۲۴ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۰۷

دانشگاه آزاد ؛ از شرط‌گذاری برای طرح آمایش تا افزایش بی‌رویه ظرفیت

علاوه بر سهم‌خواهی ۵۰ درصدی دانشگاه آزاد برای پذیرفتن طرح آمایش ذیل وزارت علوم، متأسفانه رویکرد افزایش ظرفیت به حدی در این دانشگاه غالب شده که برخی کلاس‌های آن با ۱۲۰ نفر تشکیل می‌شود.

طرح آمایش آموزش عالیبه گزارش عیارآنلاین، آمایش از لحاظ لغوی به معنای آماده کردن، آراسته کردن و مستعد کردن است، ضمن اینکه برنامه‌ریزی کلان و توأمان منابع اقتصادی، طبیعی و انسانی را مدنظر دارد. طرح آمایش آموزش عالی نیز مسائلی از قبیل ساماندهی وضعیت پذیرش دانشجو، نحوه تعیین ظرفیت رشته‌های دانشگاهی، تصویب رشته‌های جدید و توسعه فضای آموزشی کشور را در کنار صدور مجوز برای مقاطع مختلف تحصیلی با توجه به ظرفیت‌های منطقه‌ای، دربرمی‌گیرد.

در همین راستا، برخی از سال ۸۸ این طرح را به‌عنوان یک نیاز برای کشور دیدند و اقداماتی را در این زمینه انجام دادند. با اینکه این طرح در اواخر دولت دهم یعنی سال ۹۲ به شورای انقلاب فرهنگی ارائه شد، اما در این سال‌ها با بی‌توجهی مسئولان وزارت علوم روبه‌رو شده است. در نهایت نیز پس از کش‌وقوس‌های فراوان بالاخره اواخر اسفندماه ۹۴ این سند تصویب و در تیرماه سال ۹۵ برای اجرا به وزارت علوم ابلاغ شد.

اما نکته‌ای که تعجب کارشناسان مختلف را برانگیخت، این بود که سند مذکور شامل دانشگاه آزاد نمی‌شد. قابل توجه است که هنوز مدت زیادی از ماجرای رشته‌های فاقد مجوز دانشگاه آزاد نگذشته است؛ موضوعی که نخستین حرکت‌های ‏این دانشگاه برای توسعه بی‌رویه تحصیلات تکمیلی بود و واکنش‌های بسیاری را به دنبال داشت.‏ با وجود این، دانشگاه آزاد آمایش جداگانه و برنامه ششم مجزایی به ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور و ‏شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه کرده است و در کمال آرامش، افزایش سهم خود از تحصیلات تکمیلی را ‏برنامه‌ریزی می‌کند.‏

سؤال اینجاست که وزارت علوم چگونه راضی به ارائه جداگانه سند آمایش دانشگاه آزاد شده است؟ شاید در پاسخ به این سؤال بوده است که میرزاده، رئیس دانشگاه آزاد از نظر مثبت رئیس جمهور برای ارائه جداگانه این سند خبر داده بود.

همچنین توجه به سند پیشنهادی آمایش این دانشگاه نکاتی به ذهن متبادر می‌کرد که در نوع خود جالب توجه بود. یکی از این نکات، سهم‌خواهی ۶۰ درصدی دانشگاه آزاد  از آموزش عالی کشور است. با این حال، پس از کش‌وقوس‌های فراوان ۸ شاخص از سند آمایش دانشگاه آزاد با قید ذیل سند آمایش وزارت علوم تصویب شد. لکن این مصوبات از تثبیت شدن سهم ۵۰ درصدی این دانشگاه از آموزش عالی کشور را خبر می‌دهد. باید به این سؤال پاسخ داد که آیا تصویب سهم ۵۰ درصدی به این معناست که دانشگاه آزاد موظف است با تلاش در فضای رقابتی و با ارتقای کیفی به این سهم دست یابد؟ یا آنکه حاکمیت مکلف است سهم ۵۰ درصدی را اعطا کند؟ اگر سایر بخش‌های نظام آموزش عالی کیفی‌تر عمل کردند و با اقبال مردم روبرو شدند، آیا باید مانع از اقبال مردم به آن‌ها و سهم گرفتن آن‌ها شد؟ به‌راستی تخصیص سهم عمده به دانشگاه آزاد و متعاقب آن اعطای انحصار در بازار آموزش عالی غیر رایگان با چه توجیهی صورت گرفته است؟

در پاسخ باید گفت اصولاً تعیین سهم زیربخش‌ها با سیاست‌گذار هر حوزه‌ای است. در حوزه آموزش عالی نیز به نظر می‌رسد تعیین سهم دانشگاه‌های دولتی، آزاد، پیام نور، غیرانتفاعی، شبانه موضوع آمایش آموزش عالی بوده و بدیهی است سیاست‌گذار آموزش عالی، در تعامل با بازیگران اصلی، سهم هر یک را تعیین کند.

در هر صورت، لایحه پیشنهادی برنامه ششم توسعه برای تعطیلی ۵۰ درصد واحدهای پیام نور و تعطیلی تمام واحدهای دولتی دانشگاه علمی-کاربردی با سهم‌خواهی دانشگاه آزاد تناقضی آشکار دارد. لذا ایجاد انحصار ۵۰ درصدی برای دانشگاه آزاد (معادل با ۲ میلیون دانشجو) به‌هیچ‌عنوان توجیه‌پذیر نبوده و آسیب‌های سنگینی را در پی خواهد داشت.

علاوه بر این سهم‌خواهی، متأسفانه رویکرد افزایش ظرفیت به حدی در دانشگاه آزاد غالب شده که برخی کلاس‌های این ‏دانشگاه با ۱۲۰ نفر تشکیل می‌شود. حتی پیش از این، فرهادی، وزیر علوم هم دانشگاه آزاد را خیلی بی حد و ‏حصر خوانده بود و در حال حاضر نیز این رویکرد دانشگاه آزاد منتقدان بسیاری دارد.

چگونه است که میرزاده از اعضای ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور می‌خواهد تا از توسعه دانشگاه‌های غیرانتفاعی و بعضی دانشگاه‌های وابسته به دولت که دارای استانداردهای آموزش عالی نیستند جلوگیری کنند؛ درحالی‌ که بدون لحاظ هیچ استانداردی دانشگاه آزاد حائز دریافت سهم ۵۰ درصدی از آموزش عالی می‌شود؟

منبع:فارس

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: