۱۳ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۴۰

دو پیشنهاد به وزارت نیرو جهت ایجاد صرفه اقتصادی در صنعت برق

پیشنهاد می شود وزارت نیرو با افزایش تعرفه برق بر اساس مدل پلکانی و همچنین ارائه تضامین لازم برای ساخت نیروگاه به شرکت‌های داخلی، هم از چالش بزرگ و همیشگی بدهکاری و به صرفه نبودن اقتصاد صنعت برق خارج شود و هم از شرکت‌های توانمند داخلی حمایت لازم را به عمل آورد.

وزارت نیروبه گزارش عیارآنلاین، یکی از مهم‌ترین چالش‌های وزارت نیرو در سال‌های اخیر، اقتصادی نبودن صنعت برق بوده است که ریشه آن در تفاوت میان قیمت تمام‌شده با قیمت فروش برق ارزیابی می‌شود. در حال حاضر متوسط قیمت فروش برق در کشور به ازای هر کیلووات ساعت ۵۰ تومان است که از هزینه تمام‌شده ۸۵ تومانی آن کمتر است. این تفاوت قیمت هر سال بدهی های جدیدی  برای این وزارتخانه ایجاد می‌کند که باعث شده این وزارتخانه هم اکنون حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان به بخش غیردولتی از این مسیر بدهکار باشد. این مسئله، مشکلات متعددی را برای شرکت‌های فعال در صنعت برق ایجاد کرده و در شرایط کنونی که این شرکت‌ها کشور را در زمینه ساخت نیروگاه‌ها به خودکفایی رسانده‌اند، انگیزه‌شان را برای ادامه فعالیت در این صنعت کاهش داده است.

با توجه به تنگناهای فعالیت شرکت‌های توانمند صنعت برق در بازار داخل، برخی از این شرکت‌ها برای حفظ و بهبود توانمندی‌های خود به سراغ بازارهای خارجی رفته‌اند. به‌ عنوان نمونه شرکت مپنا که از جمله ۱۰ شرکت برتر نیروگاه‌ساز دنیا به شمار می‌رود، به‌جای انعقاد قرارداد با وزارت نیرو، قراردادی را با وزارت برق عراق برای ساخت ۳۰۰۰ مگاوات نیروگاه در شهر بصره منعقد کرده است و به این منظور، تامین مالی این پروژه را نیز با کنسرسیومی از بانک‌های داخلی و خارجی بر عهده گرفته است. اینگونه قراردادها نشان می‌دهد که قدرت رقابت‌پذیری شرکت‌های صنعت برق کشور در سطح قابل قبولی قرار داد. با این حال، فراهم نبودن شرایط فعالیت این شرکت‌ها در داخل، منجر به از دست رفتن فرصت طلایی استفاده اهرمی از بازار داخل برای ارتقای توانمندی این شرکت‌ها شده است.

برای برون‌رفت از این چالش که می‌تواند توان شرکت‌های داخلی را با مشکل روبه‌رو سازد، ضروری است وزارت نیرو تصمیماتی متفاوت از گذشته را در بخش عرضه و تقاضای انرژی اتخاذ کند. این تصمیمات در دو بنده به شرح زیر به وزارت نیرو پیشنهاد می شود:

الف- جبران بدهی ناشی از تفاوت قیمت تمام‌شده و قیمت فروش برق

اصلی‌ترین مانع افزایش تعرفه‌های برق و جبران فاصله میان قیمت فروش با قیمت تمام‌شده برق را می‌توان در فشارهای اجتماعی وارد بر دولت ارزیابی کرد؛ زیرا افزایش قیمت فروش این حامل انرژی، توسط آحاد جامعه رصد می‌شود و مخالفت با آن، دست دولت را در اعمال تعرفه‌های جدید می‌بندد. با این حال، راه گریز از تنگنای اقتصاد صنعت برق را می‌توان در افزایش هدفمند و هوشمندانه قیمت برق دنبال کرد. تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد که باوجود آزاد بودن قیمت انرژی، تعرفه برق مشترکین کم‌مصرف با مشترکین پرمصرف متفاوت است. نظام تعرفه‌گذاری پلکانی افزایشی(IBT) مورد استفاده در این کشورها نشان می‌دهد که می‌توان با تعریف میزانی از مصرف به‌عنوان الگوی مجاز، تعرفه را برای گروهی که مصرفی بیش از آن دارند با افزایش قابل توجه مواجه کرد و تعرفه را برای دیگر مشترکینی که در حد الگو، مصرف می‌کنند، ثابت نگه داشت. در این صورت عموم مردم از افزایش قیمت مصون می‌مانند و تنها مشترکین پرمصرف رفتار مصرفی خود را اصلاح می کنند. در نتیجه در این روش، مخالفت‌های اجتماعی برای افزایش تعرفه‌ها و جبران فاصله میان قیمت تمام‌شده با متوسط قیمت فروش به حداقل می‌رسد.

ب- توسعه ظرفیت نیروگاهی بر پایه توان داخلی- ارائه تضامین بهتر به شرکت‌های داخلی با هدف تسهیل تأمین مالی

درحالی‌که بدهی‌های چند هزار میلیارد تومانی وزارت نیرو، مانعی برای حضور بخش غیردولتی در توسعه ظرفیت نیروگاهی محسوب می‌شود، این وزارت‌خانه با ارائه تضامینی بالاتر نسبت به تضامین ارایه شده به شرکت‌های داخلی، قراردادی را برای احداث ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه جدید با شرکت یونیت‌اینترنشنال ترکیه به امضا رسانده است. تضامین ارائه‌شده به این شرکت بر اساس قانون سرمایه‌گذاری خارجی توسط دولت ایران و وزارت نیرو استوار نبوده و لذا برای شرکت خارجی از مطلوبیت بالایی برخوردار است. در این شرایط، شرکت ترکیه‌ای با در اختیار داشتن تضامین دولت ایران می‌تواند از بانک‌های خارجی تسهیلات لازم را دریافت و پروژه خود را به اجرا درآورد. این در حالی است که شرکت‌های داخلی از دریافت این تضامین محروم بوده و به علت بدهی‌های کلان وزارت نیرو نمی‌توانند در این زمینه مشارکت داشته باشند. اگر به این شرکت‌ها نیز تضامینی مشابه شرکت ترکیه‌ای داده شود، می‌توانند تامین مالی پروژه‌ها را به‌آسانی بر عهده بگیرند.

منبع: شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: