۱۴ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۶:۲۵

پیشنهادی برای رفع معضل تأمین مالی دانشگاه‌ها

به عقیده برخی کارشناسان، تنها راه کارآمد کردن نظام فعلی آموزش عالی و برون‌رفت از گرداب کسری بودجه و معضل تأمین مالی دانشگاه‌ها در اتخاذ رویکرد عدم وابستگی مالی دانشگاه به دولت نهفته است.

مطالبات غیر جاری_ثبات مالی_وام_پول_شهریه_بودجه_مالیات_مطالبات معوقبه گزارش عیارآنلاین، چگونگی تأمین مالی بودجه‌های جاری و مورد نیاز دانشگاه‌های ایران، همواره یکی از کلیدی‌ترین مسائل رایج در نظام آموزش عالی کشور بوده است. مسأله‌ای که به طور متواتر وزارت علوم با آن دست و پنجه نرم کرده است؛ فارغ از اینکه کدام وزیر بر مسند وزارت‌خانه تکیه زده است. کسری بودجه دانشگاه‌ها و گلایه از این اوضاع نیز به نطق ثابت رؤسای دانشگاه‌ها و مسئولین وزارت علوم در مواجهه با رسانه‌ها تبدیل شده است. با این وصف به نظر می‌رسد با وجود اینکه برای چاره‌اندیشی خیلی دیر شده اما تعلل بیش از این نیز جز خسران نتیجه‌ای در بر نخواهد داشت. باید از مسئولین وزارت علوم پرسید برای رفع این مشکل چه برنامه‌ای تدارک دیده‌اند و چه راهکاری را برگزیده‌اند؟

گرچه به نظر تکراری و بی‌نتیجه می‌رسد اما مسئولین آموزش عالی کشور برای حل این معضل ساده‌ترین راه را انتخاب کرده‌اند؛ آن هم راهی نیست جز حرکت به سوی پیاده‌سازی طرح  خصوصی‌سازی دانشگاه‌ها! طرحی که مهمترین بخش آن در دریافت شهریه از دانشجویان و تأسیس پردیسهای پولی دانشگاه‌ها و حذف کلمه غیرانتفاعی از مؤسسات خصوصی خلاصه می‌شود؛ آن هم در شرایطی که بیش از ۸۴ درصد دانشجویان آموزش عالی کشور را دانشجویان شهریه پرداز تشکیل می‌دهند و به وضوح ناکارآمدی این طرح نمایان است. بعید به نظر می‌رسد، شهریه‌پرداز کردن آن ۱۶ درصد مابقی، درمان درد این روزهای دانشگاه‌های کشور باشد و شاید تنها تسکینی شود آن هم موقت و زودگذر.

برخی نیز نگاه متفاوتی به این قضیه دارند؛ در این میان، نظرات زاهدی، رئیس کمیسیون آموزش مجلس نیز درخور توجه است. او هفته گذشته در سخنانی گفت که  وظیفه دولت تأمین تمام بودجه دانشگاه‌ها نیست و آنها باید با توجه به بسترهایی که در قانون فراهم‌شده است، در راستای کسب درآمد تلاش کنند. همچنین زاهدی گفته است که دانشگاه‌ها ‌باید با کاربردی کردن تحقیقات و پژوهشهای خود، در فکر جذب مشتری باشند.

همسو با این رویکرد، ستاری؛ معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور، نیز تغییر مدل اقتصادی دانشگاه‌ها را ضروری دانسته است. وی معتقد است که درصد قابل‌توجهی از درآمد دانشگاه‌ها باید از محل فروش فناوری، صنعت و دانش باشد و دانشگاه‌ها با انجام این قبیل کارها باید بخش عمده بودجه خود را به دست آورند.

در میان رؤسای دانشگاه‌ها نیز کسانی همچون رئیس دانشگاه شهید بهشتی یافت می‌شوند که تغییر رویکرد مذکور و ارتباط‌گیری با صنعت را در تأمین درآمد دانشگاه‌ها مناسب دانسته‌اند.

پس واضح است تا زمانی که دانشگاه‌‏ها بودجه خود را از منابع دولتی تأمین کنند، دغدغه‌‏ای برای کسب درآمد از طریق توسعه فناوری و تجاری‌‏‏سازی نخواهند داشت و نمی‌‏توان به شکل‌گیری جریان دائمی ارتباط دانشگاه با صنعت امید بست.

با نگاهی به روشهای تأمین مالی دانشگاه‌های برتر جهان می‌توان دریافت که عمده بودجه آنها از طریق پنج منبع بودجه عمومی، فروش خدمات آموزشی و پژوهشی، شهریه دانشجویی، کمکهای مردمی (موقوفات) و کمکهای خارجی تأمین می‌شود. این سازوکار به گونه‌ای طراحی شده است که اگر دانشگاه‌ها در یکی از زمینه‌ها با مشکل مواجه شوند، با فعال‌سازی دیگر زمینه‌ها، کسری بودجه خود را جبران خواهند کرد.

به عنوان نمونه، مقایسه‌ای میان درآمد ۴ میلیارد دلاری دانشگاه استنفورد، که در رتبه‌بندی تایمز در جایگاه دوم قرارگرفته است، با بودجه ۶۰۰ میلیارد تومانی دانشگاه تهران صورت گرفته است که از روی آن می‌توان فهمید که نحوه تأمین مالی متفاوت دانشگاه‌های جهان چه تأثیری بر درآمد آنها داشته است. به‌عبارت‌دیگر دانشگاه استنفورد با ایجاد ارتباط با شرکتهای مطرح جهان توانسته است راه مطمئنی برای تأمین مخارج خود بیابد و بخش کمی از مخارج خود را به منابع دولتی گره زده است.

۱۳۹۵۰۷۱۴۰۲

۱۳۹۵۰۷۱۴۰۳

به عقیده برخی کارشناسان، تنها راه کارآمد کردن نظام فعلی آموزش عالی و برون‌رفت از گرداب کسری بودجه و معضل تأمین مالی دانشگاه‌ها در اتخاذ رویکرد عدم وابستگی مالی دانشگاه به دولت نهفته است. در نتیجه این رویکرد نه‌تنها ارتباط صنعت و دانشگاه برقرار شده و تحقیقات کاربردی در دانشگاه ها رواج می‌یابد، بلکه بار مالی قابل توجهی نیز از دوش دولت برداشته خواهد شد.

منبع: تسنیم

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: