۲۲ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۱۵

کارت سوخت و وزارت نفت؛ از حمایت تا تلاش برای حذف!

مسئولین وزارت نفت که در ابتدا بر ضرورت حفظ کارت سوخت اصرار داشتند، در چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای با استدلال‌هایی سست و غیرکارشناسانه به مخالفت با آن پرداختند. این در حالی است که حفظ کارت سوخت مزایای ارزشمندی همچون جمع‌آوری اطلاعات مصرف سوخت و حمل‌ونقل کشور، کنترل مصرف و کاهش قاچاق بنزین را به دنبال خواهد داشت.

به گزارش عیارآنلاین، سامانه هوشمند سوخت از سال ۸۶ به اجرا در آمده و منافع بسیاری را در این مدت نصیب کشور نموده است. با وجود این، در یک سال گذشته، اتفاقات متفاوتی برای این سامانه افتاده است. با تک‌نرخی شدن بنزین، مردم کمتر از کارت سوخت شخصی خود و بیشتر از کارت جایگاه‌داران استفاده می‌کنند. مسئولین وزارت نفت هم که در ابتدای امر موافق حفظ کارت سوخت و کارکردهای آن بودند، در چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای منکر کارکردهای این سامانه اطلاعاتی ارزشمند شدند و بر حذف آن تأکید کردند. در جدول زیر، اظهارات متناقض مسئولین این وزارت‌خانه جمع‌آوری شده است:

جدول ۱- اظهارات ضدونقیض مسئولین وزارت نفت در خصوص کارت سوخت

۱۳۹۵۰۵۲۱۰۱

در ادامه به استدلال‌های مسئولین وزارت نفت در مخالفت با کارت سوخت و پاسخ آن‌ها پرداخته شده است.

استدلال نخست: سابقه استفاده از از سامانه هوشمند سوخت در دنیا وجود ندارد

پاسخ: این درست است که سامانه هوشمند سوخت برای اولید بار در ایران مورد استفاده قرار گرفته است، اما این سامانه به عنوان مدلی بومی برای کنترل مصرف سوخت، از زمان اجرای تاکنون تأثیر قابل توجهی در کنترل مصرف بنزین داشته، به‌گونه‌ای که با وجود رشد بیش از  ۲ برابری تعداد خودرو در کشور از سال ۸۵ تاکنون، میزان مصرف فعلی بنزین از سال ۸۵ کمتر است. رشد تقاضای سالیانه بنزین در زمان آغاز سهمیه بندی بنزین حدود ۱۰% بوده است که با اجرای سامانه هوشمنمد عرضه سوخت به کمتر از ۲ % تنزل پیدا کرده است. علاوه بر این، جعفرپور، مدرس دانشگاه و مدیر حمل‌ونقل ترافیکی سازمان شهرداری‌های وزارت کشور در مورد ارزش این سامانه اظهار داشته است: «پروژه کارت سوخت از سرمایه‌های کم‌نظیر دنیاست که بسیاری از کشورهای جهان نیز از آن الگوبرداری کرده‌اند و قابلیت این سرمایه فقط سوخت نبوده و همچنین حمل و نقل عمومی و سی ان جی را نیز شامل می‌شود.»

استدلال دوم: استفاده از کارت سوخت مردم را اذیت می‌کند

پاسخ: پیش‌بینی می‌شود با تداوم عرضع تک‌نرخی بنزین و حذف کارت سوخت، مصرف و قاچاق بنزین افزایش یابد و در نتیجه، باید منتظر افزایش واردات این فرآورده نفتی  را داشته باشیم، اتفاقی که با خروج میلیون‌ها دلار ارز از کشور همراه است و قطعا مردم را  بیشتر از استفاده از کارت سوخت آزار می‌دهد. موضوعی که ظاهرا برای وزارت نفت دولت یازدهم از اهمیت زیادی برخوردار نیست؛ چراکه متوسط واردات روزانه بنزین در سه سال گذشته، بیش از برابر شده و از ۱٫۸ میلیون لیتر در سال ۹۱ به حدود ۱۰ میلیون لیتر در سال ۹۴ رسیده است.

استدلال سوم: اطلاعات به‌دست‌آمده از کارت سوخت مورد استفاده قرار نمی‌گیرد

پاسخ: این استدلال در حالی مطرح می‌شود که مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی با عنوان «دستاوردهای کارت هوشمند سوخت و راهکارهای حفظ و ارتقای آن»، ضمن تاکید بر دستاورد ۱۰۰ میلیارد دلاری سامانه هوشمند سوخت در ۸ سال، به اهمیت اطلاعات این سامانه و کارکردهای آن پرداخته است.

استدلال چهارم: کارت سوخت تاثیری در کنترل مصرف سوخت ندارد

پاسخ: اظهار بی‌فایده بودن کارت سوخت در کنترل مصرف سوخت در حالی از طرف زنگنه مطرح شده که آمارها نشان می‌دهد که در سال ۸۶، پس از اجرای نظام دو نرخی، رشد شتابان ۱۰ درصدی تقاضای بنزین متوقف شد و مصرف بنزین بیش از ۱۲ درصد کاهش یافت، اما بعد از تک‌نرخی شدن بنزین در سال ۹۴، مصرف بنزین نه تنها کم نشد، بلکه ۲٫۱ درصد رشد داشته است.

استدلال پنجم: حفظ کارت سوخت حرکت زائدی است که تأثیری در جامعه ندارد

پاسخ: مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در تایید کارایی کارت سوخت اعلام کرده بود که استفاده از کارت سوخت تا پایان سال ١٣٩١ حدود ۶٠ میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی به همراه داشته است که بیش از ۴٣ میلیارد دلار آن از محل جلوگیری از واردات بنزین و حدود ١۶ میلیارد دلار آن هم از محل مصرف سی.ان.جی به دست آمده است. سجادی همچنین  اجرای سامانه هوشمند سوخت در سال‌های اخیر را باعث کنترل رشد مصرف  فرآورده‌های نفتی ، کاهش مصرف بنزین و نفت‌گاز دانسته است، به طوری که اذعان داشته است تا کنون میلیاردها دلار از بابت کاهش واردات بنزین و نفت‌گاز صرفه‌جویی ارزی صورت گرفته است. وی همچنین در حمایت از کارت سوخت اعلام کرده بود که کاهش ۸ میلیون لیتری نفت گاز در یک ماه از بستر کارت سوخت مهیا شده بود و بر ادامه استفاده از این سامانه تاکید کرده بود.

استدلال ششم: انگیزه قاچاق بنزین در کشور از بین رفته است

پاسخ: اگرچه در شرایط کنونی، قیمت بنزین در جهان کاهش یافته است، اما این احتمال وجود دارد که با افزایش قیمت نفت، قیمت جهانی این فرآورده نفتی افزایش یابد. در جدول زیر، قیمت هر لیتر بنزین در برخی از کشورهای همسایه در بهمن‌ماه ۹۴ نشان داده شده است.

جدول ۲- قیمت هر لیتر بنزین در برخی از کشورهای همسایه

۱۳۹۵۰۵۲۱۰۲

نکته جالب توجه، حمایت وزیر نفت از سامانه هوشمند سوخت در مورد گازوئیل است. وی در تاریخ ۷ تیرماه ۹۵ با اشاره به اینکه بر استفاده از این سامانه در مورد گازوئیل اصرار دارد، گفت: «از زمانی که از طرح پیمایش در حوزه گازوئیل استفاده کرده‌ایم، بین ۱۲ تا ۱۵ درصد مصرف این حامل انرژی کم شده است که این به معنای کاهش قاچاق در این حوزه است». حال آنکه عرضه بنزین با استفاده از سامانه هوشمند سوخت، همچون گازوئیل، امکان اعمال سیاست‌های کنترل مصرف در مورد این فرآورده نفتی را نیز برای دولت فراهم می‌آورد.

حفظ این سامانه ارزشمند در قالب قانون بودجه ۹۵ از سوی نمایندگان مجلس نهم تصویب شد، اما دولت در لایحه‌ای خواستار حذف این موضوع از قانون بودجه شد که به تصویب کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات نیز رسیده است. با توجه به اینکه این موضوع قرار است در صحن مجلس مطرح شود، ضرورت دارد که نمایندگان مجلس دهم با تصویب حفظ کارت سوخت، مانع رشد مصرف و قاچاق بنزین شده و زمینه ایجاد شفافیت در اطلاعات حمل‌ونقل و مصرف سوخت را ایجاد نمایند.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: