۲۴ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۲۰:۲۱
یادداشت/

نمونه روسیه یک اقدام مناسب برای تنوع‌بخشی به همکاری‌های دانشگاهی بین‌المللی

«برگزاری دومین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های برتر ایران و روسیه در تهران»! این، محتوای خبر نوبرانه‌ای بود که…

به گزارش عیارآنلاین، «برگزاری دومین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های برتر ایران و روسیه در تهران»! این، محتوای خبر نوبرانه‌ای بود که در روزهای پایانی مهر ماه در سطح رسانه‌های کشور منتشر شد. احمدرضا خضری، دبیر اجلاس رؤسای دانشگاه‌های برتر کشور چند روز پیش از برگزاری این اجلاس، با برگزاری نشستی خبری از حضور ۱۳ دانشگاه برتر ایرانی و ۲۰ دانشگاه برتر روسی در این اجلاسیه خبر داد. بدون شک باید این اقدام وزارت علوم را ارج نهاد و تحسین کرد. ایجاد تنوع در سبد همکاری‌های آکادمیک کشور و منحصر ندانستن علم در کشورهای غربی، دو اتفاق مهمی است که از رهگذر همکاری بین دانشگاهی ما با روس‌ها در سطح جامعه دانشگاهی و نخبگانی کشور رخ خواهد داد. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که روس‌ها نیز مانند ما سعی دارند خود را از سیطره علمی غرب رها کرده و هویت علمی مستقلی را در سطح دنیا برای خود دست و پا کنند.  دیدگاه انتقادی رؤسای دانشگاه‌های برتر روسیه نسبت به نظام رتبه‌بندی دانشگاهی که از سوی کشورهای غربی ارائه می‌شود، تنها یکی از نمودهای این روحیه استقلال‌جویانه است. روس‌ها عمدتاً دیدگاهی انتقادی نسبت به نظام آموزشی و فرهنگ عاری از اخلاقیاتِ غرب دارند و در این زمینه بسیار به ما نزدیک هستند. علاوه بر اشتراکات فرهنگی عمیق بین دو ملت ایران و روسیه، ما طی سال‌های گذشته در سطوح سیاسی نیز به یک اتحاد ناگزیر با روسیه و چین رسیده‌ایم. همه اینها اقتضا می‌کند که ما در گزینش همکاران علمی خود در سطح جامعه بین‌الملل نیز با صرف نظر کردن از دشمنان سیاسی، دینی و فرهنگی خود، به سمت شرق، دوستان و متحدان خود گام برداریم. دکتر زرنوف، رئیس دانشگاه روس نو در جریان برگزاری دومین گردهمایی رؤسای دانشگاه‌های برتر ایران و روسیه، با اشاره به تشابه‌های فرهنگی دو ملت می‌گوید: «آنقدر دانشجویان ما علاقه‌مند به آموختن زبان فارسی هستند که من دیگر تقریباً تاریخ ایران را در این یکی دو سال فراگرفته‌ام!»
وی در ادامه به مسئله مهم‌تری اشاره کرده و می‌گوید: «دعوت می‌کنم از دانشگاه‌های ایران که به دوستان خودشان در روسیه بپیوندند تا نظام رتبه‌بندی دانشگاهی خودمان را بسازیم. دانشگاهی در جهان باید رتبه عالی داشته باشد که بهتر از دیگران بتواند فرهنگ و اخلاق و انسان‌دوستی را به دانشجویانش بیاموزند!» در مقابل، دکتر هوشنگ طالبی رئیس دانشگاه اصفهان نیز در جریان برگزاری این اجلاس گفته است: «ما آماده راه‌اندازی مرکز مطالعات روسیه در اصفهان و مرکز مطالعات ایران در سنت پترزبورگ هستیم.» اولین اجلاس مشترک میان دانشگاه‌های برتر ایران و کشور روسیه که سال گذشته در مسکو برگزار شد، منجر به انعقاد ۱۵ تفاهمنامه در حوزه‌های مختلف علمی و آموزشی شده بود. دستور کار اصلی اجلاسیه دوم در تهران نیز، سه نشست تخصصی در حوزه‌های «همکاری‌های علمی و آموزشی دانشگاه‌ها و ارتقای رقابت‌پذیری آنها»، «تجارب مدیریت دانشگاه‌ها و مشکلات تربیت نیرو برای اقتصاد نوآورانه» و «نقش پارک‌های علم و فناوری در توسعه دانشگاه‌ها» بوده است.
تلاش برای اجرایی شدن تفاهمنامه‌های سال قبل نیز بخش دیگری از دستور کار اجلاس دانشگاه‌های برتر ایران و روسیه در تهران بوده است. احمدرضا خضری دبیر اجلاس رؤسای دانشگاه‌های برتر کشور در تشریح نتایج اجلاس قبلی در مسکو، می‌گوید: «فراهم شدن زمینه اعزام تعدادی استاد و دانشجو برای آموزش زبان فارسی و روسی به دانشگاه‌های دو کشور از جمله دستاوردهای دانشگاه تهران از اجلاس اول بود. همچنین سایر دانشگاه‌های بزرگ کشور نیز در اجلاس اول دستاوردهای علمی خوبی داشتند. به عنوان مثال دانشگاه شهید بهشتی در زمینه ایجاد مؤسسه مشترکی با دانشگاه روسی به توافق رسید و دانشگاه خواجه‌نصیر نیز در زمینه هوافضا تفاهمنامه‌هایی با دانشگاه‌های روسی منعقد کرد. دانشگاه‌های تبریز و علامه طباطبایی نیز با چند دانشگاه روسی تفاهمنامه‌هایی امضا کردند.» نتایج اجلاسیه دوم اما بسیار بیش از اینها است. به صورتی که «ویکتور آنتونویچ سادونیچی» رئیس اتحادیه رؤسای دانشگاه‌های روسیه در جریان دومین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران و روسیه گفته بود:«پیش‌بینی کرده‌ایم که ٢۶٠ تفاهمنامه میان دانشگاه‌های ایران و روسیه بسته شود.»
در زمانی که هیئت‌های دانشگاهی غربی عمدتاً برای اهداف جاسوسی به ایران می‌آیند، باید همکاری دانشگاه‌های ایران و روسیه- آن هم در این سطح بالا- را قدر دانست. اسفند ماه سال قبل بود که یکی از مقامات رده بالای نظام طی اظهاراتی هشدارآمیز گفت:«یکی از عوامل سازمان سیا که مسئول نفوذ در ایران شده و در آینده اسناد زیادی را از وی افشا خواهیم کرد، خردادماه به تهران آمده و از تمام دانشگاه‌ها بازدید کرده است. ایشان اولین کسی است که در فضای باز شوروی به آن‌جا رفت و بعد از برجام نیز به ایران آمده است!» بعدتر مشخص شد که فرد مورد نظر، آلن گودمن، رئیس و مدیرعامل اجرایی مؤسسه آموزش بین‌المللی (IEE) و مقام ارشد معاونت تبادل علمی و فرهنگی سازمان سیا بوده است. وی خرداد ۹۴ به ‌همراه یک تیم ظاهراً علمی و پژوهشی وارد ایران شده و طی یک هفته حضور در ایران از بیش از ۱۳ دانشگاه کشور بازدید به عمل آورده بود. خبر حضور این هیئت امریکایی البته پس از بازگشت آنها به ایالات متحده و از طریق سایت مؤسسه آموزش بین‌المللی، به رسانه‌های ایران راه یافت!
از طرفی، گودمن بعد از بازگشت از ایران طی اظهاراتی شفاف و هشدار‌دهنده گفته بود:«اکثریت مقامات آکادمیک و مدیران دانشگاهی که با آنها دیدار کردیم، در امریکا آموزش ‌دیده بودند و فرزندان بسیاری از آنها در حال حاضر به دنبال کسب مدرک در دانشکده‌ها و دانشگاه‌های امریکا [در حال تحصیل] هستند. این وضعیت بنیانی را فراهم می‌کند که می‌توان همکاری‌های جدید آموزشی را بر آن استوار کرد.» نویسنده کتاب «بهترین حقیقت: جاسوسی در عصر اطلاعات»، همچنین گفته بود برنامه آتی در زمینه تبادلات دانشگاهی ایران و امریکا، سفر هیئتی از ایران به دانشگاه‌های امریکاست! طبیعتاً با دیدن این حجم از خباثت هیئت‌های دانشگاهی امریکایی و غربی، تکلیف وزارت علوم در زمینه سامان دادن به همکاری‌های بین دانشگاهی بین‌المللی مشخص‌تر خواهد شد. تکلیفی که فعلاً با برگزاری اجلاس رؤسای دانشگاه‌های برتر ایران و روسیه تا حدی به خود جامه عمل پوشانده است.
از طرفی، همین چند روز قبل بود که رهبر فرزانه انقلاب انتقاد صریحی از حضور هیئت‌های دانشگاهی غربی در سطح کشور نمودند. معظم له در همین زمینه فرمودند: «دشمن دائماً دارد حرکت می‌کند. اگر بتوانند، این حرکت علمی را متوقّفش می‌کنند؛ اگر ببینند نمی‌شود متوقّفش کرد، آن را منحرف می‌کنند. ما ممکن است بر اثر ناشی‌گری‌های خودمان به این انحراف کمک کنیم. اینکه من بارها تکرار کرده‌ام… [یک نفر] می‌آید اینجا به‌عنوان یک دانشمند، مهمان می‌شود، بعد می‌رود در خیابان جلوی دانشگاه، از تابلوی فروش پایان‌نامه عکس برمی‌دارد و در دنیا پخش می‌کند؛ این آلوده کردن است. چه‌کسی اینها را دعوت می‌کند به ایران؟ اینها دانشمندند؟ چرا نمی‌فهمیم؟ چرا اشتباه می‌کنیم؟» اشاره رهبر فرزانه انقلاب به سفر ریچارد استون، دبیر بخش بین‌الملل نشریه ساینس (چاپ امریکا) به دعوت مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و انجمن ترویج علم ایران در مرداد ماه سال گذشته بود! باید منتظر ماند و دید آیا هوس همکاری علمی با جاسوسان امریکایی قطع می‌شود یا نه؟

منبع: جوان آنلاین

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: