۶ شهریور ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۱۶
چشم به راه

بررسی عملکرد وزیر نفت در سال سوم دولت تدبیر و امید

در نخستین گزارش از پرونده «فصل برداشت»، با عنوان «چشم به راه»، عملکرد بیژن زنگنه، وزیر نفت دولت یازدهم مورد بررسی قرار گرفته است.

به گزارش عیارآنلاین، در دورانی که مردان «تدبیر و امید» اندک‌اندک به «فصل برداشت» عملکرد سه‌ساله خود قدم می‌نهند، این سؤال پیش روی نخبگان قرار دارد که دکتر روحانی و همکارانش تا چه مقدار کشور را از ثمرات اقتصاد مقاومتی بهره‌مند ساخته‌اند؟ بدون شک پاسخ‌گویی به این پرسش، بدون اطلاع از عملکرد دست‌اندرکاران دولت یازدهم میسر نخواهد بود. پرونده «فصل برداشت» به دنبال آن است تا عمکرد دولتمردان را با استناد به منابع و گزارش‌های رسمی آشکار، به تصویر بکشد تا از قِبَل این امر، میزان انطباق اقدامات مسئولین و اسناد کلان کشور مشخص شود.

در نخستین گزارش از این پرونده، با عنوان «چشم به راه»، عملکرد بیژن زنگنه، وزیر نفت دولت یازدهم مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه، می‌توانید خلاصه این گزارش را مطالعه نمایید:

۱۳۹۵۰۶۰۶۰۷

مقدمه

بیژن زنگنه - وزیر نفتبیژن نامدار زنگنه، یکی از پرکارترین وزرای دولت یازدهم در یک سال اخیر بود که بخش زیادی از وقت خودش را  صرف مذاکره با خارجی‌ها برای افزایش صادرات نفت کرد؛ تلاش‌هایی که منجر به افزایش قابل‌توجه فروش نفت پس از اجرای برجام شد. البته وزارت نفت نتوانست جلوی تداوم سقوط شدید قیمت نفت در نیمه دوم سال گذشته بگیرد. سقوطی که مشخص نبود اگر بحث اجرای طرح فریز نفتی توسط روسیه و برخی اعضای اوپک مطرح نمی‌شد، تا چه زمانی ادامه پیدا می‌کرد.

دفاع از مدل جدید قراردادهای نفتی (IPC) و ایجاد بسترهای قانونی برای اجرای این قراردادها، یکی دیگر از اولویت‌های اصلی زنگنه و همکارانش در یک سال اخیر بود که خروجی آن دو مصوبه دولت درباره شرایط قراردادهای نفتی در مهرماه ۹۴ و مردادماه ۹۵ بود. عدم پاسخگویی وزارت نفت به دغدغه‌های کارشناسان در این مورد تاکنون مانعی برای تحقق آن‌ها بوده است و این وزارتخانه چشم‌به‌راه بازگشت شرکت‌های خارجی با مدل پیشنهادی خود باقی‌مانده است. البته وزارت نفت مذاکرات زیادی با شرکت توتال برای توسعه میدان آزادگان جنوبی انجام داد و امیدوار است تا در آینده نزدیک، قرارداد توسعه این میدان نفتی کم ریسک در قالب IPC به امضای طرفین برسد. قراردادی که در صورت تحقق نشان‌دهنده کم‌توجهی وزارت نفت به توانمندی‌های داخلی است.

زنگنه و یارانش طی سومین سال فعالیت دولت یازدهم، در اقدامی مثبت  فازهای ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی را به مرحله بهره‌برداری رساندند؛ لیکن هنوز وعده راه‌اندازی فاز اول پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس که زنگنه به آن لقب «مهم‌ترین طرح راهبردی صنعت نفت بعد از پارس جنوبی» را داده بود و اعتقاد داشت تکمیل آن از نان شب واجب‌تر است، محقق نشده است. از طرفی هم‌ روند فزاینده واردات بنزین همچنان تداوم یافت و میزان واردات آن بار دیگر دورقمی شد.

اجرای فاز اول طرح پیمایش در بستر کارت سوخت از مهرماه ۹۴ یکی از اقدامات مثبت و قابل‌تقدیر وزارت نفت در یک سال اخیر بود که کاهش قابل‌توجه قاچاق گازوئیل را به همراه داشت. باوجوداین مشخص نیست چرا زنگنه از اواخر سال گذشته عزم خود را جزم کرد تا استفاده از کارت سوخت برای بنزین تداوم پیدا نکند و این سامانه مهم اطلاعاتی کشور که نقش مهمی در جلوگیری از قاچاق این فرآورده نفتی دارد، حذف شود؟

اقدامات

۱. تلاش برای تصویب و اجرای مدل جدید قراردادهای نفتی

۲. افزایش چشم‌گیر تولید و صادرات نفت خام بعد از اجرای برجام

۱۳۹۵۰۶۰۶۰۱

نمودار ۱. تولید نفت خام ایران از ابتدای پاییز ۹۳ تا انتهای بهار ۹۵

۳. توسعه میادین مشترک غرب کارون و کم‌توجهی به ظرفیت بالای پیمانکاران داخلی

۴. خیز وزارت نفت برای جمع‌آوری گازهای همراه نفت

۵. تداوم تکمیل فازهای پارس جنوبی

جدول ۱. روند پیشرفت فازهای پارس جنوبی در دولت یازدهم

۱۳۹۵۰۶۰۶۰۲

۶. تلاش برای افزایش صادرات گاز کشور

۷. تزریق ناچیز گاز به مخازن نفتی

۸. شیب تند افزایش واردات بنزین

۱۳۹۵۰۶۰۶۰۳

نمودار ۲. میزان واردات بنزین از سال ۸۸ تا ۹۴ (میلیون لیتر در روز)

۹. توسعه نامطلوب طرح‌های پالایشی

۱۳۹۵۰۶۰۶۰۴

نمودار ۳. مقایسه روند پیشرفت پالایشگاه ستاره خلیج فارس با برنامه اصلاح‌شده دوم ساخت این پالایشگاه

۱۰. نقش‌آفرینی در کاهش قاچاق گازوئیل با اجرای طرح تخصیص سوخت بر مبنای پیمایش

۱۱. زمینه‌سازی حذف کارت سوخت با تک‌نرخی کردن بنزین

۱۳۹۵۰۶۰۶۰۵

نمودار ۴. مقایسه روند فرضی مصرف بنزین در صورت عدم اجرای کارت سوخت با روند واقعی آن در سال‌های ۸۰ تا ۹۴

۱۲. افزایش صادرات فرآورده‌های نفتی

۱۳. تکمیل برخی از طرح‌های نیمه‌کاره پتروشیمی

۱۴. تدوین آیین‌نامه قیمت خوراک گاز، اقدامی در جهت توسعه صنایع تکمیلی پتروشیمی

موارد مغفول

۱. غفلت از تدوین طرح جامع انرژی

۲. عدم حمایت از ساخت داخل در صنعت نفت

۳. تسهیل فروش نفت در بورس انرژی در ورطه فراموشی

۴. وضعیت مبهم طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی

تحولات

۱. جای خالی وزارت نفت در لایحه برنامه ششم توسعه

۲. ثبات نسبی قیمت نفت پس از یک دوره سقوط

۱۳۹۵۰۶۰۶۰۶

نمودار ۵. روند تغییرات متوسط قیمت ماهانه نفت اوپک از فروردین‌ماه ۹۴ تا مردادماه ۹۵

۳. دخالت وزارت صنعت در سیاست‌گذاری پتروشیمی کشور

۴. تصویب دیرهنگام اساسنامه شرکت ملی نفت در مجلس

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: