۶ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۰۴

لزوم اولویت‌بندی ارتباطات علمی در قالب سند دیپلماسی علم و فناوری

روابط علمی ‌و فناوری با کشورهای پیشرفته در صورتی موجب رشد و ارتقای کشور می‌شود که در کنار تعاملات دانشگاهی با کشورهای مذکور، ارتباطات شرکت‌های دانش‌بنیان نیز برقرار شود؛ که این کار علاوه بر پیشرفت در‌ زمینه علمی، موجب ارتقای فناوری در کشور نیز می‌شود.

به گزارش عیارآنلاین، دیپلماسی علم‌و‌فناوری، یکی از اولویت‌های وزارت علوم در ۳سال گذشته بوده است به همین سبب تاکنون هیئت‌های علمی از کشورهای مختلف به ایران سفرکرده‌اند. فرانسه، یکی از کشورهای علاقه‌مند به توسعه روابط علمی با ایران، در چند سال گذشته است.

اواخر بهمن‌ماه۹۴ بود که وزیر علوم‌ کشورمان در سفری به فرانسه، با همتای خویش دیدار کرد. در این دیدار برنامه‌های پژوهشی دو طرف و چگونگی انجام پروژه‌های مشترک بررسی شد. ضمن آنکه تبادل استاد و دانشجو هم جزء محورهای اساسی فعالیت‌ها قرار گرفت. در خردادماه۹۵ نیز نمایندگانی از دانشگاه‌های فرانسه به ایران سفر کردند و در دیدار سالار آملی، قائم‌مقام وزیر علوم در امور بین‌الملل، خبر سفر هیئت بلندپایه دانشگاهی به ایران را دادند. همچنین این نکته را باید افزود که دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز به‌عنوان هماهنگ‌کننده روابط با کشور فرانسه انتخاب شد.

در هفته اخیر هیئتی متشکل از دبیر ‌دولت‌ فرانسه در وزارت‌ آموزش ‌عالی ‌و‌ تحقیقات و ۴۰نفر از روسای دانشگاه‌های فرانسه، با فرهادی، وزیر علوم در ایران دیدار کردند. در این نشست وزیر علوم از آمادگی ایران برای اعطای بورس به دانشجویان فرانسوی خبر داد. همچنین از تمایل ایران برای توسعه روابط علمی دو کشور به‌خصوص درزمینه‌های تبادل استاد و‌ دانشجو، تحقیقات مشترک، تأسیس دوره‌ها و همایش‌های مشترک ‌علمی ‌و ‌تحقیقاتی سخن گفت. از طرفی اجرای طرح‌های‌ تحقیقاتی دانشگاهی چون جندی‌شاپور نیز نمونه موفق از همکاری وزارت علوم و مراکز آموزش عالی فرانسه اعلام کرد. ضمن آنکه در دیدار این هیئت با روسای دانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر و علم ‌و صنعت هم ۶تفاهم‌نامه در زمینه‌های مورد تأکید فرهادی منعقد شد.

«گسترش همکاری و تعامل فعال، سازنده و الهام‌بخش در حوزه علم و فناوری با سایر کشورها» یکی از بندهای مهم در سند سیاست‌های علم و فناوری است که ۲۹ شهریور سال ۹۳از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد؛ اما برخی کارشناسان معتقدند این موضوع در کشور به شکل مؤثری دنبال نمی‌شود؛ به‌طوری‌که ازیک‌طرف دستگاه‌های مختلف در این حوزه به تشخیص و سلیقه خودشان عمل می‌کنند. به‌عنوان نمونه به دلیل متولی‌گری یک‌نهاد علمی و آموزشی در تعاملات بین‌المللی، همکاری‌ با اروپایی‌ها عمدتاً از جنس فعالیت‌های ‌دانشگاهی بوده است و انتقال فناوری در این روابط تابه‌حال جایی نداشته باشد. این معضلات لزوم ایجاد قرارگاهی واحد برای دیپلماسی علم و فناوری را گوشزد می‌کند. البته قرار بود برای هدفمند کردن دیپلماسی علم و فناوری راهکارهایی اندیشیده شود که باوجود تلاش‌ها از سوی معاونت علمی هنوز به سرانجام نرسیده است. در همین رابطه تدوین سند دیپلماسی علم و فناوری به‌عنوان نقشه راه توسعه و گسترش تعاملات و همکاری‌های فعال، سازنده و الهام‌بخش ایران با کشورهای جهان  در سال ۹۱  به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری سپرده شد. این سند سرانجام در سال ۹۲ تدوین گردید و جهت بررسی و تصویب نهایی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال گشت. اما در این سال‌ها روند طولانی‌مدت بررسی و تصویب این سند باعث شده است جای خالی یک نقشه راه و برنامه  مشخص و راهبردی  در عرصه دیپلماسی علم و فناوری  احساس شود. این سند در حالی در خردادماه سال ۹۴ در جلسه ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب  نهایی رسید که بنا به گفته کبگانیان، قائم‌مقام ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، اجرایی شدن آن، در انتظار ابلاغ رئیس‌جمهور است.

از طرف دیگر برخی نیز بیان می‌کنند سود بین‌المللی شدن آموزش عالی در توسعه روابط با کشورهای پایین‌دست است زیرا در تعاملات با کشورهای پیشرفته ممکن است نیروی کار نخبه ما جذب همان کشورها شود.

درنهایت باید در نظر داشت با توجه به اهمیت موضوع دیپلماسی علم و فناوری و تأکید مقام معظم رهبری بر لزوم گسترش همکاری و تعامل فعال، سازنده و الهام‌بخش در حوزه علم و فناوری با سایر کشورها و مراکز علمی و فنی معتبر منطقه‌ای و جهانی به‌ویژه جهان اسلام، ضرورت دارد که با تسریع در ابلاغ سند مذکور، این‌گونه روابط با کشورهای دیگر هدفمند برنامه‌ریزی شود. ابلاغ سند مذکور موجب می‌شود سیاست‌گذاران علمی و همچنین فعالان دستگاه دیپلماسی کشور با تعیین کشورهای هدف در رشته‌های مختلف اعم از کشورهای منطقه، جهان اسلام یا کشورهای پیشرفته و مسئله فعال‌سازی دپیلماسی علم و فناوری زمینه گسترش تعاملات علمی ایران را با جهان فراهم سازند و در شرایط فعلی فعالیت‌های عرصه دیپلماسی علم و فناوری را شتاب بخشند.

تلگر

چهره‌

۱ دیدگاه

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: