۱۸ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۱۲
پرسا 83 منتشر شد

مدارس تعاونی الگوی جدیدی از مدارس غیردولتی

در هشتاد و سومین بسته خبری پرسا به مدارس تعاونی که در واقع نمونه جدیدی از مدارس غیردولتی هستند اشاره شده است که می تواند خطری خصوصی سازی آموزشی در آموزش و پرورش را همراه داشته باشد.

به گزارش عیارآنلاین، در پرسای هشتاد و سه، شما را به مطالعه اهم اخبار چند هفته اخیر دعوت می‌کنیم که در آن به بررسی راهکارهای اقتصاد آموزش و پرورش و پیشنهادات مطرح‌شده پرداخته‌ایم، همچنین واکاوی چرایی حمایت از مدارس تعاونی و نیز انتقاد از وضعیت بودجه دانشگاه فرهنگیان و کم‌توجهی به این نهاد  معلم‌ساز از دیگر مطالب این شماره خبرنامه پرسا محسوب می‌شوند.

خطر خصوصی سازی آموزشی در آموزش و پرورش

پس از برگزاری همایش  «مدرسه تعاونی، اقتصاد مشارکتی»، در آذرماه ۹۵ ایده مدارس تعاونی بر سر زبان‌ها افتاد و مسئولان و برخی از ذی‌ربطان نظام تعلیم و تربیت کشور به‌ضرورت توسعه و حمایت از این مدارس تأکید کردند. ازجمله به اعتقاد احمدی، مدیرکل امور زنان و خانواده وزارت آموزش و پرورش، دولت مدارس شاخص و خوبی دارد که به جهت مسائل مالی نمی‌تواند آن‌ها را اداره کند و بهتر است آن‌ها را به تعاونی‌ها واگذار کند تا در اداره آن سهیم شوند.

در این ایده، مدارس تعاونی الگوی جدیدی از مدارس غیردولتی است که با مشارکت مالی و خدماتی ـ اعم از مدیریت و اجرا ـ اعضای حاضر در مجموعه اداره می‌شود. معاون تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز معتقد است که در این مدارس مدیریت، کادر آموزشی، دانش‌آموزان و حتی اولیا از هم جدا نیستند و همه به هم کمک می‌کنند تا اهداف مدرسه محقق شود.

طرح ایده تعاونی در آموزش و پرورش گویا سابقه طولانی در کشور دارد؛ چنانکه رئیس سازمان مدارس غیردولتی به تفاهم‌نامه ۲۳ سال پیش میان وزارتخانه‌های آموزش و پرورش و وزارت تعاون اشاره نمود و از عدم اجرای مطلوب این تفاهم‌نامه گلایه کرد. وی ایده‌ای را نیز مطرح نمود که بر اساس آن، معلمان می‌توانند بعد از بازنشستگی مدارسی را ایجاد کنند که با مشارکت افرادِ عضو اداره شود.

ایده «مدارس تعاونی» البته انتقاداتی را نیز در پی داشته است؛ ازجمله دکتر ماجلو، کارشناس مسائل اقتصادی، معتقد است، گرچه ایده‌ی تعاونی کردن مدارس و سپردن امور به دست تعاونی‌ها بدیل بهتری نسبت به خصوصی‌سازی است، اما این ایده با آسیب‌های جدی همراه خواهد بود، خصوصاً اینکه دولت به‌طور گسترده خود را از حوزۀ اقتصاد آموزش و پرورش کنار بکشد و فرهنگیان به دلیل منفعت بردن از این ایده، نیرویشان را به‌عنوان یک ظرفیت قوی اجتماعی برای پاسخگو کردن دولت نسبت به تعهدات اقتصادی و آموزشی از دست بدهند.

با این اوصاف بررسی مدارس تعاونی جای بررسی بیشتری خواهد داشت؛ این بررسی از آن ‌جهت ضرورت بیشتر می‌یابد که بدانیم مدارس تعاونی یکی از الگوهای مدرسه‌داری به صورت غیردولتی هستند و لذا این احتمال وجود دارد که توسعه این مدارس، آموزش و پرورش را در دام خصوصی‌سازی آموزشی بیفکند.

دانشگاه فرهنگیان، کم‌نصیب از بودجه و حمایت

توصیه به سرمایه‌گذاری در توسعه کمی و کیفی دانشگاه فرهنگیان از موضوعاتی بود که رهبر معظم انقلاب در دیدار سالانه با معلمان در اردیبهشت‌ماه ۹۵ مطرح کردند. این در حالی است که بر اساس شاخص‌های ۲۷ گانه مطرح در سند راهبردی دانشگاه فرهنگیان، این دانشگاه نسبت به آنچه باید به آن دست یابد، هنوز فاصله دارد؛ نکته‌ای که مورد تأیید سرپرست دانشگاه نیز قرارگرفته است.

در هفته گذشته مهرمحمدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان، از کاهش تعداد پردیس‌های دانشگاه خبر داد. بنا به گفته‌ی وی در مناطق کوچک که ظرفیت لازم برای پشتیبانی تربیت‌معلم وجود ندارند، نباید واحد دانشگاهی تأسیس شود. به نظر ایشان پردیس‌های دانشگاه فرهنگیان در سراسر کشور باید از ۱۰۰ به ۶۴ واحد دانشگاهی برسد.

به نظر می‌رسد این اظهارات، برآمده از دغدغه توسعه کیفی دانشگاه فرهنگیان باشد و لذا جای تقدیر دارد. باوجود این، در کنار دغدغه کیفی، توجه به توسعه کمّی متناظر با نیازهای آموزش و پرورش هم باید مدنظر مسئولین باشد. بر این اساس انتظار می‌رود که ظرفیت پردیس‌ها به نحوی در نظر گرفته شود که علاوه بر افزایش کیفیت، ظرفیت‌ پردیس‌هایی حذف شده را جبران کنند.

وظیفه خطیر تربیت‌معلم و مشکلات کنونی دانشگاه فرهنگیان اقتضا می‌کند که توجه به تأمین نیازهای این دانشگاه در دستور کار سیاست‌گذاران و البته سازمان مدیریت قرار گیرد؛ به‌ویژه اینکه طبق گفته مهرمحمدی، این دانشگاه با محدودیت‌های مالی روبرو بوده و نیازمند مساعدت جدی‌تر وزارت آموزش و پرورش است. بررسی روند بودجه دانشگاه فرهنگیان از سال ۹۰ تا ۹۶ (به قیمت سال پایه ۱۳۹۰) نیز مؤید این نکته است، چنان که در سه سال اخیر بودجه دانشگاه فرهنگیان تقریباً رشدی نداشته است[۱]:

نمودار۱٫ نرخ رشد بودجه دانشگاه فرهنگیان (بر اساس سال پایه ۱۳۹۰)

معاونت اقتصادی، برون‌سپاری و… همه برای کمک به اقتصاد آموزش و پرورش

با رونمایی از لایحه بودجه ۹۶، اعتراض‌هایی نسبت به ناکافی بودن اعتبارات وزارت آموزش و پرورش و دستگاه‌ها تابعه مطرح گردید. در همین راستا مدیرکل دفتر بودجه آموزش و پرورش، از رقم بودجه آموزش و پرورش برای سال ۹۶ انتقاد نمود و اذعان نمود که این رقم باید به میزان ۴۵ هزار میلیارد تومان افزایش می‌یافت. در همین رابطه خسروی سهل‌آبادی، نماینده سابق مجلس، نیز به‌نوعی بر صحبت‌های وی صحه گذاشت و اعلام نمود بودجه کنونی این وزارتخانه رافع نیازهای آن نیست.

با توجه به اهمیت مسئله، وزیر آموزش و پرورش اخیراً کارگروه اقتصاد آموزش و پرورش را راه‌اندازی نموده است تا ایده‌های جدید پیرامون حل مشکلات مزمن اقتصادی وزارتخانه را گردآوری و جمع‌بندی نمایند. گفتنی است که وزرای سابق آموزش و پرورش متفقاً مباحث اقتصادی و مالی را به‌عنوان یک معضل جدی در برابر تحقق اهداف آموزش و پرورش قبول دارند تا جایی که برخی راه‌اندازی معاونت اقتصادی را به عنوان یک راهکار در این خصوص پیشنهاد داده بودند.

وزیر جدید آموزش و پرورش با پذیرش مسئله کمبود بودجه آموزش و پرورش، گویا برای تأمین تمام و کمال نیازهای دستگاه تعلیم و تربیت به مساعدت مالی دولت چشم ندوخته و راهکار دیگری را در پیش گرفته است. دانش‌آشتیانی اخیراً اعلام نمود که با توجه به کسری بودجه، استان‌ها باید بسیاری از مشکلات را خودشان حل کنند. وی همچنین با تقلیل ضمنی وظایف وزارتخانه به سیاست‌گذاری، مدعی شد که امور اجرایی باید به نهادهای مردمی و عمومی واسپاری شود و در چنین وضعیتی مشکلات اقتصادی وزارتخانه نیز برطرف خواهد شد.

در میان تکاپوی یافتن راه‌حل‌های جدید و البته اصولی، نباید فراموش کرد که براساس اسناد و قوانین بالادستی، دولت به‌عنوان سیاست‌گذار و مجری اصلی موظف است که خدمات آموزشی و پرورشی رایگان و باکیفیت به مردم ارائه نماید. بر این اساس از یک‌سو شایسته نیست که دولت به بهانه‌هایی نظیر کمبود بودجه، افت قیمت نفت و غیره از تأمین اعتبارات موردنیاز وزارت آموزش و پرورش سر باز زند. از سوی دیگر نیز وزارتخانه وظیفه دارد تا بهره‌وری بودجه‌های مربوطه را با لحاظ کیفیت قابل‌قبول افزایش دهد. از همین منظر اقدام وزیر جدید مبنی بر راه‌اندازی کارگروه حل مشکلات اقتصادی آموزش و پرورش سزاوار تحسین خواهد بود.

یک دقیقه تأمل

این روزها واگذاری مسئولیت‌ها به استان‌ها و سطوح پایین‌تر مورد تأکید وزیر آموزش و پرورش قرارگرفته است که البته این امر از مفاد سند تحول بنیادین نیز به‌حساب می‌آید. ازآنجاکه تمرکز‌زدایی مستلزم تعریف امکانات و فرآیندهای مناسب برای نظارت بر واحدهای استانی و مدارس است، این سؤال پیش می‌آید که آیا آموزش و پرورش هم‌اکنون سازوکار نظارتی قوی و نیز توان پیگیری تحقق اختیارات واسپاری شده را دارد؟

سایر اخبار برگزیده

مطرح شدن استیضاح وزیر آموزش و پرورش در مجلس شورای اسلامی

کوچکی‌نژاد، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی: اگر آموزش و پرورش درگیر موضوعات سیاسی شود با مشکل مواجه خواهد شد، ضمن اینکه تعدادی از نمایندگان بحث استیضاح وزیر آموزش و پرورش را نیز مطرح کرده‌اند.

اخذ تعهد ۱۰ ساله از پذیرفته‌شدگان آزمون استخدامی

حسینی، مدیرکل امور اداری و تشکیلات وزارت آموزش و پرورش: پذیرفته‌شدگان نهایی آزمون استخدامی آموزش ‌و‌ پرورش مکلف‌اند تعهد کتبی مبنی بر ۱۰ سال خدمت در محل جغرافیایی مورد تقاضا به آموزش‌وپرورش بسپارند.

شروع دوره آموزشی پذیرفته‌شدگان آزمون استخدامی از فروردین ۹۶

سنجری، معاون آموزش و پرورش شهرستان‌های استان تهران: برای سال آینده ۱۴۴۰ معلم جدید استخدام می‌شود. از این تعداد ۸۴۰ نفر از طریق آزمون و مصاحبه‌های مرتبط گزینش جذب می‌شوند و ۶۰۰ نفر نیز از دانشگاه فرهنگیان جذب می‌شوند. دوره‌های آموزشی افراد گزینش‌شده از فروردین آغاز می‌شود.

دانش‌آشتیانی: آموزش و پرورش به‌تنهایی متولی امر آموزش نیست

دانش آشتیانی، وزیر آموزش و پرورش: تاکنون بیشترین نگاه ما به بودجه دولتی بوده است که این نگرش باید تغییر کند، این به آن معنا نیست که از حمایت دولت برخوردار نباشیم بلکه به این معناست که مانند اکثر نقاط دنیا باید از همه ظرفیت‌های کشور برای آموزش و پرورش استفاده کنیم. آموزش و پرورش، تنها متولی آموزش نیست و نقش سیاست‌گذاری دارد. نهاد تأثیرگذار آموزش و پرورش حتی در اجرا نیز نقش چندانی ندارد و بیشتر، نهادهای مردمی و عمومی هستند که باید در اجرا نیز کمک کنند.

استفاده از ظرفیت‌های برون‌سازمانی جهت چابک‌ سازی آموزش و پرورش

دانش آشتیانی، وزیر آموزش و پرورش: مدیریت صندوق ذخیره فرهنگیان باید از افراد اقتصاددان و کسانی که بنگاه‌داری اقتصادی کرده‌اند، استفاده کند. با مطالعات تطبیقی باید به سمت بهره‌گیری از ظرفیت‌های برون‌سازمانی مانند شهرداری‌ها در موضوع پشتیبانی از مدارس، فضاها، استانداردسازی، مبحث کاربری و برنامه‌ریزی شهری که در همه جای دنیا روال است، حرکت کرد.

۱۲۵ روز میانگین تعطیلات مدارس در ایران

عابدینی، معاون شورای عالی آموزش و پرورش: تاکنون خیلی به عنصر زمان در تقویم آموزشی توجه نشده است. امروز دیگر ما نمی‌توانیم یک تقویم ثابت یا برنامه سختی را برای همه کشور به‌صورت واحد داشته باشیم. باید اصل تنوع و تکثر را بپذیریم و در بررسی‌ها آن را در نظر بگیریم و به آن توجه کنیم، اما یک مسائلی را باید به‌عنوان اصول و سیاست‌های کلان قضیه در نظر بگیریم و تلاش کنیم خدشه‌ای به آن وارد نشود. در دنیا این تعطیلات از حداقل ٧٠ تا ١٢۵ روز متغیر است که کشور ما تقریباً بالای این میانگین یعنی ١٢۵ روز قرار دارد.

معاون آموزش متوسطه: بلندترین تعطیلات مدارس ۶ تا ۸ هفته باشد

زرافشان، معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش: اینکه تعطیلات متناسب با شرایط اقلیمی باشد و همچنین در زمان تعطیلات توزیع شود و تعطیلات بلندمدت ۳ تا ۴ ماه اصلاً نداشته باشیم، مدنظر است و اینکه بلندترین تعطیلات ما ۶ تا ۸ هفته باشد و بقیه تعطیلات در طول سال توزیع شود. با توجه به شرایط اقلیمی، ۴ الگو برای تعطیلات در سراسر کشور مطابق با اقلیم سرد و گرم کشور پیش‌بینی شده بود. اگر تغییری در تقویم آموزشی کشور اتفاق بیفتد، به نظر می‌آید به ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان کمک کند. اصولاً تعطیلات بلندمدت تابستانی در فرایند یادگیری تأثیر بیشتری دارند یا تعطیلات در طول سال تحصیلی؟

مشخص شدن تعطیلی پنجشنبه‌های مدارس تا چند ماه آینده

عصاره، سرپرست پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش: بررسی وضعیت تعطیلی پنجشنبه‌های مدارس مورد توجه وزیر آموزش و پرورش نیز بوده و در حال پیگیری ابعاد مختلف این طرح هستیم. پژوهش و بررسی‌هایی با محوریت چگونگی تأثیرگذاری این تعطیلات بر روند آموزشی در حال اجرا است که تا حدود ۲ سه ماه آینده تعیین می‌شود. با توجه به شرایط برای جبران ساعت‌های ازدست‌رفته نیازمند زیرساخت‌ها و عوامل متعددی هستیم.

آمادگی کامل آموزش و پرورش برای مدیریت مهدکودک‌ها

نوید ادهم، دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش: موضوع ساماندهی سرپرستی مهدکودک‌ها و تعیین تکلیف مدیریت آن‌ها در دستور کار شورای انقلاب فرهنگی بوده و در کمیسیون‌های مختلف آن بحث شده که امیدواریم هر چه زودتر موضوع در صحن علنی شورا مطرح و تعیین تکلیف شود. آموزش و پرورش آمادگی دارد تا برنامه‌های ارزشمند و موردنیاز کودکان در سنین مهدکودک را فراهم کند.

عدم استقبال از پیش‌دبستانی‌ها به دلیل اختیاری و پولی بودن

خزعلی، رئیس دانشگاه الزهرا: مسئله پیش دبستانی ضمن اینکه محور بزرگی در مسیر عدالت است، از محورهای اصلی و کشف استعدادهای ایران اسلامی نیز به شمار می‌آید. پیش دبستانی به دلیل اختیاری و پولی بودن موجب شده است تا برخی از خانواده‌ها از ورود فرزندشان به این دوره جلوگیری کنند؛ یعنی این‌گونه به نظر می‌رسد کسانی که تمکن مالی دارند، از ابتدا جلوتر هستند که این مسئله به‌شدت خطرناک است و این‌گونه ما بذر بی‌عدالتی را می‌کاریم.

نصب آگهی فروش مدرسه غیردولتی با دانش‌آموز/ یک مؤسس مدرسه غیردولتی در استان البرز با انتشار آگهی اقدام به فروش یک مدرسه با هفت‌پایه تحصیلی دانش‌آموز کرده است که یک اقدام ابهام‌برانگیز است. این مؤسس مدرسه غیردولتی در آگهی فروش مدرسه خود آورده است:‌ «مدرسه غیرانتفاعی از پایه پیش‌دبستان تا ششم ابتدایی فعال با ۷ سال سابقه و با تمام امکانات و مجوز واگذار می‌شود. مدرسه واقع در فردیس کرج با سوددهی روزافزون.» این مدرسه دارای ۱۰۶ نوآموز و دانش‌آموزان دبستانی است. ین مدرسه در یک ساختمان استیجاری فعالیت می‌کند و قیمت نهایی تعیین‌شده برای آن ۶۰۰ میلیون تومان است.

درخواست رئیس شورای مؤسسان مدارس غیردولتی از نوبخت برای اعمال بسته‌های حمایتی از این مدارس

صنیعی، رئیس شورای مؤسسان مدارس غیردولتی شهر تهران و نایب رئیس کشوری: خواستار اعطای تسهیلات دولت در قالب ماده سیزده قانون و همچنین کمک مالی در جهت رفع مشکلات بیمه معلمان و کارکنان مدارس و مراکز آموزشی غیردولتی هستیم. سایر مشکلات مؤسسان ازجمله اعطای برخی معافیت‌ها، مشکلات ایجاد شده توسط شهرداری‌ها و برخی از دستگاه‌ها و تعزیرات نیز در حوزه فعالیت‌های آن‌ها وجود دارد.

دیدار معاون وزیر و رئیس سازمان مدارس غیردولتی با معاون اول رئیس‌جمهور

گرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی به همراه رئیس شورای مؤسسان مدارس غیردولتی شهر تهران با معاون اول رئیس‌جمهور دیدار نمود. گُرد، گزارش مستندی از خدمات قابل‌تقدیر مؤسسان مدارس و مراکز آموزشی غیردولتی را ارائه و از میزان صرفه‌جویی‌های حاصله از خدمات این مؤسسان را در سه زمینه فضای آموزشی، نیروی انسانی و سرانه دانش‌آموزی حدود ۲۱۴ هزار میلیارد بیان کرده و افزودند: در کنار استفاده از نیروهای توانمند بازنشسته و صاحب‌نظر در مدارس غیردولتی برای حدود ۲۰۷۰۰۰ نفر فرصت شغلی فراهم شده است.

***********************************************************

پی‌نوشت:

[۱] با محاسبه بودجه بر مبنای یک سال پایه (شاخص قیمت ثابت CPI)، اثر تورم حذف می‌شود و قدرت خرید بودجه سال‌های مختلف قابل مقایسه خواهند شد. سال پایه در این محاسبات، سال ۱۳۹۰ لحاظ شده است. شاخص قیمت ثابت نیز از گزارش رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استخراج‌شده است. برای سال ۱۳۹۵، شاخص مهرماه و برای سال ۱۳۹۶ نیز با تخمین شاخص مبنای محاسبه قرار است.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: