۴ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۳۸
پُرسا 76 منتشر شد

سایه بازنگری بر سر سند تحول آموزش و پرورش

این روزها فضای رسانه‌ای و کارشناسی آموزش و پرورش کشور، شدیداً از تغییر و تحولات مدیریتی اخیر متأثر است و پیگیری مسائل اساسی آموزش و پرورش کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. در این شماره از خبرنامه پُرسا و در هیاهوی معرفی وزیر جدید، سه مورد از مسائل اساسی آموزش و پرورش مورد بررسی قرار گرفته است.

به گزارش عیارآنلاین، هفتادوششمین بسته خبری پُرسا منتشر شد. در این شماره و در هیاهوی معرفی وزیر جدید، سه مورد از مسائل اساسی آموزش و پرورش بررسی شده است.

سایه بازنگری بر سر سند تحول ، پیش از اجرا

سند تحولآذرماه ۱۳۹۰، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. این امر امیدواری‌ها را برای ایجاد تحول در نظام تعلیم و تربیت رسمی کشور بالا برد. هم اکنون سند تحول در آستانه ۵ سالگی خود و اولین موعد پیش‌بینی‌شده برای ترمیم آن قرار دارد[۱]، اما عمده انتظارات برای تحقق آن تاکنون برآورده نشده است.

برخی از کارشناسان حوزه آموزش معتقدند که بخشی از اشکالات اجرای سند به مفاد خود آن بر می‌گردد و لازم است با رفع آن‌ها مسیر اجرا هموار شود. در همین راستا نجفی، وزیر اسبق آموزش و پرورش، رفع اشکالات فعلی سند تحول را لازم دانسته است. در مقابل، برخی بر این باورند که سند آنچنان که باید و شاید به مرحله اجرا نرسیده است و لذا بازنگری آن سود چندانی در پی نخواهد داشت. در همین رابطه می‌توان به گفته دبیر شورای عالی آموزش و پرورش اشاره کرد؛ طبق اعلام وی، در شرایط فعلی، بازنگری سند تحول اجرای آن را تضعیف می‌نماید.

علاوه بر توضیحات فوق، سند تحول در ۵ سال گذشته آنچنان که باید، به جامعه معرفی نشد و ترویج روحیه تحول‌خواهی آموزشی در جامعه توسط رسانه ملی در حد انتظار نبوده است. علاوه بر این، ریل‌گذاری برای تحقق سند تحول بسیار کند صورت گرفت و مجلس نیز در این خصوص آموزش و پرورش را به صورت شایسته همراهی نکرد. این در حالی است که به اعتقاد دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، تسریع در تحقق سند تحول به کمک مجلس نیاز دارد.

در مجموع می‌توان گفت که در شرایط کنونی، اجرای سند تحول بیش از ترمیم آن اهمیت دارد و لذا نباید به واسطه بازنگری، روند پیاده‌سازی سند تحول کند شود. در عین حال، نباید به بهانه اجرا، از ایرادات اساسی سند و تطابق کامل آن با سیاست‌های کلی ایجاد تحول در آموزش و پرورش چشم پوشید که موعد بازنگری ۵ ساله، فرصت مناسبی برای رفع موارد مذکور است.

مهدکودک‌‌ها در موازی‌کاری دو دستگاه

مهدکودکتصریح سیاست‌های کلی ایجاد تحول در آموزش و پرورش (ابلاغی سال ۹۲) به نقش آموزش و پرورش در مدیریت مهدکودک‌ها[۲] تا حدودی تکلیف سیاست‌گذاران را برای تعیین متولی اصلیِ تربیت پیش از دبستان مشخص نموده است. با وجود این، نهادهای سیاست‌گذار با تأخیری ۳ ساله به موضوع مدیریت و نظارت بر مهدهای کودک وارد شدند تا اینکه اردیبهشت ماه ۹۵، خبر موافقت شورای عالی انقلاب فرهنگی با انتقال مدیریت مهدهای کودک از سازمان بهزیستی به وزارت آموزش و پرورش منتشر گردید.

خبر فوق در محافل رسانه‌ای به طور جدی مورد توجه قرار نگرفت، لکن طبق گفته مدیرکل دفتر پیش‌دبستانی وزارت آموزش و پرورش، این موضوع از سوی کمیسیون معین شورای عالی انقلاب فرهنگی و ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور در حال پیگیری بود. نتیجه آنکه کمیسیون معین با انتقال مدیریت مهدهای کودک از بهزیستی به آموزش و پرورش، موافقت اولیه خود را اعلام کرد[۳]، اما پیش از اعلام نظر نهایی و تصویب این ایده، مجلس شورای اسلامی در جریان تصویب لایحه مدارس غیردولتی در اقدامی موازی به تصمیم‌گیری درباره مدیریت بر مهدهای کودک پرداخت و صدور مجوز و ارائه برنامه برای  مهدها را به سازمان بهزیستی سپرد[۴].

طبق گفته فضلی، مدیرکل دفتر پیش‌دبستانی آموزش و پرورش، این اقدام مجلس مورد اعتراض شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفته است. البته این اعتراض‌ها بروز رسانه‌ای نداشت و شورای نگهبان نیز با این بخش از مصوبه مجلس مخالفتی ننمود.

با توجه به اتفاقات فوق می‌توان نتیجه گرفت که موضوع مدیریت یکپارچه بر مهدهای کودک به دلیل موازی کاری دستگاه‌ها به سرانجام نرسید. نکته جالب توجه آنکه اهالی بهارستان، هفته گذشته لایحه مدارس غیردولتی را مورد بازبینی قرار دادند اما باز هم تبصره مربوط به مدیریت بر مهدهای کودک اصلاح نشد و به رغم تذکر کارشناسان و پیگیری‌های قبلی شورای عالی انقلاب فرهنگی، مجلس بر نظر خویش پافشاری نمود.

مشکلات اقتصادی آموزش و پرورش: کهنه اما قابل حل!

مطالبات غیر جاری_ثبات مالی_وام_پول_شهریه_بودجه_مالیات_مطالبات معوق_تسهیلات_ مطالبات فرهنگیانبه گفته مسئولین، همه ساله بخش قابل توجهی از اعتبارات آموزش و پرورش صرف حقوق و دستمزد می‌شود و تنها بخش اندکی از بودجه به سوی مواردی نظیر امور پرورشی و طرح‌های مدیریتی می‌رود. به اذعان دبیر شورای عالی آموزش و پرورش، در سال‌های اخیر، گاهی تا ۹۸ درصد بودجه برای حقوق و مزایا هزینه می‌شد. وی هشدار داد که در صورت عدم اصلاح اقتصاد وزارت آموزش و پرورش تمامی کارهای این وزارت، از جمله تحول آن، با مشکل روبرو خواهد شد.

در راستای حل مشکلات اقتصادی آموزش و پرورش و افزایش درآمدهای وزارتخانه، بطحائی، معاون وقت توسعه مدیریت و پشتیبانی وزیر، مرداد ۹۵ از شناسایی ۱۲ ظرفیت درآمدی برای کمک به اقتصاد آموزش ‌و‌ پرورش نام ‌برد که کارگروهی برای احصا آن نیز فعال گردیده است. راه‌اندازی چنین کارگروهی به نوبه‌ی خود جای امیدواری دارد، لکن که باید تا حصول نتیجه مناسب منتظر ماند.

البته این نخستین بار نیست که معضلات اقتصادی، متصدیان امر را به چاره‌اندیشی وا‌می‌دارد که ماحصل آن‌ها ارائه روش‌هایی متعدد برای درآمدزایی یا کاهش هزینه‌ها بوده است. برخی از این روش‌ها عبارتند از: خرید خدمات آموزشی از بخش خصوصی، توسعه مدارس غیردولتی و هیئت امنایی، دریافت مالیات از بنگاه‌های اقتصادی و اخذ عوارض ساخت‌وساز از شهرداری‌ها.

هر کدام از راه‌کارهای فوق نقاط ضعف و قوتی داشته‌اند اما با نگاهی به عملکرد مسئولین در سال‌های اخیر می‌توان دریافت که راه‌کارهای اتخاذ شده برای حل مشکلات اقتصادی آموزش و پرورش چندان رنگ و بویی از تحول نداشته‌اند و به همین سبب، مشکلات مذکور، به رغم تغییرات مدیریتی، همچنان از پیکره دستگاه تعلیم و تربیت رخت برنبسته‌اند.

یک دقیقه تأمل

هفته گذشته طی اتفاقاتی، صاحب صندلی وزارت آموزش و پرورش تغییر یافت. با جابه‌جایی فانی می‌توان گفت که در طول ۳۸ سال اخیر، ۱۳ وزیر و سرپرست سکان‌داری این وزارت‌خانه را بر عهده داشته‌اند که به طور میانگین طول وزارت هر وزیر ۳۵ ماه بوده است. بر این اساس باید پرسید که آیا این افراد در این بازه زمانی، فرصت کافی برای تحول‌آفرینی و اقدام اساسی در آموزش و پرورش را داشته‌اند؟

سایر اخبار

بطحایی: برای رسیدن به اهداف سند تحول، به ۲ برابر منابع فعلی نیاز داریم

بطحائی، معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزیر آموزش و پرورش: بهره‌وری منابع در آموزش و پرورش ۳۰ درصد است و برای رسیدن به اهداف سند تحول بنیادین، به ۲ برابر منابع فعلی نیاز داریم.

معاون پژوهشی وزیر آموزش و پرورش: ادبیات برنامه درسی ملی می‌تواند ساده تر باشد

محمدیان، رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزش و پرورش: می‌شود برنامه درسی ملی را آسان‌تر از این نوشت و حرف‌ها را راحت‌تر گفت ادبیات برنامه درسی ملی می‌تواند ساده تر باشد. اگر ما قبول کنیم که سند تحول باید مبنای برنامه درسی ملی باشد باید ببینیم برداشت‌های موجود در برنامه درسی ملی مبتنی بر سند تحول است یا نیست. اگر بگوییم نظام معیار نداریم و هر کس معیار خودش باشد آن وقت نمی‌شود آموزش و پرورش را اداره کرد.

عدم تناسب ارزشیابی‌های مدارس با سؤالات استاندارد امتحانات نهایی

عمادی، رئیس مرکز سنجش آموزش و پرورش: تصویب زیر نظام پژوهش و ارزشیابی در شورای عالی آموزش و پرورش می‌تواند در ارتقای کیفیت آموزش و پرورش موثر باشد. یکی از مشکلات در حوزه‌ی ارزشیابی‌ها عدم تناسب ارزشیابی‌های انجام شده توسط معلمان با سؤالات استاندارد امتحانات نهایی است.

برگزاری آزمون استخدامی آموزش و پرورش در ۲۱ آبان ۹۵   

پاپایی، معاون رسانه‌ای مرکز اطلاع رسانی وزارت آموزش و پرورش: تعداد ۴۰۰۷ نفر زن و ۵ هزار و ۹۹۳ مرد جذب آموزش و پرورش می‌شوند. آزمون استخدامی سال جدید نیز ۲۱ آبان ماه سال جاری برگزار می‌شود.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان: آزمون سنجش صلاحیت‌های معلمی برای خروجی‌های ۴ ساله نیز برگزار خواهد شد

مهرمحمدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان: در برنامه راهبردی این دانشگاه پیش‌بینی کرده‌ایم که دانشگاه خود را آماده پذیرش ۷۸ هزار دانشجو معلم کند. تاکید داریم پذیرفته شدگان ماده ۲۸ برای یک سال تحصیلی ۹ ماهه در دانشگاه حضور یابند./ آزمون اصلح یا پایانی برای خروجی‌های دوره ۴ ساله نیز برگزار خواهد شد.

۹۴ هزار باب از آموزشگاه‎‏های کشور انجمن اولیا و مربیان دارد

مدیرکل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش: از مجموع ۱۰۰ هزار آموزشگاه در سطح کشور، ۹۴ هزار آموزشگاه، انجمن اولیا و مربیان دارد./ ۲۷۰ عنوان کتاب در حوزه خانواده و در زمینه تعلیم و تربیت در انجمن اولیا و مربیان منتشر شده است.

حدود ۴۳ درصد از دانش‌آموزان پایه دهمی در رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش تحصیل می‌کنند

افشانی، مدیرکل آموزش متوسطه دوم وزارت آموزش و پرورش: در مجموع امسال ۶۶٫۶۳ درصد دانش آموزان پایه دهم به شاخه نظری، ۱۶٫۹۹درصد به شاخه فنی و حرفه‌ای و ۱۶٫۳۸ درصد به شاخه کاردانش وارد شده‌اند./ سال گذشته آمار دانش آموزان در رشته علوم تجربی ۴۶٫۳۷ درصد بود و امسال با کاهش ۰٫۲۷ درصدی دانش آموزان در این رشته مواجه هستیم.

جذب ۱۱۰۰ «هنر آموز و استاد کار» در هنرستان‌های فنی‌وحرفه‌ای از طریق آزمون استخدامی

حسینی مقدم، مدیرکل دفتر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای وزارت آموزش و پرورش: امسال با توجه به نیاز استان‌ها، ۱۱۰۰ هنرآموز و استادکار در شاخه فنی‌وحرفه‌ای از طریق آزمون استخدامی آموزش و پرورش جذب می‌کنیم. دوره یک ساله‌ای برای افراد جذب شده با هماهنگی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی برگزار شد و افراد پس از گذراندن این دوره از مهر سال جاری در کلاس درس حضور پیدا کردند. مهم‌ترین اولویت‌های ما در جذب نیرو به خصوص در بحث جذب استادکار این است که باید این افراد در هنرستان‌ها تحصیل کرده و دوره کاردانی آن‌ها نیز پیوسته باشد.

گرایش ۱۷٫۰۵ درصدی دانش‌آموزان پایه دهم به شاخه فنی‌وحرفه‌ای

حسینی مقدم، مدیرکل دفتر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای وزارت آموزش و پرورش: در حال حاضر نزدیک به ۱۵۰ هزار دانش‌آموز پایه دهم در شاخه فنی‌وحرفه‌ای تحصیل می‌کنند. تقریباً ۱۷٫۰۵ درصد دانش‌آموزان پایه دهم در شاخه فنی‌وحرفه‌ای ثبت‌نام کردند. از محل عوارض حاصل از فروش ۲ درصد گاز نیز، مبلغی برای تجهیز هنرستان‌ها پیش‌بینی شده است که از طریق سازمان نوسازی و تجهیز مدارس و هنگامی که این درآمد وصول شود اختصاص می‌یابد.

فعالیت ۲۱ هزار مشاور در مدارس

شکوهی، مدیر کل امور تربیتی و مشاوره وزارت آموزش و پرورش: ۱۸ هزار مشاور رسمی تمام وقت در مدارس کشور فعالیت می‌کنند و ۳ هزار مشاور پاره‌وقت نیز در مدارس هستند. برای پایه‌های دوره متوسطه اول الزام مشاور وجود دارد و برای دوره متوسطه دوم نیز در صورت مازاد بودن مشاور، به این دوره اختصاص داده می‌شود.

مدیرکل اداری آموزش و پرورش: سابقه ۴۸ درصد نیروهای آموزش و پرورش بالای ۲۴ سال است

حسینی، مدیرکل امور اداری و تشکیلات وزارت آموزش و پرورش: رتبه بندی شامل ۱۳ هزار نیروی قراردادی و ۶۶ هزار نیروی خدماتی نمی‌شود. فردی که از تاریخ اول مهر ۹۴ به رتبه عالی ارتقا پیدا می‌کرد، ۵۰ درصد افزایش حق شغل داشت. رتبه بندی شامل حدود ۹۰۰ هزار نفر در آموزش و پرورش شد. ۴۸ درصد معلمان بالای ۲۴ سال سابقه دارند. حقوق معلمان بر اساس آن چیزی که در احکام کارگزینی آن‌ها وجود دارد، جزء ۳ و یا ۴ دستگاهی است که حقوق بالا دریافت می‌کنند.

تنوع مدارس در کشور به نفع نظام تعلیم و تربیت نیست

عباسی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس: دائمی شدن لایحه مدارس غیردولتی به توسعه و نظامند شدن نظارت‌های این مدارس کمک می‌کند. تمامی موانع و مشکلات صرفاً با دائمی شدن مدارس رفع نمی‌شود. در این راستا سرمایه گذاران می‌توانند در جهت توسعه و ارتقای فعالیت‌هایشان گام بردارند. تنوع مدارس در کشور بالاست که این مسئله به نفع نظام تعلیم و تربیت نیست.

معاون وزیر: قرار نیست آموزش‌دهنده‌های نهضت‌ سوادآموزی توسط وزارتخانه استخدام شوند

باقرزاده، رئیس سازمان نهضت سوادآموزی کشور: آموزش دهنده‌های نهضت هیچ گونه رابطه سازمانی و استخدامی با ما ندارند./ قرار نیست این نیروها استخدام رسمی وزارتخانه شوند و تعهد جدید ایجاد شود./ به هر میزان که آموزشیاران ما بازنشسته شده‌اند اقدام به خرید خدمت از بخش غیردولتی کرده‌ایم.

*****************************************************************

پی‌نوشت:

[۱] در فصل هشتم سند تحول بنیادین، بازه‌های زمانی ۵ ساله برای ترمیم آن در نظر گرفته شد.

[۲] بند دوم سیاست‌های کلی ایجاد تحول در آموزش و پرورش ابلاغی مقام معظم رهبری: «ارتقاء جایگاه آموزش و پرورش به مثابه مهمترین نهاد تربیت نیروی انسانی و مولد سرمایه اجتماعی و عهده دار اجرای سیاست‌های مصوب و هدایت و نظارت بر آن (از مهدکودک و پیش دبستانی تا دانشگاه) به عنوان امر حاکمیتی با توسعه همکاری دستگاه‌ها»

[۳] البته این موضوع هنوز به تصویب نرسیده است.

[۴] تبصره ۲ ذیل ماده ۲

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: