۱۲ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۲۲:۳۰

دروغ بازگشت نخبگان در دولت یازدهم

بنیاد ملی نخبگان ۳ سال است برخلاف اساسنامه عمل می‌کند / دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی توضیح نداد که در شرایط رکود علمی و اقتصادی، چگونه هر روز ۲ نفر از نخبگان به کشور باز می‌گردند / ستاری حتی در محضر رهبر انقلاب هم گزارش خلاف واقع داد

به گزارش عیارآنلاین، در حالی که مطالعه روند مهاجرت نخبگان و بازگشت آنها به کشور طبق اساسنامه جزو وظایف بنیاد ملی نخبگان است و باید در این رابطه گزارش‌های سالانه‌ای به شورای عالی انقلاب فرهنگی از سوی این بنیاد ارائه شود، ارائه این گزارش سه سال متوقف شد؛ اما با آنکه تلاش شد تناقض اظهارات رئیس این بنیاد در محضر رهبر انقلاب پوشانده شود، گزارش آماری نخبگان در جلسه سه‌شنبه گذشته شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شد. بر این اساس، آمار توافق‌شده‌ای مبنی بر حضور تنها ۱۵ درصد نخبگان در خارج از کشور و بازگشت روزانه دو نخبه به کشور برای استفاده از تسهیلات بنیاد ملی نخبگان از زبان دبیر این شورا منتشر شد. این در حالی است که در ارائه این آمار به هیچ‌یک از داده‌های خروج نخبگان کشور استناد نشده و این ابهام باقی است که سالانه ۷۳۰ نخبه در فضای رکود علمی و اقتصادی کشور با چه انگیزه‌ای به کشور باز می‌گردند و در چرخه کدام فرآیند علمی و تحقیقاتی وارد می‌شوند؟

سند راهبردی کشور در امور نخبگان که مصوب سال ۹۱ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی است، دچار کلی‌گویی‌هایی است که باعث برداشت‌های سلیقه‌ای و شخصی مدیران و مجریان آن شده و هرگونه انحراف از آن با قرائت‌های مختلف توجیه می‌شود. به طوری که حتی آیین‌نامه احراز استعدادهای برتر و نخبگی مصوب سال ۸۵ شورای عالی انقلاب فرهنگی خارج از گردش قانونی، سال گذشته و طی نامه‌ای از سوی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد بلااثر و مطرود عنوان شد. از سوی دیگر، نگرانی دیگری در مورد فعالیت بنیاد ملی نخبگان وجود دارد که در دیدار اخیر مقام معظم رهبری با نخبگان از سوی ایشان به صراحت بیان شد و حتی ایشان برای رفع این مسئله که تحرک و پویایی بنیاد ملی نخبگان را تحت‌تأثیر قرار داده، پیشنهاد جدایی حوزه مدیریتی این بنیاد را از معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور دادند.

بنیاد ملی نخبگان نه این و نه آن!
حالا بماند که هشت هدف کلان سند مذکور با همان کلی‌گویی‌ها به اجرا نزدیک هم نشده‌اند؛ از جمله مدیریت هدفمند گردش نخبگان و پیشگیری از خروج نخبگان از چرخه خدمت به جامعه و رفع موانع فعالیت‌های نخبگانی، افزایش ظرفیت اجتماع نخبگانی و فرصت‌سازی مناسب بر اساس اصول عدالت و انصاف. نتیجه اینکه، بنیاد ملی نخبگان میان یک مرکز ارائه آمار ورود و خروج نخبگان و یک نهاد تسهیلاتی به نخبگان معلق مانده است. از سویی سورنا ستاری، رئیس این بنیاد از اینکه بنیاد ملی نخبگان به یک نهاد حمایتی تبدیل شود، انتقاد و دست کم در اظهاراتش احراز می‌کند و از سوی دیگر از افزایش تعداد مقرری بگیران و سطح مقرری افراد تحت پوشش بنیاد خبر می‌دهد. علاوه بر این با وجودی که جذب نخبگان و برنامه‌ریزی برای بهره‌مندی جامعه از ظرفیت‌های آنان در حوزه‌های گوناگون جزو مفاد اساسنامه این بنیاد محسوب می‌شود، در عمل مغفول مانده و در این حوزه به حداقل‌ها اکتفا و حتی در برخی موارد این حداقل‌ها به دانشگاه‌ها سپرده شده است.

توقف ۳ ساله ارائه گزارش آمار مهاجرت نخبگان!
همچنین در جایی که مطالعه آمار ورود و خروج نخبگان به کشور، کشورهای مقصد مهاجرت نخبگان و رشته‌های تخصصی نخبگان خروجی می‌تواند مبنای بسیاری از تصمیم‌گیری‌ها و سیاستگذاری‌ها قرار گیرد، توقف سه ساله ارائه گزارش آمار مهاجرت نخبگان به شورای عالی انقلاب فرهنگی لاپوشانی می‌شود و حتی ستاری در محضر رهبر انقلاب از ارائه این گزارش خبر می‌دهد در حالی که پیگیری‌های «جوان» نشان می‌دهد چنین گزارشی دست‌کم تا ۲۸ مهرماه گذشته یعنی تا روز دیدار نخبگان با رهبری به دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی نرسیده بود.  در عین حال افراد یا نهادهایی که آمار و مستندات خروج نخبگان را ارائه می‌کنند، محکوم به حذف می‌شوند، مانند اتفاقی که برای سیدمهدی سیدی، رئیس سابق کارگروه نخبگان شورای عالی انقلاب فرهنگی در پی اعلام رسانه‌ای افزایش ۱۶ درصدی مهاجرت نخبگان در دولت کنونی اتفاق افتاد. در حالی که این آمار مستند به آمار اداره مهاجرت کشورهای صادرکننده ویزای تحصیلی برای ایرانیان از جمله امریکا یا مطالعه روند خرید و فروش کتاب آزمون‌های GRE برای ورود به دانشگاه‌های امریکا بود.

سالانه ۳۷۰ نخبه گم می‌شوند!
در نهایت دولت و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی بدون اشاره به وجود یا نبود گزارش روندی و موردی مهاجرت نخبگان، در جلسه ۷۸۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی که سه‌شنبه گذشته به ریاست رئیس‌جمهور برگزار شد، بر سر رقم ۱۵ درصدی حضور نخبگان و استعدادهای برتر در خارج از کشور و بازگشت روزانه دو  نخبه به کشور به توافق رسیدند و محمدرضا مخبر دزفولی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به قرار مرسوم در تشریح جزئیات این جلسه گفت: مقرر شد به صورت دوره‌ای درباره مسائل نخبگان و استعدادهای برتر، گزارش‌های مرتبط به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شود که در این جلسه، دکتر ستاری گزارش وضعیت نخبگان را در شرایط کنونی ارائه کرد. وی افزود: بر اساس گزارش ارائه شده تقریباً در بیشتر بخش‌ها بالغ بر ۷۰ درصد برگزیدگان آزمون‌های سراسری و المپیادهای دانش‌آموزش و همچنین برگزیدگان المپیادهای علمی مقیم ایران هستند که بعضاً دانشجوی کارشناسی ارشد یا دکتری یا در شرکت‌های دانش بنیان مشغول به کار هستند.  مخبر دزفولی اظهار کرد: تنها حدود ۱۵ درصد نخبگان و استعدادهای برتر در خارج از کشور حضور دارند که نوعاً این افراد در حال ادامه تحصیل و گذراندن دوره‌های تحصیلی هستند که البته طبق مطالعه صورت گرفته در خصوص بازگشت آنها اشکالات، کمبودها و نارسایی‌هایی وجود دارد که بنیاد نخبگان نیز برنامه‌های لازم را در این زمینه طراحی کرده است.  دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: با تسهیلات صورت گرفته، خوشبختانه در حال حاضر به طور میانگین شاهد بازگشت دو نفر در روز از نخبگان دانشگاه‌های برتر در رشته‌های مختلف تحصیلی به داخل کشور هستیم که عدد قابل‌توجهی است.

وی افزود: تعداد دانشجویان خارج از کشور ما که غالباً غیر بورس هستند حدود ۱/۱ درصد جمعیت دانشجویی کشور است.

بازگشت نخبگان در فضای رکود علمی و اقتصادی از ادعا تا واقعیت
رئیس ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور در حالی که در نقش سخنگوی دولت کم‌کاری‌های این حوزه را در قالب ارائه آمار بدون مبنا پوشش می‌داد، به این نکته توجه نکرد که دو نفر در روز می‌شود به ازای هر سال بازگشت ۷۳۰ نخبه به کشور در حالی که نمود این بازگشت در چرخه مدیریت منابع انسانی قابل مشاهده نیست. مضاف بر اینکه این آمار ابهامات دیگری را نیز در بر می‌گیرد که از نگاه کارشناسان دور نمی‌ماند. مثلاً اینکه آیا تمام نخبگان مهاجرت کرده یا در آستانه مهاجرت به دلیل کمبود تسهیلات به خارج می‌روند یا به دلیل قرار گرفتن در جریان مرزهای دانش و فناوری و چرخه جهانی توسعه علم؟ چطور در جامعه‌ای که رشد علمی در آن به گزارش پایگاه‌های استنادی دنیا کاهش‌یافته و از کشورهای دست‌چندم منطقه عقب افتاده بازگشت نخبگان روزانه دو نفر صورت می‌گیرد. چطور در حالی که در مجامع دانشگاهی هسته‌های نخبگانی تشکیل نشده یا از هم می‌پاشند، نخبگان علاقه‌مند به بازگشت می‌شوند؟ یا چطور در جامعه‌ای که به فرمایش رهبر انقلاب طرح‌های کلان در موضوعات تحقیقاتی مهم مانند هوافضا دچار لنگی هستند، نخبگان مایل به بازگشتند؟ با این روند توسعه علمی کشور و اجرایی شدن طرح‌های علمی و تحقیقاتی، هر روز دو نخبه تنها برای استفاده از تسهیلات بنیاد ملی نخبگان به کشور باز می‌گردند. با این وجود،  این افراد کجا می‌روند و در چه سمت‌های اجرایی، تحقیقاتی، عملیاتی و تولیدی مشغول به کار می‌شوند؟ چطور در حالی که حضورشان در خارج از کشور به شدت پررنگ است، در داخل کشور نقش‌های خنثی می‌یابند؟ این آمار که دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان می‌کند مبتنی بر کدام مستندات است؟

منبع: جوان آنلاین

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: