۱۸ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۵۴

آیا پرورش دام در مرتع، فاقد منطق زیست محیطی است؟

در رابطه با تعادل بین تعداد دام و مراتع باید عنوان کرد«ایجاد تعادل بین دام و ارزش غذایی مرتع»، اصلی انکارناپذیر در مدیریت مرتع به حساب می‌آید؛ لکن مشکل طرح «تعادل دام و مرتع» آنجاست که به اسم تعادل‌بخشی، گله‌های دام به‌طور کامل از مراتع حذف می‌شوند.

چرای دامبه گزارش عیارآنلاین، در سال۱۳۷۷، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری طرحی را با نام «تعادل دام و مرتع» تدوین و اجرا کرد؛ طرحی که مدعی بودمیزان بهره‌برداری از مراتع، سه برابر ظرفیت مراتع کشور است.

این روزها نیز خلیل پور، مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری با نگاهی به این قانون، میزان دام های موجود در مراتع مناطق عشایری را بیش از حد ظرفیت عنوان نمود.

طرح‌های خروج دام از مرتع طی چند سال اخیر با پشتیبانی و حمایت کامل سازمان حفاظت از محیط‌زیست اجرا شد. به واسطه این طرح‌، میزان تولیدات دام سبک ازجمله گوسفند کاهش خواهد یافت. به عقیده ابتکار، رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست تولید گوشت گوسفند در کشور فاقد منطق زیست‌محیطی، اقتصادی و مصداق هدر دادن منابع آب است.

درحالی که به استناد نامه مرکز تحقیقات راهبردی غذا و کشاورزی به خانم ابتکار، تولید پروتئین حیوانی از مسیر دام سبک، نیاز آبی کمی داشته و سازگارترین شیوه‌ی تأمین گوشت قرمز در فلات ایران بوده است.  همچنین قندالی، رئیس سازمان امور عشایر ایران، چرای دام در مراتع را سبب پایداری و بقای پوشش گیاهی دانسته است. به اعتقاد وی، تحت تاثیر حضور دام در مراتع، مواد آلی خاک افزایش می‌یابند و نتیجه آن، بهبود وضعیت رویش و پوشش گیاهی خواهد بود. به عقیده قندالی، حذف دام از مرتع، به اکوسیستم آسیب وارد می‌کند، اما با این حال باید تعادل بین تعداد دام و ظرفیت مراتع را مدنظر داشت.

در رابطه با تعادل بین تعداد دام و مراتع باید عنوان کرد«ایجاد تعادل بین دام و ارزش غذایی مرتع»، اصلی انکارناپذیر در مدیریت مرتع به حساب می‌آید؛ لکن مشکل طرح «تعادل دام و مرتع» آنجاست که به اسم تعادل‌بخشی، گله‌های دام به‌طور کامل از مراتع حذف می‌شوند.

این رویکرد که از حدود دهه ۱۹۵۰ میلادی در جهان شروع شد و تا به امروز ادامه دارد برای نگه‌داری از مراتع نسخه کاهش یا حذف کامل دام از مرتع را ارائه می‌دهد. امروز محققان و بوم شناسان بعد از ۶۰ سال از اجرای طرح‌های این‌چنینی در سطح جهان متوجه شدند که اتخاذ این راهبرد نه‌تنها به حفظ مراتع کمک نخواهد کرد بلکه منجر به تخریب بیشتر مراتع و افزایش بیابان‌ها در جهان شده است.

جای تعجب است چرا با وجود تجربه شکست‌خورده غرب در حذف دام از مرتع و نظرات مراکز تحقیقاتی حذف دام سبک از مرتع همچنان توسط برخی مدیران کشور مطرح می‌شود.
در نهایت باید گفت مدیریت مراتع امری بسیار پسندیده و علمی است، اما اجرای طرح‌های خروج دام از مرتع که توسط جریانات خاصی در کشور پیگیری می‌شوند آگاهانه یا ناآگاهانه در پی وابسته کردن جمهوری اسلامی ایران در محصولات غذایی به کشور‌های خارجی و به ویژه کشور‌های غربی است. از سوی دیگر اجرای این طرح‌ها نه‌تنها باعث حفظ مراتع نخواهد شد بلکه تخریب مراتع را سرعت می‌بخشد، در واقع اجرای این سیاست‌ها به مثابه بازی دو سر باخت است که باید در اجرای آن‌ها تجدیدنظر کرد.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: