۲۴ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۳۲
صفر تا صد ستاره خلیج فارس

آیا مشکل اصلی ستاره خلیج فارس تأمین مالی است؟

با توجه به اهمیت راهبردی پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس برای کشور ضروری است، وزارت نفت این پروژه در اولویت خود قرار داده و برای راه‌اندازی سریع‌تر آن اقدامات لازم برای انجام دهد.

پالایشگاه ستاره خلیج فارسبه گزارش عیارآنلاین، قرارگاه شهید احمدی روشن در یادداشتی با عنوان «صفر تا صد پالایشگاه ستاره خلیج فارس»، روند پیشرفت این پالایشگاه را بررسی کرد. متن کامل این یادداشت به شرح زیر است:

«مهم‌ترین طرح راهبردی صنعت نفت بعد از پارس جنوبی» و «طرحی که تکمیل آن از نان شب واجب‌تر است»، ازجمله تعابیر بیژن زنگنه، وزیر نفت درباره پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس در سال‌های اخیر است. موضوع مهمی که در وضعیت خوبی به سر نمی‌برد.

پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس، روزانه با ظرفیت پالایش۳۶۰ هزار بشکه میعانات گازی که از پارس جنوبی دریافت می‌کند، در حال حاضر تنها طرح پالایشی کشور است که می‌تواند با تولید روزانه ۳۶ میلیون لیتر بنزین، نیاز کشور به واردات این محصولِ استراتژیک را برطرف و حتی ایران را به صادرکننده بنزین تبدیل کند. به عبارت ساده:

۱۳۹۵۰۷۲۴۰۳

این در حالی است که بررسی آمارهای صادراتی گمرک جمهوری اسلامی ایران در ۵ ماه ابتدایی سال ۱۳۹۵ نشان می‌دهد که ارزش میعانات گازی صادراتی ایران بالغ بر ۳ میلیارد دلار بوده است! این حجم از صادرات یعنی تشدید خام فروشی!

اگر پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس به‌صورت کامل راه‌اندازی بشود، علاوه بر قطع واردات بنزین، از هدر رفت سرمایه کشور نیز جلوگیری خواهد شد. با این وجود، با گذشت حدود۱۰ سال از آغاز مراحل ساخت، هنوز تاریخِ دقیق افتتاح این پالایشگاه مشخص نیست! این در حالی است که واردات بنزین در سال‌های اخیر در حال افزایش بوده و میزان واردات در نیمه اول سال ۱۳۹۵ به ۱۲ میلیون لیتر در روز رسیده است. هر روز تأخیر در افتتاح این پروژه، زیان ۲۰ تا ۳۰ میلیون یورویی را بر کشور تحمیل می‌کند!

۱۳۹۵۰۷۲۴۰۴

سیر  پیشرفت پروژه  پالایشگاه ستاره در سال ۱۳۸۲ طراحی پالایشگاه ستاره آغاز شد و در سال ۱۳۸۶ عملیات اجرایی آن کلید خورد. طبق زمان‌بندی باید پروژه در سال ۱۳۹۰ به بهره‌برداری می‌رسید که بعد از گذشت ۵ سال همچنان زمان آن نرسیده است!

۱۳۹۵۰۷۲۴۰۵

این پروژه در مرداد ۱۳۹۲ با حدود ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی به دولت یازدهم تحویل داده‌شده است. در طول ۲٫۵ سال از ابتدای فعالیت دولت یازدهم، متوسط پیشرفت کل پروژه به ۷% در هر سال کاهش یافت! و در مجموع به ۸۵ % در مرداد ۱۳۹۴ رسیده است.

در اینجا بازخوانی وعده‌های مسئولین کشور در خصوص زمان بهره‌برداری پالایشگاه جالب توجه است!

۱۳۹۵۰۷۲۴۰۶

مشکل کجاست؟ مسئله اصلی در تکمیل پروژه «تأمین مالی پروژه» عنوان شده است. عملکرد مسئولین در تأمین مالی پروژه به شرح زیر است:

۱۳۹۵۰۷۲۴۰۷

در سال ۱۳۸۶ مقدار سرمایه لازم برای ساخت این پالایشگاه ۱٫۷ میلیارد یورو برآورد شده بود، ولی با ارزیابی مجدد پروژه در سال ۱۳۹۲، هزینه‌های سرمایه‌گذاری با بیش از ۲ برابر افزایش به ۳٫۸ میلیارد یورو تغییر یافت. اما تاکنون با این‌که مبلغی بیش از ۴ میلیارد یورو به پروژه تزریق شده است، ولی حتی یک فاز آن هم به بهره‌برداری نرسیده است!

ریشه مسئله به نظر می‌رسد اظهارنظر مسئولین مبنی بر مشکل تأمین مالی پروژه، اظهارنظر دقیق یا صادقانه‌ای نیست، زیرا:

اولاً با توجه به واردات روزانه ۹٫۵ میلیون لیتر بنزین به کشور در سال ۱۳۹۴، منابع مالی مورد نیاز برای وارد مدار شدن فاز نخست پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس، معادل با هزینه‌ای است که تنها در ۲۵ روز برای واردات بنزین از کشور خارج شده است!

ثانیاً تجربه انتشار اوراق سلف در سال ۹۵ نشان داد، استقبال مردم از پروژه‌های نفت و گاز بسیار زیاد است و می‌توان از طریق مشارکت مردمی مسئله تأمین مالی را حل کرد.

در نتیجه، تأمین مالی پروژه، مسئله اصلی نیست!

مسئله اصلی «اولویت نداشتن پروژه» برای وزارت نفت است. تا جایی که میزان پیشرفت پروژه در دولت یازدهم کاهش چشم‌گیری داشته است. این کاهشِ پیشرفت در شرایطی است که در دولت قبل مسئله تحریم یک مسئله جدی بوده است اما دولت یازدهم ادعا کرده در پسابرجام موضوع تحریم‌ها مرتفع شده است!

۱۳۹۵۰۷۲۴۰۸

این اولویت نداشتن ریشه در تفکر وابسته اقتصادی دارد. در این تفکر یک تقسیم کار جهانی بین کشورها وجود دارد. کشورهای پیشرفته مسئول تولیدات با تکنولوژی و ارزش افزوده بالا هستند و کشورهای عقب افتاده (که به آن‌ها در حال توسعه می‌گویند) مسئول تأمین مواد اولیه لازم برای کشورهای پیشرفته. در این تفکر، خام فروشی یک اقدام درست است و در نتیجه پروژه‌هایی که منجر به تغییر این رویه بشود، اولویت جدی پیدا نخواهند کرد.

این مسئله تا آنجا گسترش می‌یابد که در بعد از پیروزی انقلاب اسلامی (که عمدتاً همین تفکر وابسته در حوزه مدیریت نفت و گاز کشور حاکم بوده است)، در مقابل ساخت بیش از ۴۰ مجموعه پتروشیمی در کشور، تنها و تنها ۲ پالایشگاه نفتی ساخته‌شده است!

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس، تنها پالایشگاه در دست احداث کشور است که تنها یک گام تا بهره‌برداری فاصله دارد. این مجموعه برای حرکت جدی به سمت «کاهش خام‌فروشی، قطع وابستگی کشور به واردات بنزین و همچنین کاهش ضربه‌پذیری در برابر تحریم فروش نفت» طراحی شده است. با توجه به اهمیت راهبردی این پالایشگاه برای کشور ضروری است، وزارت نفت این پروژه در اولویت خود قرار داده و برای راه‌اندازی سریع‌تر آن اقدامات لازم برای انجام دهد.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: