۲۲ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۵۲
در معیار 71 بررسی شد:

از افزایش کاغذی بودجه پژوهشی تا لایحه مقابله با تقلب علمی

هفتادویکمین بسته خبری معیار علم و فناوری که به ‏مهم‌ترین ‏رویدادهای این حوزه اختصاص دارد، به بررسی دو پرونده مهم ‏‏«افزایش بودجه پژوهشی در لایحه بودجه سال۹۶» و «بررسی لایحه تقلب علمی» پرداخته است.

به گزارش سرویس علم و فناوری عیارآنلاین، هفتاد و یکمین بسته خبری معیار علم و فناوری که به ‏مهم‌ترین ‏رویدادهای این حوزه اختصاص دارد، منتشر شد. در این شماره به بررسی دو پرونده مهم پرداختیم. ‏‏«افزایش  بودجه پژوهشی در لایحه بودجه سال۹۶» و «بررسی لایحه تقلب علمی» موضوع این ‏پرونده‌ها است.‏

پرونده اول: افزایش تعجب‌برانگیز بودجه پژوهشی در لایحه بودجه سال۹۶

منابع مالی غیردولتی_مطالبات غیر جاری_ثبات مالی_وام_پول_شهریه_بودجه_مالیات_مطالبات معوق_تسهیلات_ مطالبات فرهنگیانیکی از مسائل مؤثر در روند پژوهش کشور، موضوع تأمین مالی آن است. عدم تخصیص بودجه پژوهشی، معضلی است که این روزها انتقادات فراوانی را به دنبال داشته است. اواخر آذر۹۴ بود که قره‌یاضی، رئیس امور تحقیقات سازمان برنامه‌وبودجه، از دو برابر شدن اعتبارات پژوهشی کشور در بودجه سال۹۵ خبر داد. اعتباراتی که به گفته نوبخت، قرار بود سهم بودجه پژوهشی کشور از تولید ناخالص ملی را به بیش از یک درصد برساند.

این قول‌ها سبب شد در بودجه سال۹۵، اعتبار پژوهشی کشور ۱۴هزار میلیارد تومان تعیین شود. نوبخت، این افزایش ۱۲۶درصدی بودجه پژوهش نسبت به سال قبل را نشانه توجه ویژه دولت به پژوهش عنوان نمود. بودجه مذکور، تخصیص نیافت و این امر اعتراض مسئولین امر را در پی داشت. چند هفته قبل بود که فرهادی، به عدم پرداخت بودجه پژوهشی اعتراض کرد و حفظ و افزایش شتاب رشد علمی کشور را درگرو تأمین این اعتبارات دانست. در هفته قبل نیز احمدی، معاون وزیر علوم، به عدم تحقق قول سازمان برنامه‌وبودجه اذعان نمود و از پرداخت بودجه مذکور در آینده نزدیک خبر داد.

انتقادات مسئولین وزارت علوم در حالی است که صدای روسای دانشگاه‌ها نیز در اعتراض به این مسئله بلند شده است. از طرفی فتوحی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف، خرید تجهیزات آزمایشگاهی این دانشگاه را منوط به تخصیص بودجه پژوهشی دانست و از طرف دیگر برخورداری، رئیس دانشگاه علم و صنعت، عدم پرداخت بودجه مذکور را مانع اجرای ساخت موتور هواپیما خواند.

در هفته اخیر لایحه بودجه سال۹۶ توسط رئیس‌جمهور تقدیم مجلس شد. یکی از نکات قابل تأمل در لایحه مذکور، افزایش بودجه پژوهشی بود. در این لایحه، کل بودجه پژوهشی سال آتی، با دو هزار میلیارد تومان افزایش نسبت به سال ۹۵، برابر ۱۶هزار میلیارد تومان در نظر گرفته‌شد.

نکتهدقابل تأمل آنکه افزایش بودجه پژوهشی کشور در سال۹۶ در حالی صورت می‌گیرد که میزان تخصیص بودجه در ۹۵ صفر بوده است. با این تفاسیر می‌توان نتیجه گرفت که بودجه پژوهشی کشور صرفاً روی کاغذ افزایش می‌یابد و با ادامه شرایط کنونی، به تخصیص بودجه ۱۶ هزار میلیارد تومانی امیدی نیست.

پرونده دوم: لایحه مقابله با تقلب علمی در پیچ‌وخم تصویب

تقلب علمی - مقاله - پایان نامهاواخر شهریورماه بود که نشریه ساینس با انتشار گزارشی به موضوع فروش مقاله و پایان‌نامه در ایران پرداخت. بااینکه در ابتدا مخبر دزفولی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، این مسئله را توطئه دشمنان خواند اما در ادامه اکثر مسئولین به وجود این پدیده اذعان نمودند.

برخی کارشناسان  معتقدند مدرک‌گرایی و پذیرش پُرشمار دانشجو در تحصیلات تکمیلی، سبب وجود تقلب علمی در کشور شده است. در این رابطه فرهادی، وزیر علوم، نبود قانون در برخورد با این موضوع را به‌عنوان دلیل اصلی تقلب علمی در کشور مطرح می‌کند و از ارسال لایحه به مجلس خبر می‌دهد. همچنین احمدی، معاون وزیر علوم نیز معتقد است مسئله فوق با بخشنامه و آیین‌نامه حل نمی‌شود. و راه برخورد با موضوع تقلب علمی، پیاده‌سازی فرآیندی شبیه فرآیندهای قضایی خواهد بود. در همین رابطه اخیراً روشن، معاون وزیر علوم، از تصویب کلیات لایحه مذکور و در کمیسیون قضایی مجلس سخن گفت. با این اوصاف لایحه مذکور قرار است تا در صحن علنی مجلس بررسی شود و لذا ضرورت دارد نمایندگان نسبت به اصلاح  و ارتقای آن اقدام نمایند.

بررسی لایحه حکایت از  آن دارد که تنها راه برخورد با موضوع تقلب علمی راه‌حل قضایی در نظر گرفته شده است. همچنین در لایحه تقلب علمی بین مجازات استاد و دانشجو نیز تفکیک قائل نشده است. حال‌آنکه طبق گزارش کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس برای بهبود لایحه، می‌توان مجازات اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها را محکم‌تر تعیین نمود. این مجازات می‌تواند شامل تنزل رتبه، کاهش سهمیه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، حذف بودجه پژوهشی و… باشد. از سوی دیگر در گزارش مذکور این نکته را نیز مدنظر قرار داد که می‌توان با تأکید بر مواردی ازجمله ارتقا و بهبود امکانات دانشگاه‌ها، کاهش تأثیر نشر مقاله بر ارتقای اساتید و غیره تقاضای آثار علمی را کاهش داد.

درنهایت باید افزود که تصویب و اجرای این لایحه گرچه می‌تواند وضعیت فضای علمی جامعه را بهبود ببخشد، لکن در صورت نپرداختن به عوامل ریشه‌ای این موضوع، بازار کنونی به سمت زیرزمینی شدن و فضای مجازی خواهد رفت. کارشناسان در این خصوص معتقدند بهترین راه برخورد با این معضل ترویج فرهنگ اخلاق علمی و سپس برخوردهای علمی و قضایی با آن است.

یک دقیقه تأمل

این هفته در حالی رئیس مرکز هیئت‌هاى امنا وزارت علوم، پیشنهاد واگذاری اجرای برنامه آمایش آموزش عالی از استانداران به دانشگاه‌ها ‏را مطرح کرده که هنوز با توجه به گذشت ۱۰ ماه از تصویب سند آمایش آموزش عالی، خبری از تدوین آیین‌نامه اجرایی سند مذکور نشده است.

سایر اخبار برگزیده

رئیس سازمان ملی فضایی:همکاری با ایرباس برای ساخت قطعات هواپیما به‌زودی آغاز می‌شود

منطقی، رئیس سازمان ملی فضایی: قطعه سازان مهم‌ترین حلقه در زنجیره ساخت هواپیما هستند و برای تولید هواپیما باید سه گروه فعال باشند که یک گروه که مهم‌ترین قسمت در پروسه ساخت هواپیما محسوب می‌شوند، قطعه سازان هستند. مذاکرات با شرکت هواپیماسازی ایرباس برای ساخت قطعات با مشارکت ایران انجام‌شده و همکاری صنایع هوایی با ایرباس برای ساخت قطعه به‌زودی آغاز می‌شود.

معاون وزیر علوم خبر داد؛ تصویب کلیات لایحه مقابله با تقلب علمی در کمیسیون حقوقی مجلس        

روشن، معاون وزیر علوم: «لایحه مقابله با تقلب در تولید آثار علمی» توسط وزارت علوم تحقیقات و فناوری در سال ۹۳ تدوین و به مجلس نهم ارسال شد.  به درخواست کمیسیون آموزش تحقیقات و فناوری از رئیس مجلس، مقرر شد که ابتدا در یک کمیسیون مشترک به این لایحه رسیدگی شود. خوشبختانه در جلسات اخیر کمیسیون حقوقی و قضایی کلیات این لایحه به تصویب رسید و مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نیز تقریباً تمام مفادی که در لایحه وزارت علوم وجود دارد را تائید کرده است.

رئیس مرکز هیئت‌هاى امنا وزارت علوم: باید برنامه آمایش آموزش عالی استان‌ها از استانداران به دانشگاه‌ها واگذار شود   

باقری، رئیس مرکز هیئت‌هاى امنا وزارت علوم: در هیئت‌امنا ماموریت‌گرایی مؤسسات دنبال می‌شود، در این زمینه باید از موازی‌کاری بین دانشگاه‌های دولتی استان پرهیز شود و برنامه‌ریزی‌ها با محوریت دانشگاه مادر استان انجام شود. همچنین بازنگری در فعالیت‌های موجود و ایجاد تناسب بین رشته‌های فعلی با زمینه‌های اشتغال و ارتباط بیشتر و منسجم‌تر با دستگاه‌های اجرائی استان نیز مدنظر قرار گیرد. باید استانداران برنامه آمایش آموزش عالی استان را به دانشگاه‌ها واگذار کنند. تعدادی از استان‌ها این کار را انجام داده‌اند و امیدوارم در سایر استان‌ها نیز این امر محقق شود.

سنجش و پذیرش دانشجو در مقاطع دکتری بر اساس قانون سنجش و پذیرش تحصیلات تکمیلی مصوب مجلس صورت می‌گیرد           

به گفته توکلی، مشاور عالی سازمان سنجش، سنجش و پذیرش دانشجو در مقاطع دکتری و حسب هر یک از شیوه‌های آموزش- پژوهش و یا پژوهش‌محور، براساس قانون سنجش و پذیرش تحصیلات تکمیلی مصوب ۱۸ اسفند سال ۹۴ مجلس شورای اسلامی و مصوبات شورای سنجش و پذیرش تحصیلات تکمیلی، انجام می‌گیرد.

فرهادی:  ۶ پروژه مشترک علمی با ایتالیا تعریف‌شده است  

فرهادی، وزیرعلوم، در جریان سفر به کشور ایتالیا: در چارچوب همکاری‌های دوجانبه ایران و ایتالیا، ضمن تشکیل اولین کمیته مشترک علمی و فناوری دو کشور در تهران، در حال حاضر، برنامه مشترک «پییترودلاواله»، با ۶ پروژه مشترک بین دو کشور تعریف‌شده است. مهم‌ترین محورهای فعالیت‌های علمی بین‌المللی ایران شامل: همکاری بین مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری، همکاری مستقیم دانشگاه‌های ایران با دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی خارجی، اجرای پروژه و طرح‌های مشترک تحقیقاتی دو و چندجانبه، اعطای بورس‌های تحصیلی و تحقیقاتی به اتباع خارجی، ایجاد شعب دانشگاهی در خارج از کشور، همکاری با نخبگان و متخصصان ایرانی خارج از کشور بر اساس برنامه‌های کوتاه یا درازمدت و چاپ مقالات علمی مشترک است.

سفر رؤسای ۴۰ دانشگاه فرانسه به ایران    

سالار آملی، رئیس مرکز همکاری‌های علمی بین‌المللی وزارت علوم: در آخر همین هفته دو هیئت از آلمان برای برگزاری کارگاه‌های مشترک، ۲۱ و ۲۲ آذر نشست علمی و فناوری با هیئت روسیه در سطح سیاست‌گذاری کلان برگزار می‌شود، ۲۲ و ۲۳ آذر نیز اولین کارگروه مشترک ایران و هند برای برنامه‌ریزی آینده علمی و ۲۳ و ۲۴ آذر وزیر علوم فرانسه و رؤسای ۴۰ دانشگاه فرانسه وارد ایران می‌شوند و این بزرگ‌ترین هیئت اعزامی این کشور به آسیا است. همچنین در اواخر آذر هیئتی از کشور سوئد هم به ایران می‌آیند. در حال حاضر هم هیئتی از کشور ایتالیا برای همکاری در زمینه نوآوری و فناوری وارد کشور شده‌اند و امروز و روزهای آینده نشست‌هایی را برگزار می‌کنند.

در دیدار سفیر ایتالیا در ایران با معاون پژوهش و فناوری وزیر علوم، زمینه‌های گسترش همکاری‌های علمی و فناوری بین دو کشور موردبررسی قرار گرفت       

در دیدار سفیر ایتالیا در ایران و پروفسور لیپاردی رئیس بنیاد شهرک علم ایتالیا با معاون وزیر علوم، زمینه‌های گسترش همکاری‌های علمی و فناوری بین دو کشور موردبررسی قرار گرفت. احمدی، معاون وزیر علوم اظهار داشت: ایران و ایتالیا در سه سال اخیر تفاهم‌نامه و توافقات خوبی را در زمینه علمی و فناوری ازجمله تفاهم‌نامه با ICTP,CNR و ULTRA منعقد کرده است. تعدادی دانشگاه، پژوهشگاه و پارک علم و فناوری و نیز چند شرکت دانش‌بنیان از ایران می‌توانند به‌عنوان مرجع هماهنگ‌کننده با مراکز علمی و فناوری ایران معرفی شوند و هرکدام با توجه به نیاز خود امور مربوط به همکاری‌های آینده را پیگیری کنند.

بودجه وزارت علوم هزار و ۵۵۶ میلیارد تعیین شد  

براساس پیش‌بینی سال مالی ۹۶، کل بودجه پیشنهادی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از سوی دولت هزار و ۵۵۶ میلیارد تومان تعیین‌شده است. از این رقم، بودجه جاری پیشنهادی سال ۹۶ حدود ۸۲۶ میلیارد تومان و بودجه عمرانی پیشنهادی سال آینده ۲۰۸ میلیارد تومان در نظر گرفته‌شده است. بر اساس این گزارش، بودجه جاری وزارت علوم برای سال ۹۵ حدود ۷۲۲ میلیارد و ۹۲۸ میلیون تومان بوده است. با مقایسه بودجه جاری وزارت علوم در سال ۹۵ به رقم ۷۲۲ میلیارد تومان و بودجه جاری پیشنهادی این وزارتخانه در سال ۹۶ شاهد افزایش ۱۴/۰۳ درصدی بودجه این وزارتخانه نسبت به سال قبل هستیم.

معاون وزیر علوم خبر از افزایش ۱۳.۵ درصدی بودجه جاری دانشگاه‌ها در لایحه بودجه را داد  

امید، معاون وزیر علوم: در لایحه بودجه ۱۳۹۶ کشور بودجه جاری دانشگاه‌ها نسبت به سال ۱۳۹۵ به‌طور میانگین ۱۳.۵افزایش پیداکرده است و برهمین اساس، بودجه جاری دانشگاه‌ها در سال آینده در چارچوب مدل توزیع اعتبار بین ۶ الی ۴۰ درصد افزایش خواهد یافت. همچنین تا پایان برنامه ششم توسعه باید بیشتر از ۵۰ درصد اعتبارات دانشگاه از محل درآمدهای اختصاصی تأمین شود.

در لایحه بودجه ۹۶ صورت گرفت؛ افزایش بودجه سیاست‌های ابلاغی رهبری در فناوری         

دولت در لایحه بودجه سال ۹۶ نیز موضوع اجرای بند ۸-۲ سیاست‌های کلی علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری را برای دومین سال متوالی مدنظر قرار داده است و این بار نیز ردیف جداگانه‌ای برای آن در نظر گرفته است. در بودجه سال ۹۵ میزان بودجه اجرای سیاست‌های کلی علم و فناوری ۷۰ هزار میلیارد ریال بود که این میزان در لایحه بودجه ۹۶ به ۹۰ هزار میلیارد ریال افزایش یافت.

براساس لایحه بودجه ۹۶؛ کاهش اعتبارات پژوهشی در دستگاه‌های اجرایی ممنوع شد

در لایحه بودجه پیشنهادی سال ۹۶ که از سوی رئیس‌جمهور به مجلس ارائه‌شده است، به دستگاه‌ها و سازمان‌های تابعه آن‌ها، برای برنامه‌های پژوهشی بودجه اختصاص‌یافته است. براین اساس دولت در بند ب تبصره ۱۳ لایحه بودجه، کاهش اعتبارات برنامه‌های پژوهشی توسط دستگاه‌های اجرایی را ممنوع اعلام کرده است. در فصل آموزش و پژوهش لایحه بودجه سال ۹۶، برآورد اعتبارات هزینه‌ای مبلغ ۱۵۹ هزار و ۳۵۶ میلیارد و ۴۸۸ میلیون ریال است.

اختصاص ۲هزار میلیارد ریال به فناوری فضایی/ کاهش سهم فضا از بودجه    

فناوری فضایی در بودجه پیشنهادی سال ۹۶ که از سوی دولت به مجلس ارائه‌شده حدود ۲ هزار میلیارد ریال ردیف اعتبار دارد که کاهش بودجه را نسبت به سال ۹۵ نشان می‌دهد. چراکه در سال ۹۵ فناوری فضایی بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال اعتبار دریافت کرد که این مبلغ علاوه بر هزینه کرد سازمان فضایی و مرکز ملی فضایی، به توسعه کاربردهای فضایی نیز اختصاص یافت.

نماینده مجلس: دولت‌ها حق کم کردن بودجه پژوهشی و تحقیقاتی را ندارند 

ده‌مرده، رئیس کمیته آموزش عالی کمیسیون آموزش مجلس: یکی از کارهای اساسی که باید در کشور انجام شود سرمایه‌گذاری روی مطالب و کارهای پژوهشی است؛ اگرچه که تاکنون در زمینه علمی و پژوهشی کارهای بزرگی انجام‌شده و کسی نمی‌تواند منکر آن باشد. در صورت کمبود بودجه دولت باید بودجه سایر بخش‌ها را بزند ولی حق کم کردن بودجه مغز را که همان امور علمی و آموزشی و تحقیقاتی است، ندارد.

معاون وزیر علوم: بودجه تجهیزات آزمایشگاهی هنوز پرداخت‌نشده است

احمدی، معاون وزیر علوم: بودجه تجهیزات آزمایشگاهی که سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی قول پرداخت آن را داده بود، هنوز پرداخت‌نشده است و سازمان مدیریت قول داده که به‌زودی آن را پرداخت کند. در مورد وضعیت بودجه یک درصد پژوهشی دستگاه‌های اجرایی هنوز آئین‌نامه این بودجه به دلیل ایراداتی که سازمان برنامه‌وبودجه گرفته ابلاغ نشده و منتظر امضای مصوبه شورای عالی عتف هستیم.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: