، قرار گرفت.

اصلاح ساختار اجرایی و کاهش تعداد واحدهای اداری در سند تحول بنیادین نیز مورد توجه واقع‌ شده است[۴]، لکن باید توجه داشت که در متناسب‌سازی واحدهای اداری شأن حاکمیتی آموزش و پرورش حفظ شود. استفاده از ظرفیت‎‌هایی نظیر قانون شوراها، مدارس غیردولتی و هیئت‌امنایی، و نیز بهره‌گیری از سیاست چند تألیفی مواردی هستند که ضمن اتکا به سند تحول قابلیت حفظ شأن حاکمیتی آموزش و پرورش را نیز دارند.

تعلل آموزش و پرورش در اصلاح تقویم آموزشی کشور

تعطیلی مدارس ناشی از آلودگی هوا و شرایط آب و هوایی در حالی همچنان اتفاق میفتد که تعطیلات رسمی و غیررسمی[۵] علاوه بر آثار سوء تربیتی و آموزشی برای دانش آموزان، روزانه حدود ۸۰ میلیارد تومان ضرر اقتصادی به وزارت آموزش و پرورش وارد می‌آورد[۶]؛ وزارتخانه‌ای که از کسری بودجه و تأمین نشدن هزینه‌ها رنج می‌برد.

در همین راستا چندی قبل هیأت دولت مصوبه‌ای برای اصلاح تقویم آموزشی مدارس داشت. در پی این مصوبه، پیشنهاد‌های مختلفی مطرح شده است، ازجمله زرافشان، معاون آموزش متوسطه وزیر، توزیع روزهای آموزشی در تمام طول سال را پیشنهاد کرده است. وی بابیان ایده سند تحول درباره اینکه نباید تعطیلات بلندمدت ۳ – ۴ ماهه داشته باشیم، طولانی‌ترین تعطیلات مناسب را ۶ الی ۸ هفته دانست و پیشنهاد نمود که بقیه تعطیلات آموزشی در طول سال توزیع شوند.

در کنار بحث تغییر تقویم آموزشی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های زمان آموزشی، چند سالی است که پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در حال بررسی طرح تعطیلی مدارس در روز پنجشنبه است تا همخوانی این تعطیلی با اهداف سند تحول بنیادین را مشخص کند. طبق گفته عصاره، سرپرست پژوهشگاه، نتایج این بررسی تا چند ماه دیگر اعلام می‌شود.

به‌رغم اهمیت آموزشی و اقتصادی مؤلفه‌های زمان آموزش و لزوم تصمیم‌گیری هر چه سریع‌تر درباره آن، وزارتخانه تاکنون سرعت و برنامه‌ریزی مناسبی نداشته است. به‌عنوان نمونه در الگوی صحیح تقویم آموزشی مدارس، باگذشت بیش از ۲ ماه از مصوبه هیئت دولت همچنان موضع رسمی وزارتخانه روشن نیست و گزارشی نیز از اقدامات مربوطه منتشر نشده است. این در حالی است که اگر آموزش و پرورش از این فرصت پیش‌آمده به‌درستی استفاده نکند، پیش‌بینی می‌شود که ضرورت‌های اجرایی جای ملاحظات تربیتی را بگیرد؛ همچنان که بعد از مصوبه هیئت دولت، برخی از نهادهای دولتی و غیردولتی – نظیر سازمان محیط‌زیست و اتاق بازرگانی – به زمینه‌سازی‌ برای ورود و تأثیرگذاری در اصلاح تقویم آموزشی متناسب با اقتضائات سازمانی خود پرداختند که مباحث آموزشی و پرورشی در آن‌ها به‌صورت امری فرعی در نظر گرفته می‌شود.

سایر اخبار برگزیده

عدم تخصیص سرانه مدارس بعد از گذشت سه ماه از آغاز سال تحصیلی

گزارش تصویری// بیش از سه ماه از سال تحصیلی گذشته است و سرانه‌ای به مدارس نرسیده است. سال گذشته ۲۰۰ میلیارد از محل فروش گاز به این مهم اختصاص داده شد که در سال جدید این اتفاق نیفتاده است.

انتقاد عضو کمیسیون آموزش از تغییرات مدیریتی زیاد در وزارت آموزش و پرورش

ابطحی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس: این تفکر که هر وزیر جدید باید تمام مدیران وزارتخانه خود را از صفر تا صد تغییر داده و تیم خودش را جایگزین کند به‌یقین مملکت را به یغما خواهد برد. وقتی‌که حرف از تغییر مدیریت می‌شود مدتی قبل از تغییر آن دستگاه منفعل و مدتی بعد نیز بلاتکلیف می‌ماند ضمن آنکه مدیر جدید باید زمان زیادی را صرف اینکه تاکنون چه‌کارهایی انجام شده و برنامه‌ها تا کجا پیش رفته کنند. مشکلات و روند کاری در وزارتخانه آموزش و پرورش پیچیده و عمیق است و مدیران باید مدت‌ها با این مشکلات ریشه‌ای دست‌وپنجه نرم کنند تا تغییرات صورت بگیرد لذا انتصاب افراد جدید به معنای بازگشتن به نقطه اول است.

طرح استیضاح دانش آشتیانی هنوز به کمیسیون آموزش ارجاع نشده است

سلیمی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی: برخی از نمایندگان به دنبال استیضاح فخرالدین احمدی دانش آشتیانی وزیر آموزش و پرورش بودند، اما این مسئله هنوز به کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ارجاع نشده است. به دلیل برخی موضوعات ازجمله انتصاب‌های مختلف در بدنه نظام آموزشی و تعویق در پرداخت حقوق فرهنگیان موردانتقاد برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار دارد.

آمادگی آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی مبنی بر سرپرستی مهدکودک‌ها

مخبر دزفولی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: همان‌طور که آموزش و پرورش نسبت به سرپرستی اعلام آمادگی کرده است، سازمان بهزیستی نیز این مسئله را مطرح کرده بنابراین باید تمامی جوانب بررسی و پس‌ازآن نتایج اعلام شود.
بر اساس رویه‌های قانونی، حقوقی و فرهنگی که وجود دارد این مسئله در شورای معین مطرح و بررسی شده تا پس‌ازآن در شورای عالی مطرح و به تصویب برسد که اکنون بررسی نشده اما در دستور قرارگرفته تا نهایی شود.

افزایش ۵ نمره‌ای سهم امتحانات میان‌ترم دانش آموزان طبق مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش

عابدینی، معاون شورای عالی آموزش و پرورش: طبق مصوبه جدید شورا وزن نمرات امتحانات میان‌ترم دانش آموزان بیشتر شده و از ۵ به ۱۰ نمره افزایش یافته است. طبق این مصوبه از ۲۰ نمره درسی هر دانش‌آموز ۱۰ نمره به امتحانات میان‌ترم و ۱۰ نمره به امتحانات پایان‌ترم تعلق می‌گیرد. به دلیل نمره پایین امتحانات میان‌ترم دانش آموزان تمام توجه خود را به امتحانات پایان‌ترم و مطالعه در شب‌های امتحان متمرکز می‌کنند که این موضوع باعث بروز مشکلات فراوانی برای آن‌ها می‌شود.

عمل به احکام سند ۲۰۳۰ منطبق با سند تحول بنیادین

نوید ادهم، دبیر شورای عالی آموزش و پرورش:  اقدامات انجام شده در سند تحول بنیادین انجام می‌شود و در مواجه با سندی ۲۰۳۰ نیز بخش‌های که هم‌خوانی با برنامه عمل کشور را داشته باشد در دستور کار قرار گیرد. ضمانت اجرای آن متناسب با برنامه‌های عملیاتی هر کشور تعیین می‌شود که در این خصوص برخی از مفاد این سند با احکام ما فاصله داشته است. اصل سند تحول بنیادین بوده و بخش‌های قابل انطباق آن با سند ۲۰۳۰ اساس فعالیت‌ها در آموزش و پرورش قرار می‌گیرد.

وزیر اسبق آموزش ‌و‌ پرورش: حمایت آموزش و پرورش از برخی تشکل‌های غیرقانونی فرهنگیان

فرشیدی، وزیر اسبق آموزش و پرورش: بعضی تشکل‌های غیرقانونی مورد حمایت قرار می‌گیرند و به تشکل‌های قانونی اعتنایی نمی‌شد و مشاهده می‌شد جلسات متعددی با تشکل‌های غیرقانونی گذاشته می‌شود. سند آموزش ۲۰۳۰ در راستای «آموزش برای همه» و «وحدت رویه آموزشی» در همه کشورهای جهان مطرح بوده و ایدئولوژی زدایی است. اعتقادداریم سند تحول فعلاً مبنای خوبی است و باید آن را اجرا کنیم.

بررسی جابه‌جایی تعطیلات تابستانی دانش‌آموزان با زمستان از پیشنهاد‌ها سازمان محیط‌زیست

ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست: در مورد طرح تعطیلی مدارس در فصل زمستان با آموزش و پرورش مذاکراتی را داشته‌ایم و پیشنهاد‌های خود را ارائه کردیم؛ یکی از پیشنهادات ما این بود که بخشی از تعطیلات تابستانی منتقل شود اما هنوز نتیجه قطعی را نداشته‌ایم.

امکان استفاده مدارس از امکانات سرای محلات یا شهرداری‌ها

شاکری، عضو شورای شهر تهران: مدارس می‌توانند با عقد یک تفاهم‌نامه از امکانات سرای محلات به‌صورت رایگان استفاده کنند. همکاری بین آموزش و پرورش و شهرداری تهران بسیار زیاد است و برای اینکه آموزش و پرورش بتواند همکاری بیشتری داشته باشد می‌تواند برنامه پنج‌ساله دوم شهرداری را مطالعه کند و واژه‌های کلیدی را که امکان این همکاری را افزایش می‌دهد، پیدا کند. مدارس می‌توانند حتی فرصت‌هایی که تعطیل هستند را به شهرداری‌ها اجاره دهند و از این طریق بودجه‌ای برای خودشان داشته باشند که این کار هیچ لطمه‌ای هم به آموزش دانش آموزان وارد نمی‌کند.

مخالفت عضو کمیسیون آموزش به واگذاری مدارس دولتی تحت طرح خرید خدمات

میرزاده عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس: برخی مدارس در ارائه خدمات با مشکل مواجه هستند؛ به‌عنوان مثال این مشکلات می‌تواند شامل کمبود امکانات و فضا باشد که با بهره‌گیری از طرح خرید خدمات آموزشی چنین مسائلی برطرف می‌شود. طرح خرید خدمات حتی می‌تواند در آموزش‌های فنی حرفه‌ای و به‌طورکلی هنرستان‌ها به کار گرفته شود تا امکان بهره‌مندی دانش آموزان از خدمات آموزشی در موارد کمبود خدمات راهگشا باشد. مسئله‌ای که روی آن حساس هستیم این بوده که نباید مدرسه دولتی واگذار شود؛ یعنی با اصل این طرح موافق اما با واگذاری فضای آموزشی دولتی بر اساس این طرح مخالف هستیم.

تشکیل «صندوق حمایت از مؤسسان» جهت حل مشکلات حقوق و مزایای فعالان مدارس غیردولتی

گرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی: قانون دائمی شدن مدارس غیردولتی مؤسسان را موظف به پوشش بیمه‌ای و عمل طبق ضوابط کارکرده است اما مشکلاتی وجود دارد که با تشکیل «صندوق حمایت از مؤسسان» حل خواهد شد. تعیین تکلیف حقوق و مزایای کارکنان غیررسمی مدارس غیردولتی، در قانون دائمی شدن تأسیس مدارس غیردولتی که اخیراً در مجلس شورای اسلامی مصوب و به دولت ابلاغ شد، آمده و مورد تأکید قرار گرفته است. در قانون صراحتاً وضعیت کارکنان تعیین تکلیف شده است و بر اساس آن مؤسس باید از قانون کار و ضوابط آن برای کارکنان غیررسمی مراکز غیردولتی تبعیت کند و پرسنل خود را تحت پوشش بیمه قرار دهند.

برگزاری اولین دورۀ کارگاههای آموزشی توسعۀ مدرسۀ تعاونی

نخستین دورۀ کارگاه‌های آموزشی دبیرخانۀ توسعۀ مدرسۀ تعاونی طی دو روز متوالی- ۱۵ و ۱۶دی‌ماه- در محل مجتمع آموزشی تعاونی راه رشد برگزار شد. موضوعات اولین روز کارگاه‌ها به ترتیب به «مدیریت مشارکتی» و «اصول و مبانی تشکیل تعاونی آموزشی» اختصاص داشت. کارگاه‌های روز دوم نیز به ترتیب در نوبت صبح با موضوع توانمندسازی زنان و قدرت‌یابی از طریق تعاونی و نوبت بعدازظهر مبانی اقتصاد مشارکتی و مدرسه تعاونی(سازوکارهای اجرایی، یادگیری مشارکتی، تعامل با ذینفعان محلی) برگزار شد.

اعلام فرایند ایجاد تعاونی توسط فرهنگیان/ اولویت با معلمان متقاضی

گرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی: طبق تفاهم‌نامه‌ای که با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی داشتیم اولویت‌بخشی به توسعه تعاونی‌های فرهنگیان است تا معلمانی که می‌توانند با همت خود به‌صورت گروهی برای تشکیل تعاونی اقدام لازم را انجام دهند. با توجه به اینکه تخصص معلمان در این زمینه‌ها فراوان است، آن‌ها می‌توانند از حوزه‌های آموزشی تا حوزه‌های تولیدی، پژوهشی و امر مدرسه‌داری و تأسیس مدرسه اقدام کنند.  یک معلم می‌تواند به‌اتفاق چند معلم دیگر به اداره کل تعاون استان‌ها مراجعه کند، تقاضای خود را ثبت کرده و کد تعاونی را دریافت کند

***************************************************************

پی‌نوشت

[۱] به‌عنوان نمونه، ترکیب شورای آموزش و پرورش شهرستان به‌صورت زیر پیش‌بینی شده است: امام‌جمعه مرکز شهرستان، فرماندار، سه نفر از رؤسای مدارس، سه تا پنج نفر از اولیاء دانش‌آموزان یا معتمدان شهرستان، رئیس شبکه بهداشت یا پزشک معتمد شهرستان.

[۲] راهکار ۱/۱۳ سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

[۳] ماده ۱۳ از قانون شوراهای آموزش و پرورش.

[۴] راهکار ۵/۲۲ سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

[۵] معاون دبیر شورای عالی آموزش و پرورش: ایران  با ۱۲۵ روز تعطیلی مدارس بیشترین تعطیلات مدارس دنیا را دارد.

[۶] با تقسیم بودجه سالانه آموزش و پرورش بر عدد ۳۶۵، به‌طور میانگین این رقم به‌ دست می‌آید.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: