۲۳ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۱۲

معاون پژوهشی سابق وزارت علوم: مطرح شدن بحث تقلب علمی از سوی محققان ایرانی دارای اهداف غیر علمی است

معاون پژوهشی سابق وزارت علوم با بیان اینکه مطرح شدن بحث تقلب علمی از سوی محققان ایرانی دارای اهداف غیر علمی است، گفت: مردود شدن برخی مقالات به دلیل شباهت‌سنجی در مرحله داوری نشریات امری غیرقابل اجتناب است.

به گزارش عیارآنلاین، محمد مهدی‌نژادنوری معاون پژوهشی سابق وزارت علوم  با تشریح چگونگی تأیید مقالات در پایگاه‌های معتبر علمی، گفت: در تمام دنیا دانشمندان مقالاتی را به پایگاه‌های علمی می‌فرستند که این مقالات از سوی پایگاه مورد نظر ارزیابی می‌شود و ممکن است به دلایل مختلف، در داوری مردود شود.

وی افزود: یک مقاله ممکن است محتوای تکراری یا سطح پایین داشته باشد، به شیوه علمی تدوین نشده باشد، یا در شباهت‌سنجی مردود شود و شباهت‌سنجی نیز به این صورت است که اگر مقاله محققی نسبت به مقاله قبلی خودش هم درصد تفاوت پایینی داشته باشد و حرف جدیدی ارائه نکرده باشد، مردود می‌شود، بنابراین طبیعی است که نشریات معتبر برخی مقالات را چاپ نکنند.

مهدی‌نژاد نوری با بیان اینکه تعداد بسیاری از مقالاتی که به پایگاه اسکوپوس ارائه می‌شود، در مرحله داوری مردود می‌شود، گفت: امروز با الکترونیکی شدن مقالات، امکان جست‌وجو و شباهت‌سنجی بیشتر شده و بسیار راحت‌تر می‌شود این مسائل را بررسی کرد، ولی حتی کشورهایی مانند آمریکا که بالاترین آمار تولید مقالات را دارند نیز مقالات مردودشده دارند که این مردود شدن می‌تواند به دلیل شباهت‌سنجی یا به دلیل کمبود اعتبار علمی باشد.

* بعید است محققان نامی اینگونه با سرنوشت علمی خود بازی کنند

وی اضافه کرد: اینکه از ایران حدود ۱۰۰ مقاله مردود شود، مسئله فاجعه‌آمیزی نیست، حتی شاید همین تعداد اندک نیز به دلایل سهوی مردود شده باشد و خود نویسندگان از شباهت موجود در مقالاتشان مطلع نبودند، زیرا در میان این نویسندگان، برخی اسامی معتبری وجود دارد که بعید است اینگونه با سرنوشت علمی خود بازی کنند.

وی با بیان اینکه برای روشن شدن مسئله باید حتماً با خود این افراد صحبت کرد، گفت: اگر این مقالات در نشریات بین‌المللی به چاپ رسیده و مشکل شباهت‌سنجی داشته باشند، پس ایراد از داوری آن مقالات بوده است و اگر چاپ نشده، پس هنوز مقاله‌ای نبوده که بخواهیم بگوییم تقلب صورت گرفته است.

وی عنوان کرد:‌ در مملکتی که ۴۰ هزار مقاله منتشر می‌شود ممکن است ۱۰۰ مقاله هم مشکلات این چنینی داشته باشد، کما اینکه در تمام کشورها اینگونه مسائل وجود دارد.

وی در رابطه با وجود اسامی برخی مسئولان کشور در میان متخلفان علمی اعلام شده از سوی سایت‌های خارجی، گفت: البته این مسائل دارای اهداف غیرعلمی است و می‌خواهند تولیدات علمی ما را زیرسؤال ببرند، ولی در این زمینه هم باید از خود محققان سوال کرد، شاید فردی که مسئولیت دارد، در ایام مسئولیت بخواهد مقاله‌ای بنویسد که به دلیل کار زیاد، فرصت ندارد و امور مربوط به مقاله را دانشجویانش انجام می‌دهند و آن فرد نیز به دلیل مشغله فراوان، فرصت بررسی دقیق را نداشته و چنین مسئله‌ای رخ داده است، اینها احتمال است و باید از خود افراد در این موارد سؤال کرد.

وی ادامه داد: قطعاً شفافیت در کار، وجود یکسری محدودیت‌های قانونی و ارزیابی دقیق‌تر و همچنین پایبندی به منشور اخلاقی پژوهش می‌تواند آمار مردود شدن مقالات را کمتر کند، ولی اینکه چنین مسئله‌ای در حال حاضر برجسته شده است، دارای اهداف غیرعلمی است.

مهدی‌نژاد نوری اظهار داشت: می‌خواهند بگویند تولیدات علمی ما ارزشی ندارد و تکراری و تقلیدی است، می‌خواهند این مسئله را به جامعه القاء کنند که مقام اول تولید علم ما در منطقه تقلبی است و نوعی ناامیدی را القاء کنند که به دنبال آن نارضایتی مطرح شود.

وی ادامه داد: کارشناسان کشورهای دیگر نیز گفته‌اند که جغرافیای تولید علم دنیا در حال تغییر است و از جمله این تغییرات، کارهای ناب ایران است؛ بومی شدن فناوری هسته‌ای، ایجاد درآمد ۳۰۸ میلیارد تومانی شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه نانوفناوری، ساخت ماهواره‌ها، توانمندی‌های دفاعی، عمرانی، فناوری اطلاعات و سامانه‌های مختلف علمی قطعاً حاصل دانشی است که از سوی دانشمندان ایرانی تولید شده است و اینگونه مسائل را مطرح می‌کنند تا باور ما را بگیرند.

منبع:فارس

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: