۲۹ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۳۰

مسأله تأمین مالی تنها یک مشکل از مشکلات تولید است

بر خلاف تصور غالب، دکتر روستاآزاد مسئله تأمین مالی را مشکل اصلی تولیدکنندگان کشور نمی‌داند و معتقد است که راه حل اصلی شکوفایی تولید در کشور، ورود جبهه مردمی به این عرصه است.

تأمین مالی - بودجهبه گزارش عیارآنلاین، دکتر رضا روستاآزاد، عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف و رئیس سابق این دانشگاه در گفتگو با عیارآنلاین، موضوع تأمین مالی صنعت را تشریح کرد. متن کامل اظهارات این استاد دانشگاه به شرح زیر است:

هرچند بسیاری از گزارش‌های معتبر داخلی و خارجی، مثل گزارش رقابت‌پذیری جهانی مجمع جهانی اقتصاد، گزارش فضای کسب‌وکار بانک جهانی، پایش محیط کسب‌وکار مرکز پژوهش‌ها و غیره  مسئله تأمین مالی و موضوعات مرتبط را در صدر مسائل و مشکلات بنگاه‌ها در ایران عنوان می‌کنند، اما این ظاهر قضیه است و گول‌زننده می‌باشد.

در هر سیستمی، یک توان ورودی به آن وارد و یک توان خروجی از آن خارج می‌شود و تفاوت مقادیر ورودی و خروجی، بیانگر کارآیی سیستم می‌باشد. با درنظر گرفتن توان خروجی ثابت، هر چه کارآیی (Efficiency) بالاتر باشد، نیاز به توان ورودی کمتری داریم. بر همین اساس، در یک بنگاه اقتصادی اگر مجموعه عوامل داخلی و خارجی تنظیم بوده و به صورت هماهنگ کار کنند، برای خروجی ثابت نیاز به ورودی کمتر (پول کمتر) داریم. اما در حال حاضر، در خیلی از موارد، مقدار قابل توجهی از منابع مالی ورودی به علت ناکارآمدی سیستمی به هدر می‌رود. در یک مثال مکانیکی، در یک گیربکس اگر دنده‌ها خوب هماهنگ باشند و روغن‌کاری صورت گرفته باشد، اگر توان ورودی ۱۰۰ وارد شود، مثلاً توان ۹۰ خارج می‌شود. حال آنکه در شرایط عدم هماهنگی بخش‌های مختلف سیستم با ورود توان ۱۰۰ مثلا به توان خروجی ۵۰ می‌رسیم. لذا جهت رسیدن به توان خروجی ۱۰۰ مجبور به وارد کردن ۲۰۰ واحد توان ورودی هستیم. یعنی در واقع، توان ورودی باید جبران کارآیی پایین سیستم را بنماید.

بر همین اساس، می‌توان گفت جنس مسئله تأمین مالی متفاوت از سایر عوامل بوده و جبران‌کننده کاستی آن‌ها می‌باشد. وقتی سایر عوامل تأثیرگذار بر عملکرد یک بنگاه وضعیت نامناسبی دارند، وضعیت مالی نیز مناسب نخواهد بود. یعنی مجموعه مشکلات با نیاز تأمین مالی بنگاه یک همبستگی (Correlation) دارند و هر چقدر مجموعه مشکلات بنگاه بیشتر باشد، نیاز به تأمین مالی آن نیز بیشتر می‌شود.

یک نهاد مالی مثل بانک، پول خود را به مجموعه تزریق می‌کند که احتمال نکول کمی داشته باشد. مثلا چرا صنعت ساخت‌وساز معمولاً دچار مشکل تأمین مالی نمی‌شود؟ چون نهاد مالی می‌داند که این کار سود دارد و شخص پیمانکار می‌تواند هم خود سود کند و هم سودی به نهاد مالی بپردازد. اما تولید در کشور ریسک بالایی دارد، چون اولاً در این حوزه رقابت بین‌المللی وجود دارد، ثانیا مسئله فساد در کشور مانع رشد آن می‌شود، ثالثاً قاچاق در کشور وجود دارد و خیلی از مشکلات دیگر. در زمینه تولید بایستی مجموعه‌ای از عوامل دست‌به‌دست هم دهند، اما در بحث تجارت اینچنین نیست.

تأمین مالی یک متغیر وابسته است نه مستقل. برای بررسی موانع رونق بنگاه‎ها بایستی به متغیرهای مستقل توجه کنیم. بسیاری از صاحبان کسب‌وکارها ممکن است توجه نداشته باشند که مشکل حقیقی آن‌ها چیست و مشکل را اشتباهاً تامین مالی تشخیص می‌دهند و در بسیاری از موارد به بانک‌ها مراجعه می‌کنند. اتفاقاً موفق‌ترین کسانی را که بنده در تجربه حرفه‌ای کسب‌وکار دیده‌ام، به دنبال پول بانک نرفته‌اند، چراکه آن پول ربوی است و کار را زمین می‌زند.

یک خارجی برای سرمایه‌گذاری به وضعیت سرمایه‌گذاران داخلی نگاه می‌کند و بدیهی است که در صورت مشاهده عدم موفقیت آنها تمایل به سرمایه‌گذاری نخواهد داشت. بنابراین اگر وضعیت خوب نبود و سرمایه‌گذار خارجی آمد و سرمایه‌گذاری کرد، به نظر بنده باید به آن به دیده شک و تردید نگریست و غرض آن را بررسی کرد. البته در بسیاری از موارد، سرمایه‌گذار خارجی با اعتباری که در خارج کشور دارد از داخل کشور تسهیلات می‌گیرد و با توجه به این که دارایی او در خارج و در جای امن است، در صورت بروز بحران، دارایی صوری خود را رها کرده و به خارج می‌رود و این در حالی است که معمولاً تسهیلات (بدهی) او و آنچه از وی در کشور باقی است، تقریباً برابری می‌کند.

به عنوان کسی که خودم کارخانه داشته‌ام و در این زمینه فعالیت کرده‌ام، ۴۵ مورد از مشکلات و مسائل تولید را احصا کرده‌ام که ذیلاً ارائه می‌شود:

۱۳۹۵۰۸۲۹۰۲

همان‌طور که مشاهده می‌شود، تأمین مالی فقط یک مشکل است و مشکلات عدیده‌ای در مسیر توسعه اقتصادی وجود دارد. مثلاً ۸۰ درصد گردش کار در کشور دولتی است که سیستم آن شفاف نیست و این امر به توسعه فساد گسترده‌ای دامن زده است. عوامل نفوذی سازمان‌یافته برای ضربه زدن به اقتصاد، یک حقیقت است که به آن کم‌تر توجه شده است. سیستم قضایی ما هم برداشت صحیح و دقیقی از دشواری‌های تولید ندارد و تا به حال، حضور مؤثری نداشته است.

یک راه مهم و جدی برای حل مشکل، ورود جبهه مردمی به صحنه است. این حضور در هر عرصه‌ای در تاریخ گذشته ملت ما وارد شده، نتایج شگفت‌انگیزی داشته است. در حوزه اقتصاد هم می‌بایست برای آن برنامه‌ریزی کرد.

تلگر

برچسب‌ها:

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: