۲۷ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۳۸
معیار 74 منتشر شد

از کمبود بودجه طرح‌های ملی تا جدیت در اجرای برنامه‎های یونسکو

هفتاد و چهارمین بسته خبری معیار علم و فناوری منتشر شد. در این بسته خبری به جدیت در اجرای برنامه بین‌المللی سازی آموزش عالی یونسکو، ارتباط حذف پایان‌نامه کارشناسی و تقلب در آثار علمی و کمبود بودجه طرح‌های کلان ملی پرداخته شده است.

به گزارش عیارآنلاین، هفتاد و چهارمین بسته خبری معیار علم و فناوری که به ‏مهم‌ترین ‏رویدادهای این حوزه اختصاص دارد، منتشر شد. در این شماره به بررسی موضوعات « برنامه آموزش ۲۰۳۰ یونسکو »،  «حذف پایان‌نامه در مقطع کارشناسی» و «کمبود بودجه طرح‌های کلان ملی» پرداخته شده است.

جدیت در اجرای برنامه بین‌المللی سازی آموزش عالی یونسکو

یونسکو یکی از سازمان‌های تخصصی وابسته به سازمان ملل، به شمار می‌رود که در زمینه‌های علمی و فرهنگی فعالیت دارد. این سازمان هر ۱۵سال برنامه‌ای آموزشی برای کشورهای عضو خود تدوین می‌کند. این سازمان در سال۲۰۱۵ با توجه به اتمام برنامه اول، برنامه‌ای تحت عنوان « دستور کار ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار» را مطرح کرد که مورد تصویب سران کشورهای عضو قرار گرفت. طبق گفته دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو این برنامه‌ باید نقشه راه آموزش کشورها قرار گیرد. به گفته فرهادی، وزیر علوم، کشورها متعهد شدند از اول ژانویه۲۰۱۶، برنامه‌ریزی لازم جهت عملیاتی کردن این برنامه و ادغام آن در سیاست‌های کلان ملی انجام دهند که ایران نیز یکی از کشورها است. در همین راستا، هیئت دولت نیز در اواخر شهریورماه۹۵ لزوم مشارکت کلیه دستگاه‌های ذی‌ربط را برای اجرای برنامه فوق، به تصویب رساند.

اواخر آذرماه ۹۵ برنامه ایران برای اجرای سند بین المللی یونسکو از سوی وزرای علوم و آموزش‌ و پرورش رونمایی شد. در همین رابطه نصیری قیداری، دبیر کل کمیسیون ملی یونسکو از هم سویی این برنامه با اسناد بالادستی خبر داد.

در مقابل هفته گذشته کبگانیان، دبیر ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور با انتقاد از سند فوق، از مغایرت آن با مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی خبرداد و این نکته را نیز بیان نمود که باوجود اسناد بالادستی نیازی به تولید اسناد مشابه نیست. زاهدی، رئیس کمیسیون آموزش مجلس نیز از عدم هماهنگی موضوع مذکور با شورای عالی انقلاب فرهنگی انتقاد نمود و بر پیگیری آن در مجلس تاکیدکرد. اما سالارآملی، قائم‌مقام وزیر علوم در امور بین‌الملل، در پاسخ به انتقادات مطرح‌شده از سوی شورا، بیان نمود هیچ چیزی در این زمینه امضا نشده است؛ طبق گفته وی سند مذکور در دست بررسی است. این اظهارنظر سالار آملی در حالی مطرح‌ شد که وزیر علوم از تعهد کشور برای اجرای این سند در مراسم رونمایی آن خبر داده بود.

فارغ از قانونی یا غیرقانونی بودن برنامه یونسکو، انتظار می‌رود که مسئولین همانطور که پیگری سند یونسکو را مدنظر قرار داده‌اند، برای اجرای اسناد بالادستی بومی، نظیر نقشه جامع علمی کشور، نیز بی وقفه تلاش نمایند زیرا به قول دبیر ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور این نقشه برای خاک خوردن در گوشه کتابخانه تدوین نشده است.

ارتباط حذف پایان‌نامه کارشناسی و تقلب در آثار علمی

چند وقتی است بحث تقلب در آثار علمی از سوی مسئولین حوزه آموزش عالی موردتوجه قرارگرفته است. در همین راستا مقابله با معضل «پایان‌نامه فروشی» در دستور کار مسئولان قرار دارد. نکته جالب توجه آنکه فروش پایان‌نامه در چند سال اخیر، به بازاری داغ و پرسود تبدیل‌شده است.

در هفته اخیر مخبردزفولی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از دلایل تقاضا برای خرید پایان‌نامه را اجبار دانشجویان مقاطع مختلف به اخذ واحد پایان‌نامه دانست. وی در ادامه از حذف الزام برای انتخاب این واحد در دوره کارشناسی و موافقت وزرای علوم و بهداشت با این موضوع سخن گفت.

بااین‌حال برخورداری، رئیس دانشگاه علم و صنعت، حذف این واحد را نامناسب خواند و بر حل ریشه‌ای معضل فروش پایان‌نامه تأکید کرد. در همین رابطه یکی از معاونین دانشگاه صنعتی شریف، بهترین سیاست را اعطای تصمیم‌گیری به مسئولان دانشگاه‌ها دانست. به عقیده وی ممکن است برای برخی رشته‌ها تهیه پایان‌نامه مهم باشد. برخی دیگر از کارشناسان نیز حذف پایان‌نامه کارشناسی را به دلیل مقابله با معضل پایان‌نامه فروشی، درمان مقطعی و پاک کردن صورت‌مسئله می‌دانند. این افراد بیان می‌کنند دانشجویان کارشناسی در واحد پایان‌نامه، شیوه‌های پژوهش را که لازمه دانشجویی است، می‌آموزند. فلذا بهتر است به جای حذف این واحد، درس روش‌ تحقیقنیز در برنامه درسی دانشجویان کارشناسی گنجانده شود.

با توجه به اینکه هدف از انجام پایان‌نامه کارشناسی عمدتاً با هدف پژوهش‌ورزی انجام می‌شود تا تولید علم، باید راه‌کاری اندیشید که معضل تقلب از پایان‌نامه‌نویسی رخت بربندد و لذا نمی‌توان با حذف واحد پایان‌نامه صورت مسئله را پاک نمود.

کمبود بودجه طرح‌های کلان ملی

در سال۹۰ با توجه به‌ضرورت توسعه علم ‌و ‌فناوری در کشور و به‌کارگیری علم دانشگاهیان در مسائل کلان کشور، حدود ۳۷طرح به‌عنوان طرح‌های کلان ملی از سوی شورای علوم، تحقیقات و فناوری تصویب شد و طی سال‌های بعد تعداد آنها به ۴۷طرح افزایش یافت. برخی کارشناسان در آن سال‌ها معتقد بودند که به ساختار تصمیم‌گیری در خصوص تصویب طرح‌ها نقدهای زیادی وارد است و تعداد زیاد طرح‌ها باعث کاهش اهمیت آن‌ها شده است. علاوه بر این، طرح‌ها با مشکلات مالی نیز روبرو شدند، از ابتدا قرار بود این طرح‌ها از سوی دولت تأمین اعتبار شوند و به همین دلیل در سال ۹۰، ۲هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان برای کل طرح‌ها در نظر گرفته شد، اما از آن سال تاکنون تنها ۱۲۰میلیارد تومان به طرح‌های مذکور اختصاص‌یافته است.

با تغییرات مدیریتی در سال ۹۲ زمزمه‌هایی پیرامون توقف و مشکلات مالی ادامه فعالیت طرح‌ها به گوش رسید. احمدی، معاون پژوهشی وزیر علوم، در آن سال با بیان توقف طرح های کلان ملی، کمبود بودجه را عامل آن دانست. سجادی، معاون پژوهشی مرکز تحقیقات سیاست‌های علمی کشور، نیز عدم وجود اعتبارات را عامل کندی اجرای این طرح ها معرفی کرد.  این مشکلات تا جایی ادامه یافت که در بودجه ۹۵ نیز ردیفی به این طرح ها اختصاص داده نشد.

با این حال شورای عتف برای حل مشکل کمبود بودجه، در ابتدا شرط تامین اعتبار ۵۰-۵۰ را برای اجرای طرح‌ها درنظر گرفت؛ به این صورت که ۵۰ درصد اعتبار را باید دستگاه متقاضی و مابقی را شورای عتف تامین کند؛ البته این سازوکار مورد انتقاد دستگاه‌ها قرار گرفت. پس از این انتقادات، اواخر مردادماه۹۴ احمدی از دسته‌بندی طرح‌ها سخن گفت. در این دسته‌بندی، طرح‌ها به سه سطح «مرزهای دانش»، «کاربردی» و «تجاری» تقسیم‌بندی شدند.  که بر اساس آن سهم اعتبار پرداختی دستگاه‌های متقاضی به ترتیب ۲۰، ۵۰ و ۷۰ درصد تعیین شد. در این رابطه باید افزود که از ۴۷ طرح مصوب، ۳۴ طرح دارای متقاضی هستند و ۱۳ طرح باقی مانده نیز تا زمان پیدا شدن متقاضی متوقف خواهند بود.

با این اوصاف می‌توان گفت که شورای عتف با تقاضامحور کردن تأمین اعتبار طرح‌ها سازوکاری صحیح را انتخاب نموده است که دوام این سازوکار به تأمین مالی مطلوب طرح‌های فوق از سوی دولت خواهد بود. نباید از نظر دور داشت که با توجه به هزینه‌های هنگفتی که تا کنون صرف پیشرفت طرح‌های کلان شده است، نیمه‌کاره ماندن آن‌ها، ضررهای جبران‌ناپذیری را درپی خواهد داشت.

یک دقیقه تأمل

در دو هفته اخیر صدیقی، معاون وزیر علوم از در دست اجرا بودن مقدمات عملیاتی شدن سند آمایش آموزش عالی سخن گفت. با توجه به آنکه بیش از ۱۰ ماه از تصویب سند می‌گذرد، آیا زمان به اندازه کافی برای شروع عملیات اجرای آن سپری نشده است؟

سایر اخبار برگزیده

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی: ۲۰۰ میلیارد تومان در صندوق نوآوری و شکوفایی باقی‌مانده است

سلطانی، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی: ۲۰۰ میلیارد تومان تهِ صندوق نوآوری و شکوفایی باقی‌مانده و در حال حاضر ۵۳۰ طرح در دست بررسی داریم و پولی که این طرح‌ها تقاضا کردند، ۸۶۵ میلیارد تومان است. اگر ۵۳۰ طرح در دست بررسی مصوب شوند، تا پایان سال حتماً بالغ‌بر ۹۰۰ میلیارد تومان تقاضا دارند. بنابراین اعتبارات صندوق لب‌به‌لب شده است، هرچند که رئیس‌جمهور اعلام کرد که اگر اعتبارات صندوق به پایان رسید، از محل دیگر اعتبارات آن را تأمین خواهد کرد و ما خوشحالیم که دولت دید وسیعی نسبت به توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و اقتصاد مقاومتی دارد.

بر اساس پیشنهاد دولت برای سال ۹۶؛ «صندوق نوآوری و شکوفایی» ۶۶۰ میلیارد از صندوق توسعه ملی سرمایه می‌گیرد

بر اساس لایحه بودجه پیشنهادی دولت برای سال آینده، صندوق نوآوری و شکوفایی برای افزایش سرمایه خود، ۶۶۰ میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی اعتبار کسب می‌کند.

رئیس امور شرکت‌های دانش‌بنیان: ۲۰۰ نفر از تسهیلات سربازی شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده کردند

صاحب‌کار، رئیس امور شرکت‌های دانش‌بنیان: اخیراً تسهیلات نظام‌وظیفه به افرادی که در شرکت‌های دانش‌بنیان فعالیت می‌کنند ارائه می‌شود. در همین راستا، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای پشتیبانی از فعالیت‌های تخصصی دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی که به فعالیت‌های فناورانه در شرکت‌های دانش‌بنیان اشتغال دارند، تسهیلات نظام‌وظیفه تخصصی را در نظر گرفته است. افراد می‌توانند علاوه برگذراندن دوره سربازی، در شرکت خود فعالیت می‌کنند. تاکنون ۲۰۰ نفر توانسته‌اند از این تسهیلات نظام‌وظیفه برخوردار شوند. این تعداد هرروزه قابل‌تغییر و رو به افزایش است.

رئیس دانشگاه آزاد از ارتقای شاخص‌های کیفی دانشگاه آزاد در سه سال اخیر خبر داد

میرزاده، رئیس دانشگاه آزاد: در ۳ سال گذشته توسعه کمی در این دانشگاه نداشته‌ایم و در این مدت تمرکز بر توسعه کیفی در اولویت برنامه‌ها قرار گرفت و باعث شد براساس پایگاه isi دانشگاه آزاد در صدر جدول تولید علم در ایران قرار گیرد. دانشگاه آزاد در سه سال گذشته با جذب و ارتقای ۱۱ هزار عضو هیئت‌علمی، توسعه زیربناها و تجهیز آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌ها، شاخص‌های کیفی را ارتقا داده است. این فرآیند بار مالی سنگینی برای این دانشگاه داشته است اما برای بهبود شاخص‌ها، در انجام آن مصمم بودیم.

رئیس دانشگاه آزاد مطرح کرد؛ می‌خواهند بر دانشگاه آزاد نظارت کنند/آیا کسی که خود ذی‌نفع و رقیب است، می‌تواند ناظر و داور باشد؟

میرزاده، رئیس دانشگاه آزاد: کسی که اعلام می‌کند دانشگاه آزاد اسلامی زیر نظام آموزشی عالی است یعنی می‌خواهد بر دانشگاه نظارت کند، در ابتدا باید ظرفیت و شرایط نظارت را داشته باشد، آیا کسی که خود ذینفع و رقیب است، می‌تواند ناظر و داور باشد؟ چراکه ناظر و داور باید از کسوت رقیب خارج شود.

معاون وزیر علوم: کنفرانس‌های متفرقه برچیده می‌شوند

احمدی، معاون وزیر علوم: براساس شیوه‌نامه‌ای که برای آیین‌نامه ارتقاء تهیه کردیم مسئولیت تائید کنفرانس‌ها به Isc شیراز که پایگاه استنادی علوم جهان اسلام است دادیم و مقرر کردیم کنفرانس‌هایی که موجب اخذ امتیاز برای اساتید و دانشجویان می‌شود باید در این مرجع ثبت و برگزاری آنها با مسئولیت انجمن‌های علمی یا دانشگاه‌ها باشد. این مسئله موجب برچیده شدن کنفرانس‌های متفرقه در کشور خواهد شد. تاکنون نیز برای پیگیری قضایی برگزاری کنفرانس‌های تقلبی ۷۰ اقامه دعوای حقوقی تنظیم کرده‌ایم.

پیشنهاد رئیس دانشگاه آزاد در خصوص سند آمایش آموزش عالی؛ فعالیت ذیل سندهای دو وزارتخانه علوم و بهداشت

کبگانیان، دبیر ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور: پیشنهاد رئیس دانشگاه آزاد در خصوص سند آمایش مبنی بر فعالیت ذیل سندهای دو وزارتخانه علوم و بهداشت بررسی می‌شود. رئیس دانشگاه آزاد اسلامی پیشنهاد داده است، دانشگاه آزاد در خصوص آمایش در ذیل دو سند آمایش وزارتخانه‌های علوم و بهداشت‌ کار کند. این موضوع که دانشگاه آزاد سند آمایش داشته باشد و یا اینکه ذیل دو وزارتخانه علوم و بهداشت فعالیت کند به تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی برمی‌گردد. اگر اعضای شورا با پیشنهاد رئیس دانشگاه آزاد اسلامی موافق بودند، آن را از دستور جلسه خارج می‌کنیم.

رئیس دانشگاه آزاد: دانشگاه آزاد پتانسیل جذب ۷۰ هزار دانشجوی دکترا را داراست

میرزاده، رئیس دانشگاه آزاد: طی سه سال اخیر بیش از ۱۱ هزار عضو هیئت‌علمی جذب و ارتقا یافته‌اند، همچنین این دانشگاه دارای ۱۹ هزار عضو هیئت‌علمی با مرتبه استادیاری است که ۱۴ هزار نفر آنها واجد شرایط تربیت دانشجوی دکترا هستند. درواقع دانشگاه آزاد اسلامی پتانسیل جذب ۷۰ هزار دانشجوی دکترا را داراست که فقط نیمی از این ظرفیت را طی سال‌های اخیر جذب کرده است.

حداد عادل: پیش‌نویس سند ملی تحول علوم انسانی تدوین‌شده است

حداد عادل، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی: پیش‌نویس سند ملی تحول علوم انسانی از سوی شورای تخصصی تحول و ارتقاء علوم انسانی و با همکاری شورای تخصصی حوزوی تدوین‌شده است. امیدواریم این سند با در نظر گرفتن همه نظریات تدوین و در دسترس قرار گیرد. تقویت ارتباط با حوزه علمیه قم و سایر حوزه‌های علمیه نیز به‌صورت جدی در دستور کار قرار دارد.

قائم‌مقام وزیر علوم در امور بین‌الملل: هیچ سند علمی و فناوری با یونسکو به امضا نرسیده است

سالارآملی، قائم‌مقام وزیر علوم در امور بین‌الملل: در پاسخ به انتقاد اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر تبادل سند ۲۰۳۰ بدون اطلاع شورا، طبق آنچه من می‌دانم نه چیزی امضاشده و نه سندی به ثبت رسیده است. تنها گروهی در یک نشست تبادل‌نظر انجام دادند و هنوز این اسناد به امضا نرسیده و در دست بررسی است.

روسای ۱۲ دانشگاه و پژوهشگاه اتریش به ایران می‌آیند

سالارآملی، قائم‌مقام وزیر علوم در امور بین‌الملل: در راستای توسعه دیپلماسی علمی بین دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران و کشور اتریش، هیئت بلندپایه اتریشی مرکب از رئیس آژانس همکاری‌های بین‌المللی کشور اتریش، معاون وزیر کشور اتریش و روسا و نمایندگان ۱۲ دانشگاه و پژوهشگاه اتریش اواخر ماه جاری وارد ایران می‌شوند. دانشگاه‌های هنر کشور اتریش و دانشگاه‌های همکار در علم و صنعت مرتبط با صنایع نفتی، علوم پایه و مهندسی، این هیئت بزرگ علمی و فناوری اتریشی را همراهی می‌کند. دانشگاه مادر همکار با دانشگاه‌های کشور اتریش، دانشگاه خوارزمی در نظر گرفته‌شده است.

پیشنهاد روسیه به ایران جهت راه‌اندازی نظام مشترک رتبه‌بندی بین‌المللی دانشگاه‌ها

کافی، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد: با توجه به اینکه نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی در جهان، غرب محور هستند، روسیه از ما درخواست کرده که تا با مشارکت یکدیگر، سیستم رنکینگ جدید از دانشگاه‌های بین‌المللی را راه‌اندازی کنیم تا الگوی مناسبی برای سنجش جایگاه علمی ‌دانشگاه‌های غیراروپایی و آمریکایی به جهان ارائه کنند که احتمالاً ما این پیشنهاد را خواهیم پذیرفت.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: