۷ شهریور ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۴۵
شفافیت روی کاغذ

بررسی عملکرد رئیس کل بانک مرکزی در سال سوم دولت تدبیر و امید

در چهارمین گزارش از پرونده «فصل برداشت»، با عنوان «شفافیت روی کاغذ»، عملکرد ولی الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی در دولت یازدهم مورد بررسی قرار گرفته است.

به گزارش عیارآنلاین، در دورانی که مردان «تدبیر و امید» اندک‌اندک به «فصل برداشت» عملکرد سه‌ساله خود قدم می‌نهند، این سؤال پیش روی نخبگان قرار دارد که دکتر روحانی و همکارانش تا چه مقدار کشور را از ثمرات اقتصاد مقاومتی بهره‌مند ساخته‌اند؟ بدون شک پاسخ‌گویی به این پرسش، بدون اطلاع از عملکرد دست‌اندرکاران دولت یازدهم میسر نخواهد بود. پرونده «فصل برداشت» به دنبال آن است تا عمکرد دولتمردان را با استناد به منابع و گزارش‌های رسمی آشکار، به تصویر بکشد تا از قِبَل این امر، میزان انطباق اقدامات مسئولین و اسناد کلان کشور مشخص شود.

در چهارمین گزارش از این پرونده، با عنوان «شفافیت روی کاغذ»، عملکرد ولی الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی در دولت یازدهم مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه، می‌توانید خلاصه این گزارش را مطالعه نمایید:

۱۳۹۵۰۶۰۷۱۴

مقدمه

ولی الله سیف - رئیس کل بانک مرکزیاستاد دانشگاه علامه طباطبایی که سابقه مدیرعاملی بانک‌های ملت، سپه، ملی، صادرات و کارآفرین را در کارنامه خود دارد، سال مهمی را بخصوص در حوزه بین‌المللی پشت سر گذاشت و بارها در کانون توجه رسانه‌ها قرار گرفت. نام رئیس‌کل بانک مرکزی ایران که معمولاً رسانه‌ها و مردم را به یاد «نقدینگی»، «تورم» و «سود بانکی» می‌اندازد، در سومین سال فعالیت دولت یازدهم با «برجام» پیوند خورد. سخنان سیف در مصاحبه با یکی از رسانه‌های خارجی درباره دستاوردهای «تقریباً هیچ» اجرای برجام برای اقتصاد کشور و اذعان به تداوم اعمال محدودیت‌ها در انجام تبادلات مالی با بانک‌های بین‌المللی در دوره پسابرجام، تیتر یک رسانه‌ها شد. البته فضای منفعلانه دولت با اقدامات بعدی بانک مرکزی تندتر هم شد. سیف و همکارانش انگشت اتهام را به سمت خود نشانه رفتند و بی‌توجه به عهدشکنی آمریکا، عدم شفافیت نظام بانکی ایران را یکی از دلایل اصلی تداوم محدودیت‌های بانکی اعلام کردند. از این رو بود که بانک مرکزی به دنبال گسترش همکاری‌ها با کارگروه اقدام مالی (FATF) رفت تا زمینه خروج دستاوردهای اقتصادی برجام از حالت «تقریباً هیچ» را فراهم کند؛ لکن با این کار، عملاً در مسیر خودتحریمی اشخاص و نهادهایی که در لیست تحریم‌های  ثانویه آمریکا هستند قرار گرفت. البته اعتماد سیف و همکارانش به وعده‌های غرب به این موضوع محدود نشد و با وجود وضعیت مبهم بازگشت درآمدهای نفتی بلوکه شده ایران در پسابرجام، همچنان علاقه به پیگیری جدی پیمان‌های پولی دوجانبه ندارد و به سخن گفتن در این زمینه بسنده می‌کند.

در حوزه داخلی هم بانک مرکزی همچنان به ابلاغ بخشنامه و توصیه بسنده کرده و در ساماندهی مؤسسات غیرمجاز و برخورد با تخلفات بانک‌ها کند عمل می‌کند. عدم راه‌اندازی بیش از نیمی از سامانه‌های ۹گانه شفافیت موجب شد تا شفافیت بانکی تنها روی کاغذ محقق شود. البته این وضعیت تا حدود زیادی می‌توانست با اصلاح قانون عملیات بانکی بدون ربا اصلاح شود ولی مسئولین بانک مرکزی علاقه‌ای به تصویب طرح نمایندگان مجلس نهم در این زمینه نداشتند و با تلاش فراوان مانع از تصویب آن شدند. ناگفته نماند سیف و همکارانش کاهش تورم در سال‌های اخیر را یکی از دستاوردهای خود می‌دانند؛ هرچند برخی هم آن را ناشی از رکود خوانده‌اند.

اقدامات

۱. اقدامات مؤثر بر افزایش نقدینگی

رشد ضریب فزاینده پولی

پرداخت خط اعتباری برای وام خرید خودرو

ورود بانک مرکزی به بازار بین بانکی

۲. مقابله با رکود

ارسال بخشنامه‌های قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور

بخشنامه ابلاغ دستورالعمل تامین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط

تسهیلات‌دهی در عرصه خرد

افزیش تسهیلات مسکن به سقف ۸۰ میلیون تومان

جدول ۱. رشد سرمایه‌گذاری در بخش مسکن در سال ۹۴

۱۳۹۵۰۶۰۷۰۹

بسته خروج از رکود

۳. اقدامات جزئی برای  معضل وام ازدواج

۴. تهیه لوایح قانون بانک مرکزی و قانون بانکداری بدون ربا

۵. برخورد تسامح‌آمیز با موسسات غیر مجاز

۶. پیگیری دوباره تهاتر بدهی دولت به بانک‌ها با تسعیر دارایی‌های ارزی بانک مرکزی

۷. تهیه طرح اصلاح نظام بانکی

۸. توافق با کارگروه اقدام مالی مشترک

۹. کاهش نرخ سودهای بانکی

موارد مغفول

۱. عدم رتبه‌بندی بانک‌ها در موعد مقرر

۲. غفلت از راه‌اندازی برخی سامانه‌های ۹ گانه بانکی شفافیت‌زا

جدول ۲. وضعیت سامانه‌های ۹گانه بانکی

۱۳۹۵۰۶۰۷۱۰

۳. اجرایی نکردن پیمان‌های پولی دوجانبه

۴. عدم پیگیری اجرای بخشنامه ضوابط ناظر بر حداقل استانداردهای شفافیت

۱۳۹۵۰۶۰۷۱۱

نمودار ۱. ارزیابی عملکرد موسسات اعتباری بانکی و غیربانکی در اجرای بخشنامه شفافیت

۵. عدم راه اندازی مرکز کنترل و نظارت اعتبارات

۶. بی‌تفاوتی نسبت به حل معضل مطالبات غیرجاری

۱۳۹۵۰۶۰۷۱۲

نمودار ۲. میزان مطالبات غیرجاری بانک‌ها در سال‌های ۸۵ تا ۹۴

۱۳۹۵۰۶۰۷۱۳

نمودار ۳. تغییرات مطالبات غیرجاری بانک‌ها در طول سال ۹۴

تحولات

۱. پیگیری ناکام طرح اصلاح قانون بانکداری بدون ربا از سوی مجلس

۲. کاهش تورم

۳. طرح موضوع دریافت مالیات از سود سپرده

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: