۲ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۶:۳۰
پُرسا 79 منتشر شد

آیا موعد انعطاف‌بخشی به تقویم آموزشی نرسیده است؟

هفته گذشته در حالی سپری شد که بسیاری از مدارس به دلیل آلودگی هوا تعطیل بودند؛ چالش‌های فعلی تقویم آموزشی کشور در نخستین موضوع از خبرنامه پُرسا بررسی می‌شوند. «کهولت سن نیروهای آموزش و پرورش» به همراه «تعامل آموزش و پرورش و صدا و سیما» دیگر موضوعات این شماره خواهند بود.

به گزارش عیارآنلاین، هفتادونهمین شماره از خبرنامه پُرسا منتشر شد. هفته گذشته در حالی سپری شد که بسیاری از مدارس به دلیل آلودگی هوا تعطیل بودند؛ چالش‌های فعلی تقویم آموزشی کشور در نخستین موضوع از خبرنامه پُرسا بررسی می‌شوند. «کهولت سن نیروهای آموزش و پرورش» به همراه «تعامل آموزش و پرورش و صدا و سیما» دیگر موضوعات این شماره خواهند بود.

آیا موعد انعطاف بخشی به تقویم آموزشی نرسیده است؟

تقویم آموزشیهفته گذشته آلودگی هوا ناشی از پدیده وارونگی دما در فصل‌های سرد، دامن کلان‌شهرهای کشور را گرفت و موجب شد تا مدارس تعطیل شوند. ضمن آنکه در کنار آلودگی هوا، بارش برف و یخبندان، ریزگردها یا بادهای شدید فصلی نیز مدارس را به تعطیلی می‌کشاند. نباید از نظر دور داشت که تعطیلات ناگهانی، به نظام آموزش و پرورش خسارات مادی و معنوی سنگینی را تحمیل می‌کند؛ چنانکه بنا به برآوردها، با هر روز تعطیلی مدارس کشور حدود ۸۰ میلیارد تومان از بودجه کشور به هدر می‌رود[۱]!

هدررفت بودجه به دلیل تعطیلات پیش‌بینی نشده در حالی هر سال تکرار می‌شود که با تغییراتی در تقویم تحصیلی و تعطیلات آموزشی می‌توان خسارت‌های ناشی از شرایط آب و هوایی را به حداقل رساند. قابل تأمل اینکه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز صراحتاً «متناسب‌سازی برنامه درسی با شرایط اقلیمی هر منطقه» را مورد اشاره قرار داده است[۲]. البته در این راستا طرح‌هایی نیز مطرح شده است، از جمله طبق پیشنهاد مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران برای کاهش معضل آلودگی هوای کلان‌شهرها، مدارس در نیمه دوم سال دو هفته تعطیل شوند و برای جبران این تعطیلی، سال تحصیلی دو هفته زودتر (اواسط شهریور) آغاز گردد. هر چند به نظر می‌رسد هدف اصلی این ایده، کاهش آلودگی هوا است و نه جلوگیری از تعطیلات پیش‌بینی نشده مدارس.

با این حال باید اعتراف نمود که اصلی‌ترین مانع برای تغییر در تقویم آموزشی، مصوبه مجلس در سال ۷۶ باشد که در آن اول مهر موعد آغاز سال تحصیلی و خرداد سال بعد نیز پایان آن تعیین شده است. بدین ترتیب هر گونه تغییر در تقویم تحصیلی را به الغا یا اصلاحِ این قانون مشروط خواهد بود. در همین باره، دی ماه ۹۴، وزیر وقت آموزش و پرورش ابراز امیدواری کرد که «لایحه انعطاف در زمان آموزشی آماده و تقدیم مجلس شورای اسلامی شود». البته این لایحه تدوین هنوز نشده است؛ لکن بر اساس مصوبه هفته گذشته هیئت دولت مقرر شد تا «لایحه لغو قانون بازگشایی مدارس در اول مهرماه هر سال» به زودی به مجلس شورای اسلامی ارسال شود. بنا به همین مصوبه، وزارت آموزش و پرورش مأموریت یافت تا «طرح تقویم جدید تقویم آموزشی کشور» را به هیئت وزیران ارائه نماید.

مصوبه اخیر هیئت دولت می‌تواند گامی مثبت در جهت اصلاح تقویم آموزشی کشور باشد، مشروط بر آنکه جوانب مطرح در سند تحول بنیادین رعایت شود و نمایندگان مجلس نیز همکاری لازم را در خصوص این اقدام داشته باشند.

آموزش و پرورشی که پیر می‌شود…

معیشت معلمان _حق‌التدریسی _نیروی انسانی_کمبود نیروی_کمبود شدید معلم مرد _افزایش حقوق معلمان_تربیت معلم_کمبود معلم_معلمان حق التدریسیسال‌ها است که وزارت آموزش و پرورش با مشکل کمبود معلم دست و پنجه نرم می‌کند. مسئولین برای حل این مشکل گاهی راهکارهای بلندمدت و گاهی نیز روش‌های زودبازده و مسکّنی را در دستور کار قرار داده‌اند. «خرید خدمات آموزشی از بخش خصوصی» یکی از این راهکارها است که در سال‌های اخیر مسئولین بر آن تأکید داشته‌اند.

در همین راستا دی ماه ۹۳، وزیر وقت مدعی شد که اتخاذ «سیاست ساماندهی نیروی انسانی» و «خرید خدمات آموزشی از بخش خصوصی» کمبود نیروی ۴۰ هزار نفری آموزش و پرورش را برطرف نموده است. البته با استناد به گفته معاون آموزش ابتدایی وزارتخانه در بهمن ماه ۹۳، این راهکار نتوانست نیازهای آموزش و پرورش را جبران کند.

در کنار همکاری با بخش خصوصی، «استفاده از فرهنگیان بازنشسته» یکی دیگر از شیوه‌هایی است که برای جبران کمبود نیرو مورد توجه آموزش و پرورش قرار دارد. هفته گذشته، رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی وزارت آموزش و پرورش در همین باره اعلام نمود که در سال تحصیلی جاری، به دلیل نیاز آموزش و پرورش، ۷ هزار فرهنگیِ در آستانه‌ی بازنشستگی به خدمت خود ادامه خواهند داد.

باید اذعان نمود که به رغم بهره‌گیری از شیوه‌های فوق و برخی راهکارهای دیگر[۳]، معضل کمبود نیروی انسانی به صورت اساسی مرتفع نشده‌ است. اما فارغ از بحث کمبود معلم، نباید فراموش کرد که استفاده از نیروی بازنشسته، اختلاف سنّی بالا میان دانش‌آموز و معلم را در پی دارد که این امر نشاط و شادابی کلاس را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با توجه به اینکه در حال حاضر، فاصله سنی مذکور در حال افزایش است و ۴۸ درصد نیروهای آموزش و پرورش بالای ۲۴ سال سابقه دارند، این موضوع اهمیت مضاعفی می‌یابد. با ادامه این روند، هرم سنی نیروهای آموزش و پرورش به نحوی خواهد بود که دستگاه تعلیم و تربیت کشور را با مشکل کهولت مواجه می‌کند و چه بسا تحول بنیادین را نیز غیرممکن سازد. بر این اساس انتظار می‌رود که با نگاه دوراندیشانه، برای جذب نیروهای جوان و بانشاط به کلاس‌های درس تدبیری اندیشیده شود.

دست در دست هم دهید به مهر…

صدا و سیما-۲ تلویزیونچند سالی است که تعامل آموزش و پرورش با رسانه ملی مورد توجه مسئولین امر قرار دارد. نکته جالب توجه آنکه سند تحول ۱۴ بار به نقش «رسانه»، علی‌الخصوص «رسانه ملی»، در اجرای سند اشاره دارد. اهمیت این همکاری آنچنان است که اردیبهشت ۹۴، رهبر انقلاب در دیدار با فرهنگیان «تعامل و همراهی مسئولین آموزش و پرورش و صدا و سیما» را مورد تأکید قرار دادند. چند ماه پس از این تأکید، سازمان نهضت سوادآموزی و صدا و سیما، برای تولیدات رسانه‌ای با موضوع سوادآموزی تفاهم‌نامه‌ی همکاری امضا نمودند؛ البته تا کنون از میزان تحقق این تفاهم‌نامه اخباری در رسانه‌ها منتشر نشده است.

چندی بعد از این تفاهم‌نامه،  رؤسای دو دستگاه در اسفند ۹۴ با هم دیدار داشتند؛ دیداری که شاید نقطه عطف در روابط میان این دو دستگاه بود. در دیدار مذکور مقرر شد تا تفاهم‌نامه همکاری دو دستگاه حداکثر ظرف یک ماه (فروردین ۹۵) آماده شود و به عنوان منشور همکاری‌های وزارت آموزش و پرورش و سازمان صدا و سیما مدنظر قرار بگیرد. این بار هم خبری از تدوین منشور همکاری‌های آموزش و پرورش و صدا و سیما منعکس نشد و لذا این وعده نیز همچون وعده ایجاد شبکه مدرسه در سال ۹۳ به سرانجام نرسید!

همکاری صدا و سیما و آموزش و پرورش آنچنان اهمیتی داشت که رهبر انقلاب در دیدار اردیبهشت ۹۵ با فرهنگیان مجدداً مسئله تعامل این دو دستگاه را مطرح نمودند و از اینکه به‌صورت شایسته‌ای در این مورد کاری انجام نشده است، انتقاد کردند.

به رغم این تأکید، اما باز هم در روابط این دو دستگاه تغییر خاصی صورت نگرفت. ضمن اینکه با اظهارات اخیر رئیس صدا و سیما کور سوی امید نیز رو به خاموشی رفت. وی بدون اشاره به ضرورت شکل‌گیری همکاری مشترک میان دو دستگاه اعلام نمود که «برنامه‌ای برای تشکیل شبکه تخصصی ویژه آموزش و پرورش نداریم»!

فارغ از قضاوت درباره ضرورت تأسیس شبکه ویژه مدارس، باید گفت که با گذشت بیش از ۶ ماه از تأکیدات رهبر انقلاب تا کنون هیچ همکاری درخور توجهی میان دو دستگاه‌ مذکور شکل نگرفته است.

اخبار برگزیده

طرح رتبه‌بندی معلمان همچنان به قوت خود باقی است

فاضل، مدیرکل دفتر وزارتی آموزش و پرورش: رتبه‌بندی معلمان همچنان به قوت خود باقی است و در صدد افزایش تأثیرگذاری آن در زندگی فرهنگیان هستیم. ارزیابی هر ساله برای معلمان در نظر گرفته می‌شود تا تأثیر فعالیت‌های آن‌ها نمایان شود.

ادامه خدمت ۷ هزار فرهنگی در آستانه بازنشستگی به جهت نیاز آموزش و پرورش

چهاربند، رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و فناوری اطلاعات وزارت آموزش و پرورش: ۷۰۰۰ نیرو در آستانه بازنشستگی نیز به علت نیاز دستگاه کماکان در آموزش و پرورش ادامه خدمت می‌دهند. در حال حاضر ساماندهی نیروی انسانی در مدارس مطابق نرم‌ها و شاخص‌های موجود انجام شده است و مشکل خاصی در این زمینه نداریم. امسال بنا بود حدود ۴۶ هزار همکار فرهنگی بازنشسته شوند که تا امروز ۳۹ هزار نفر بازنشسته شده‌اند.

حذف سریع کنکور از بدنه آموزش کشور امکان‌پذیر نیست

عباسی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس: حذف تدریجی کنکور از حوزه آموزش کشور و جایگزینی عملکرد سه ساله متوسطه دانش‌آموزان برای ورود به دانشگاه در مجلس نهم تصویب شد. نمی‌توان کنکور را فعلاً به شکل کامل حذف کرد؛ زیرا در برخی از رشته‌ها، متقاضی بیشتر از ظرفیت موردنیاز برای جذب در دانشگاه‌هاست. سنجش نمرات و در مجموع عملکرد سه ساله متوسطه دانش‌آموزان هم باید با دقت صورت گیرد. در برخی رشته‌ها متقاضی کمتر از ظرفیت است.

طناب‌کشی بهزیستی و آموزش و پرورش

بی‌توجهی بر کار اجرایی مهدهای کودک‌ و ازدیاد آموزش به سبک فرهنگ غربی در حالی رخ داده که سال‌هاست مهدهای کودک مسیر سرگردانی میان دو دستگاه اجرایی را طی می‌کند و سازمان بهزیستی از یک سو و آموزش و پرورش از سوی دیگر بر سر سکان‌داری مهدهای کودک جدال دارند و هر یک خود را متولی می‌دانند.

تغییر مدیریت مدارس به هیأت‌امنایی مبتنی بر شاخص‌های آموزش و پرورش

گرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی و مشارکت‌های مردمی: هیئت امنایی شدن مدارس بر اساس مصوبات شورای عالی و قانون استان‌ها پیش از آغاز سال تحصیلی انجام می‌شود. مدارسی که پیش از این و در سنوات گذشته بدون طی کردن مراحل قانونی و شاخصه‌های لازم هیئت امنایی شدند در صورتی که صلاحیت لازم آن‌ها احراز نشد به حالت عادی برگشتند.

با تصمیم هیأت‌وزیران، وزارت آموزش و پرورش موظف به تهیه تقویم جدید آموزشی کشور شد

در جلسه هیأت دولت، پیشنهاد کارگروه کاهش آلودگی هوای کلان‌شهرها در خصوص «اصلاح تقویم آموزشی کشور» مورد تأیید قرار گرفت. به همین منظور «لایحه لغو قانون بازگشایی مدارس در اول مهرماه هر سال» با درخواست قید دو فوریت برای طرح در مجلس شورای اسلامی تصویب و هم‌زمان مقرر شد وزارت آموزش و پرورش «طرح تقویم جدید تقویم آموزشی کشور» را با رویکرد افزایش کارایی و بهره­وری سیستم آموزشی توأم با حفظ سلامت جسم و روان دانش­آموزان مقاطع مختلف تحصیلی و توزیع تعطیلات مدارس در طول سال با توجه به خصوصیات اقلیم مناطق مختلف کشور تهیه و پس از تأیید کارگروه کاهش آلودگی هوای کلان‌شهرها جهت تصویب نهایی به هیئت وزیران ارائه نماید.

تعطیلی بی‌برنامه مدارس برای کاهش آلودگی هوا

شاکری، رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران: تعطیل کردن مدارس برای کاهش آلودگی هوا بی‌برنامه‌ترین کارهاست.

ابلاغ بازبینی شیوه‌نامه هدایت تحصیلی به استان‌های سراسر کشور

محبی، مدیر کل دفتر آموزش متوسطه اول: در بازبینی شیوه نامه هدایت تحصیلی جنبه کلی طرح تغییر چندانی پیدا نکرده است. بازبینی شیوه‌نامه هدایت تحصیلی به استان‌های سراسر کشور ابلاغ شد. برنامه هایی همچون اختصاص بخشی از ساعت درسی و همچنین جلساتی برای تبیین این طرح برای دانش آموزان و اولیای آنها در پایه نهم الزامی است.

آموزش‌وپرورش کمیته تخصصی تدریس زبان‌های خارجی غیر انگلیسی تشکیل دهد

لاشکی، نماینده مجلس: مسئولان آموزش و پرورش بعد از مطرح شدن بحث تدریس زبان‌های غیر انگلیسی توسط رهبری عنوان کردند بر اساس متقاضیان می‌توان کلاس تشکیل داد ولی با توجه به پیگیری‌های انجام شده چنین چیزی تشکیل نشده است. باید اذعان کرد که آموزش زبان‌های مختلف نیازمند فراهم کردن زیرساخت‌ها و پرورش معلمان متخصص در این حوزه است.

برنامه‌ای برای ایجاد شبکه مدرسه وجود ندارد

علی‌عسگری، رئیس سازمان صدا و سیما: برنامه‌ای برای تشکیل شبکه تخصصی ویژه آموزش و پرورش نداریم اما نگاه ویژه‌ای به معلمان داریم.

اجازه انتشار اوراق صکوک اجاره به آموزش و پرورش توسط هیأت‌وزیران

با تصمیم هیئت وزیران، به وزارت امور اقتصادی و دارایی اجازه داده شد بابت پرداخت بدهی‌های وزارتخانه‌های آموزش و پرورش و علوم، تحقیقات و فناوری نسبت به انتشار حداکثر مبلغ پنجاه هزار میلیارد ریال اوراق صکوک اجاره اقدام و منابع مالی تجهیز شده را صرف بازپرداخت بدهی‌های مذکور نماید.

امکان مشارکت بخش خصوصی در فعالیت های آموزش و پرورش با قرارداد ۱۰ ساله

شمسایی، معاون دفتر برنامه ریزی و بودجه: بر اساس سیاست ها، دستورالعمل ها و همچنین مصوبه شورای معاونین ، در قالب ماده ۲۷ و با استفاده از روش های درست؛ سرمایه گذاران می تواند در فعالیت های آموزش و پرورش تا مدت ۱۰ سال قرارداد منعقد کرده و مشارکت کنند.

تجمیع حساب‌های بانکی آموزش و پرورش با ایجاد «سامانه درآمدی»

مجاوری، مدیرکل برنامه و بودجه وزارت آموزش و پرورش:  یکی از محسنات بزرگ سامانه درآمدی، شفاف شدن درآمدهای دولت است. دولت در آموزش و پرورش به دنبال واقعی کردن درآمدهاست. اگر اطلاعات مربوط به درآمدهای وزارتخانه شفاف و قابل گزارش گیری باشند با سهولت بیشتری می‌توان به دنبال دریافت بودجه رفت و اینگونه از بروز کسری‌های سالانه جلوگیری می شود.

تخصیص بودجه ۱۰۰ میلیارد تومانی معاونت سلامت و تربیت بدنی

حمیدی، معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش: اعتبار هزار میلیارد ریال به تربیت بدنی و سلامت تخصیص داده شد و ما روی منابع دولتی تکیه نکرده‌ایم، بلکه فعالیت‌های فوق برنامه برای ما کمک‌های ویژه‌ای دارد.

انتصاب سرپرست دفتر وزارتی

طی حکمی از سوی وزیر آموزش‌وپرورش «مجتبی زینی‌وند» به‌عنوان مشاور وزیر و سرپرست دفتر وزارتی، وزارت آموزش و پرورش منصوب شد.

انتصاب مشاور عالی وزیر آموزش ‌و‌ پرورش

طی حکمی از سوی وزیر آموزش‌وپرورش «دکتر محمد مهدوی» به‌عنوان مشاور عالی وزیر آموزش و پرورش منصوب شد.

***********************************************************

پی‌نوشت:

[۱] با تقسیم بودجه سالانه آموزش و پرورش بر عدد ۳۶۵، به طور میانگین می‌توان گفت که هر روز از سال برای آموزش و پرورش ۸۰ میلیارد تومان هزینه دارد.

[۲] راهکار ۷/۵ از سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و بند دوم ذیل عنوان زمان تعلیم و تربیت در سند برنامه درسی ملی

[۳] نظیر استفاده از معلمان چندپایه، افزایش ساعت تدریس معلمان و بهره‌گیری از معلمان متوسطه در دبستان‌ها

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: