۲۳ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۵۲

تسهیل سیاست‌گذاری دولت با حفظ کارت سوخت

مدیر پروژه کارت سوخت و کارت هوشمند خودروی شرکت پژوهش و توسعه ناجی ضمن برشمردن مزایای سامانه هوشمند سوخت، بر ضرورت حفظ کارت سوخت تأکید کرد و با اشاره به امکان تلفیق کارت سوخت و کارت هوشمند خودرو گفت: اگر کارت سوخت و کارت خودرو یکی بشود، می‌توان قاچاق سوخت را به صفر نزدیک کرد.

کارت سوخت - سامانه هوشمند سوختبه گزارش عیارآنلاین، سامانه هوشمند سوخت یکی از تجربه‌های موفق حوزه فناوری اطلاعات در کشور است که تأثیر بسزایی در کنترل مصرف، کاهش قاچاق و ثبت اطلاعات حمل‌ونقل و مصرف سوخت کشور داشته است. مسئولین وزارت نفت دولت یازدهم که در ابتدای امر، موافق حفظ این سامانه بودند، در چرخشی ۱۸۰ درجه، بر حذف آن تأکید کردند. اما نمایندگان مجلس نهم در قالب قانون بودجه سال ۹۵، حفظ کارت سوخت و سهمیه‌بندی بنزین را به تصویب رساندند. با وجود این، دولت پس از روی کار آمدن مجلس دهم، در قالب لایحه اصلاح قانون، خواستار حذف بند مربوطه شد. این موضوع که در کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات به تصویب رسیده، قرار است در صحن مجلس مطرح شود. مسئولین وزارت نفت برای حذف کارت سوخت، بر ناکارآمدی آن در شرایط کنونی تأکید دارند. در همین رابطه، مهندس حسین کوه‌دره‌ای، کارشناس حوزه فناوری اطلاعات و مدیر پروژه کارت سوخت و کارت هوشمند خودروی شرکت پژوهش و توسعه ناجی در گفتگو با عیارآنلاین، با تأکید بر حفظ سامانه هوشمند سوخت، از امکان تلفیق کارت سوخت و کارت هوشمند خودرو –که اخیراً از آن رونمایی شده و قرار است به‌زودی اجرایی شود- خبر داد. بخش اول این گفتگو در ادامه می‌آید:

حسین کوه دره ای

کوه‌دره‌ای با اشاره به تاریخچه کارت سوخت گفت: کار مطالعاتی پروژه کارت سوخت از سال ۸۴ یا ۸۵ در شرکت پخش شروع شد و قبل از آن هم موضوعاتی مطرح بود ولی دنبال راه حلی بودیم که بحث توزیع و عرضه سوخت در جایگاه را به نحوی هدفمند کند. حتی موضوعاتی مثل تگ‌گذاری خودروها هم مطرح بود که سوخت به جای فرد به خودرو تخصیص یابد. اما این موضوع به‌رغم مزایایی که داشت، با مشکلاتی مواجه شد که نهایتاً با تجربیاتی که در کشور وجود داشت، به این نتیجه رسیدیم که توزیع بر اساس کارت می‌تواند در این جهت موفق باشد. این استراتژی علاوه بر اینکه موجب می‌شود سوخت مضاعفی به خودرو داده نشود، موجب هدفمندی و توزیع عادلانه سوخت نیز می‌شود. اما در ابتدای کار، موضوع سهمیه‌بندی در اهداف سامانه هوشمند سوخت مطرح نبود و اصلاً راه‌اندازی همچین پروژه بزرگی با هدف سهمیه‌بندی منطقی نبود. چراکه بعد از اینکه با سهمینه‌بندی، مصرف سوخت به یک مقدار ثابتی می‌رسد، بحث‌هایی مطرح می‌شود که اصلاً ادامه کار سامانه هوشمند سوخت موفق یا مقرون به صرفه نیست.

تأثیر کم‌نظیر کارت سوخت در کنترل مصرف و کاهش قاچاق بنزین

وی با تأکید بر تأثیر سامانه هوشمند سوخت بر کنترل مصرف بنزین، ادامه داد: اما با سهمیه‌بندی سوخت در قالب این سامانه، با صرفه‌جویی حاصل از کاهش مصرف سوخت، به زعم بنده در سال اول و دوم اجرای این پروژه ، تقریباً هزینه صورت‌گرفته برای این زیرساخت برگردانده شد. علاوه بر کنترل مصرف، ایجاد سامانه هوشمند سوخت باعث کاهش قاچاق سوخت از کشور نیز شد. موضوع قاچاق به عنوان یکی از چالش‌های بزرگ کشور مطرح است. در حال حاضر، قیمت سوخت در کشورهای منطقه از ۱۷۰۰ تا ۴۲۰۰ تومان متغیر است. همین اختلاف هزینه باعث ایجاد بروز یک سری از مفاسد می‌شود. زمانی هرکس هرچقدر سوخت می‌خواست می‌گرفت و از این اختلاف قیمت برای قاچاق سوخت استفاده می‌کرد.

کوه‌دره‌ای در خصوص مزایای سامانه هوشمند سوخت اظهار داشت: بازگشت سرمایه یکی، دو ساله، کنترل مصرف و کاهش قاچاق سوخت از مزایای این سامانه بوده است. اگرچه چندنرخی بودن سوخت ممکن است مفاسدی را به دنبال داشته باشد و حتی در صورت تک‌نرخی بودن سوخت هم به علت اختلاف قیمتی که با کشورهای منطقه وجود دارد، موضوع قاچاق به میان می‌آید؛ اما مدیریت مصرف را نمی‌توان نادیده گرفت.

حفظ کارت سوخت، ضرورتی برای سیاست‌گذاری در مصرف سوخت و حمل‌ونقل

این کارشناس حوزه فناوری اطلاعات افزود: علاوه بر این موارد، سامانه مذکور با اطلاعاتی که در اختیار مسئولین دستگاه‌های مختلف کشور قرار می‌دهد، می‌تواند مدیران ارشد را در زمینه سیاست‌گذاری در حوزه‌های مصرف سوخت و حمل‌ونقل کشور کمک کند. اینکه مصرف سوخت کشور چقدر است، مشکلات حمل‌ونقل کشور کدام است، در خودروسازهای ما مشکل چیست، مصرف خودروها چقدر است، به کمک این سامانه پاسخ داده می‌شود. با سهمیه‌بندی بنزین، سهمیه بنزین خودروهای عمومی ۱۲۰ لیتر به ۶۰ لیتر کاهش یافت. این یعنی مصرف بنزین قابل مدیریت است. این بزرگترین مزیت کارت سوخت بوده است.

کاهش قاچاق سوخت با تلفیق کارت سوخت و کارت خودرو

وی با اشاره به امکان تجمیع کارت سوخت با کارت هوشمند خودرو، خاطرنشان ساخت: با نگاه تجمیع سرویس، می‌توان مجموعه خدماتی که به یک خودرو داده می‌شود –شامل سوخت، بیمه، عوارض و…- را در یک کارت جمع کرد. در حال حاضر، کارت‌های مختلف هوشمند در حوزه‌های مختلف صادر می‌شود که در حوزه‌های دیگر قابل قبول نیست. برای کارت ملی هم همین مشکل را داریم؛ چنانچه در این کارت، نگاه تجمیع سرویس وجود نداشته باشد، این کارت عملاً جز اینکه هزینه‌ای به مردم تحمیل شود، چیز دیگری ندارد. اگر کارت سوخت و کارت خودرو یکی بشود، می‌توان قاچاق سوخت را به صفر نزدیک کرد. در شرایط فعلی، اگر کارت سوخت همراه راننده نباشد، از تردد خودرو ممانعتی به عمل نمی‌آید؛ اما چنانچه کارت سوخت و خودرو تلفیق شوند، راننده مجبور است کارت سوخت را پیش خود نگه دارد. بنابراین موضوع قاچاق از طریق کارت سوخت به نحوی منتفی می‌شود و تنها توزیع خارج از روال سامانه باقی می‌ماند که ستاد مبارزه با قاچاق بیشتر روی آن اشراف دارد و قاعدتاً برای جلوگیری از آن هم برنامه‌ریزی‌هایی کرده است.

مدیر پروژه کارت سوخت و کارت هوشمند خودروی شرکت پژوهش و توسعه ناجی توضیح داد: علاوه بر این، تلفیق کارت سوخت و خودرو یک مدلی می‌شود برای همکاری بین دو سازمان که با یک کارت سرویس‌های مختلف را به مردم ارائه دهند. سازمان‌های دیگر می‌توانند با الگوگیری از این قضیه، این اعتماد را بکنند که می‌توانند با هماهنگی با دیگر سازمان‌ها، یک هم‌افزایی ایجاد بکنند که به نفع مردم هم باشد. البته اجرای این مدل قاعدتاً مشکلاتی را به همراه دارد. اینکه متولی کارت چه کسی است و مشکلات سامانه را چه نهادی باید پاسخگو باشد و مشکلات فنی سامانه توسط چه کسی باید حل شود. که حل این مشکلات قابل برنامه‌ریزی هست. بنابراین از لحاظ فنی، قابلیت تجمیع خدمات مختلف روی یک کارت وجود دارد، می‌ماند بحث‌های سیاست‌گذاری و اجرایی آن که باید یک کارگروه و ستادی تشکیل بشود که پاسخگو باشد. همچنین یک سری از روال‌های اجرایی هم باید تسهیل یا اصلاح شود. برای افزایش امنیت این کارت باید یک سری سرویس‌های دیگری را به آن اضافه کنیم که امکان مفقود یا معیوب شدن آن را به حداقل برساند.

کوه‌دره‌ای افزود: چنانچه همه این اطلاعات اطلاعات خودرو، سوخت و سوخت‌گیری تجمیع شود، یک مدل اطلاعات ترددی ایجاد می‌کند که یک اشراف اطلاعاتی به مسئولین کشور می‌دهد. این اشراف اطلاعاتی که به بدنه دولت می‌دهد را نمی‌شود نادیده گرفت.

ضرورت تخصیص سوخت بر مبنای سهمیه استحقاقی

وی با اشاره به طرح تخصیص گازوئیل به خودروهای دیزلی بر مبنای پیمایش، گفت: این مدل خودروهای گازوئیلی اگر در مورد خودروهای بنزینی هم پیاده شود که خودرو بر اساس پیمایش سوخت‌گیری کند، این اتفاق خوبی در کشور خواهد بود. در این صورت، می‌توان سوخت را بر اساس سهمیه استحقاقی و واقعی خودروها به آن‌ها تخصیص داد. بعد از آن، می‌توانیم این دیتابیس را مدیریت کنیم و ببینیم واقعا چه خودروهایی مصرف بالا دارند و یا چه خودروهایی معاینه فنی و بیمه ندارند که سهمیه سوخت آن‌ها مدیریت شود.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: