۲۳ تیر ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۰۳
پُرسا 71 منتشر شد

ظرفیتی مغفول به نام قانون شوراهای آموزش و پرورش

استفاده از ظرفیت‌های مغفول قانون شوراهای آموزش و پرورش، عدم تصویب اهداف دوره‌های تحصیلی و پیگیری تأکید رهبر انقلاب مبنی بر شکست انحصار آموزش زبان انگلیسی در مدارس از موضوعاتی هستند که در این شماره از خبرنامه پُرسا بررسی خواهند شد.

به گزارش عیارآنلاین، هفتادویکمین شماره از خبرنامه پُرسا منتشر شد. استفاده از ظرفیت‌های مغفول قانون شوراهای آموزش و پرورش، عدم تصویب اهداف دوره‌های تحصیلی و پیگیری تأکید رهبر انقلاب مبنی بر شکست انحصار آموزش زبان انگلیسی در مدارس از موضوعاتی هستند که در این شماره بررسی خواهند شد.

ظرفیت مغفول قانون شوراهای آموزش و پرورش

میزگرد_شوراهای آموزش و پرورشیکی از ظرفیت‌های مهم و مناسب برای توسعه مشارکت‌های مردمی در آموزش و پرورش، قانون «تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان‌ها، شهرستان‌ها و مناطق کشور» (مصوب ۱۳۷۲) است. در صورت اجرایی شدن مفاد این قانون، همکاری اقشار مردم در اداره امور آموزش و پرورش[۱] محقق خواهد شد ضمن آنکه ظرفیت‌های مالی مناسبی نیز در اختیار آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت.

بر اساس یکی از بندهای قانون فوق، شهرداری‌ها موظفند که تا پنج درصد عوارض ساخت‌وساز منطقه را به شوراهای آموزش و پرورش منطقه پرداخت نمایند[۲]. اما بنا بر اظهارات مسئولین این بخش از درآمدهای دستگاه تعلیم و تربیت به طور کامل وصول نمی‌شود که برخی «عدم شفافیت لازم در وصول عوارض» را یکی دیگر از چالش‌های این حوزه می‌دانند.

یکی دیگر از ظرفیت‌های قانون شوراها، تمرکززدایی از برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در آموزش و پرورش و البته مشارکت مردم در امور مدارس است که یکی از نمودهای این امر را می‌توان در مدارس هیئت امنایی مشاهده نمود[۳]. طبق گفته دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش هیأت امنایی کردن واقعی مدارس از جمله گام‌های بزرگ برای ایجاد تحول در آموزش و پرورش است. بر اساس آخرین آمارها، حدود ۲ هزار مدرسه هیئت امنایی در کشور فعالیت دارد که به نظر می‌رسد این تعداد مدرسه با حمایت و نظارت مسئولین قابل افزایش خواهند بود.

در مجموع می‌توان گفت که قانون شوراها، ظرفیت‌های متعددی دارد که به رغم گذشت ۲۳ سال از تصویب آن، هنوز هم به طور شایسته محقق نشده‌اند و لازم است مسئولین سازمان مدارس غیردولتی، توسعه مشارکت‌های مردمی و خانواده، موانع موجود بر سر راه عملیاتی شدن این قانون را رفع نمایند. بخشی از این امر نیازمند بازنگری در قوانین و مقررات موجود خواهد بود که در سند تحول بنیادین نیز به آن اشاره شده است[۴]. در همین باره عباس‌پور، مدیر امور شوراهای آموزش و پرورش، در تابستان ۹۴، وعده داد که قانون شوراها در سال ۹۴ اصلاح شود که در عمل، این وعده محقق نشد. با وجود این وعده، اما قانون مذکور سال گذشته نیز دست نخورده ماند تا اینکه عباسپور هفته گذشته از بازنگری آن با همکاری مرکز پژوهش‌های مجلس سخن گفت.

با توجه به توضیحات فوق، به نظر می‌رسد که اجرای کامل قانون شوراها مستلزم پیگیری و جدیت آموزش و پرورش در هماهنگ‌سازی سایر دستگاه‌ها است. همچنین تدوین لایحه اصلاحیه قانون شوراها جهت رفع موانع حقوقی می‌تواند به عنوان راهکاری دیگر از سوی دستگاه تعلیم و تربیت دنبال شود.

تألیف کتب جدید در فقدان اهداف دوره‌های تحصیلی

کتاب_درس مدیریت خانواده و سبک زندگیسال تحصیلی ۹۵-۹۶ در حالی آغاز می‌شود که عناوین جدیدی در میان کتب درسی دانش‌آموزان خودنمایی می‌کند. طبق مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش دروس «انسان و محیط زیست»، «هنر»، «تفکر و سواد رسانه‌ای»، «مدیریت خانواده و سبک زندگی» و «سلامت و بهداشت» به برنامه درسی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه اضافه شده است. محمدیان، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، ورود این سرفصل‌های جدید به عناوین درسی را مطابق رویکرد تحولی و در راستای برنامه درسی ملی دانست.

تهیه، تدوین و انتشار کتب درسی جدید و نیز بازتألیف کتب پایه دهم از اقدامات دشواری بود که در یک سال گذشته، در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی انجام گرفت و لذا از این وجه زحمات سازمان مذکور قابل تقدیر خواهد بود. اما باید توجه داشت که وجه تحولی بودن کتب درسی، وابسته به تدوین و تصویب اهداف جدید دوره‌ها و پایه‌های تحصیلی است؛ اهدافی که متناسب با اسناد تحولی، هنوز به مرحله تصویب نرسیده‌اند.

گفتنی است یکی از اجزای مهم سند ملی برنامه درسی[۵]، «اهداف دوره‌های تحصیلی» به شمار می‌رود که بر اساس آن می‌توان سرفصل‌ها و میزان لازم برای پرداختن به هر یک از ساحت‌های تربیتی در هر مقطع و پایه را مشخص نمود. در برنامه درسی ملی، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی مکلف شده بود که حداکثر تا پایان شهریور ۹۲، اهداف دوره‌های تحصیلی را برای بررسی و تصویب به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه کند[۶]. اما با گذشت نزدیک به ۳ سال از این مهلت و با وجود وعده‌های مسئولین، اهداف مذکور همچنان به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش نرسیده‌اند[۷]. لذا، این پرسشِ جدی قابل طرح است که کتب درسی جدید بر کدام اساس تألیف می‌شوند؟

رفع انحصار زبان انگلیسی در دست فراموشی

زبان انگلیسیمقام معظم رهبری در دیدار اردیبهشت امسال با معلمان درباره سن آموزش زبان خارجی در مدارس، محدود شدن زبان خارجی مدارس به زبان انگلیسی و رواج آن در جامعه و مهدکودک‌ها تذکر داده و خواستار شکستن این انحصار در آموزش زبان‌های بیگانه شدند. متعاقب این تذکر، وزارت آموزش و پرورش از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی موظف شد تا به آسیب‌شناسی این موضوع بپردازد.

با گذشت حدود دو ماه، اما همچنان از ارائه گزارش آسیب‌شناسی وزارت آموزش و پرورش به شورای عالی انقلاب فرهنگی خبری منعکس نشده است. در همین رابطه معاون امور کمیسیون‌های شورای عالی آموزش و پرورش نیز اعلام نمود که هنوز برنامه آموزش و پرورش در سالِ تحصیلی جدید برای آموزش زبان‌های خارجی مشخص نگردیده است. طبق گفته وی بعد از انتشار گزارش مربوط و بررسی امکانات موجود، شورای عالی آموزش و پرورش تصمیم‌گیری لازم را انجام خواهد داد.

چندی قبل دکتر قهرمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا(س)، در دیدار اساتید دانشگاه‌ها با مقام معظم رهبری درباره کارکرد زبان در انتقال فرهنگ به ایراد سخنرانی پرداخت که رهبر انقلاب، مسئولین آموزش و پرورش را به توجه به نطق این استاد دانشگاه فراخواندند؛ البته چندی بعد از این سخنرانی، قهرمانی اعلام نمود که مسئولین وی را چندان تحویل نمی‌گیرند! بدین ترتیب موضوع آموزش زبان انگلیسی که اردیبهشت‌ماه اظهارنظر متعدد مسئولین و کارشناسان را در پی داشت[۸]، گویا آرام آرام به ورطه فراموشی سپرده می‌شود.

شایان ذکر است که سند تحول بنیادین بر ارائه آموزش زبان خارجی با رعایت اصل تثبیت و تقویت هویت ایرانی-اسلامی تأکید دارد[۹]. با توجه به این تأکید و نیز مطالبه رهبر انقلاب مبنی بر شکست انحصار آموزش زبان انگلیسی، انتظار می‌رود که آموزش و پرورش برنامه عملیاتی متقنی و مدونی را برای تحقق این مطالبه تهیه نماید.

سایر اخبار مهم

معاون فانی: آموزش و پرورش برای اصلاح ساختار بودجه ای، اختیار ندارد

بطحایی، معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزیر آموزش و پرورش: قبول داریم ایراد [ساختاری در مصرف بودجه] در آموزش و پرورش است اما اختیار در دست ما نیست که بتوان این ساختار را اصلاح کرد این اختیار بخشی در اختیار مجلس شورای اسلامی است که به عنوان قانون آن را تصویب کند و بخشی دیگر در اختیار دولت است.

دستگاه‌های ناظر برای وصول مالیات به کمک وزارت آموزش و پرورش بیایند

مجاوری، مشاور معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی آموزش و پرورش: باید اقتصاد آموزش و پرورش را احیاء کنیم؛ البته این امر به تنهایی و از طریق دولت امکان پذیر نیست./ در قانون شوراهای آموزش و پرورش، شهرداری‌ها مکلف به تخصیص ۵ درصد از عوارض نوسازی به آموزش و پرورش شده‌اند که لازم است با شفافیت بیشتری کنار ما قرار بگیرند و این عوارض را به آموزش و پرورش بپردازند.

آموزش و پرورش به دنبال تدوین اطلس شغلی مشاغل است

شکوهی، مدیرکل امور تربیتی و مشاوره وزارت آموزش و پرورش: هم‌اکنون در تلاش برای تدوین اطلس شغلی دانش‌آموزان هستیم تا مطابق با نیازهای هر منطقه به آن‌ها بگوییم که چه شغل‌هایی موجود است.

کمبود ۱۲ هزار مربی پرورشی

کفاش، معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش: امسال ۱۳۶۰ نفر از مجموعه دانشگاه فرهنگیان به مجموعه معاونت پرورشی در بخش‌های مختلف اضافه خواهند شد. در بخش مربی پرورشی۱۲ هزار نفر نیرو در کشور کمبود داشتیم که با برنامه ریزی‌های صورت گرفته این مشکل برطرف خواهد شد.

تدوین سند مشارکت در آموزش و پرورش برای سال تحصیلی آینده

عباسپور، مدیر امور شوراهای وزارت آموزش و پرورش: این سند ناظر بر تمامی ابعاد مشارکت در فعالیت‌های آموزش و پرورش است؛ در واقع فقط مسائلی همچون ساخت مدرسه و یا تجهیز آن را دنبال نمی‌کند بلکه هرگونه فعالیت کمک کننده به آموزش و پرورش را مورد توجه قرار می‌دهد.

غیبت غیر موجه، بیشترین درصد تخلفات فرهنگیان

ناصری، معاون حقوقی و امور مجلس وزیر آموزش و پرورش: بیش از ۱۵۶ هزار مکاتبه از سوی نمایندگان مجلس شورای اسلامی به این وزارتخانه ارسال شده که در دوره کاری مجلس نهم به بیش از ۹۶ درصد آن‌ها پاسخ دادیم .غیبت غیرموجه بیشترین درصد تخلفات فرهنگیان را شامل می‌شود.

فانی:‌همچنان درگیر مشکلات استخدام ۲۰۰ هزار نفر در دولت قبل هستیم

وزیر آموزش و پرورش: استخدام ۲۰۰ هزار نفر در دولت قبل مشکلاتی را برای ما به وجود آورده که اکنون برخی استان‌ها هنوز ادعا دارند که ردیف‌های استخدامی آن‌ها در جای دیگری به کار گرفته شده است.

آموزش‌ها در برخی پیش‌دبستانی‌ها و مهدهای کودک مطابق ارزش‌ها نیست

عابدینی، معاون امور کمیسیون‌های شورای عالی آموزش و پرورش: در شورای عالی آموزش ‌و پرورش مقرر شد بررسی دقیق‌تری [نسبت به محتواهای آموزشی در مهدهای کودک و پیش‌دبستانی] انجام شود. گزارش‌هایی به دست ما رسیده بود که در پیش دبستانی‌ها و مهدکودک‌ها نوع آموزش‌هایی که ارائه می‌شود با اهداف نظام سنخیت ندارد.

آموزش و پرورش باید محتوا خاص برای دوره پیش دبستانی آماده کند

دیمه‌ور، معاون آموزش ابتدایی وزیر آموزش و پرورش: آموزش و پرورش باید محتوای خاصی برای دوره پیش دبستانی ارائه کند که در مجموع این دوره غیراجباری است. به دنبال توسعه پیش دبستانی هستیم.

اعلام آمادگی آموزش و پرورش برای مدیریت مهد کودک‌ها

نوید ادهم، دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش: آموزش و پرورش آمادگی کامل برای مدیریت مهدکودک‌ها را دارد اما در هر حال تابع نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی هستیم. دو نظر برای تغییر مدیریت مهد کودک‌ها و انتقال آن به آموزش و پرورش مطرح شده است که بهزیستی و آموزش و پرورش هردو مستندات خود را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه داده‌اند.

ساخت کانکس تحصیلی از سوی سفارت ژاپن در نقاط محروم استان خوزستان

قنبری، مدیرآموزش‌وپرورش عشایر خوزستان: ۱۰کانکس پیش‌ساخته با ضمانت ۶ ساله با اعتباری بالغ بر ۱۵۰ میلیون تومان از سوی سفارت ژاپن برای دانش‌آموزانی که در مدارس پرخطر تحصیل می‌کنند، جایگزین می‌شود. حداقل به ۱۰۰کانکس دیگر برای رفع نیازهای آموزش‌وپرورش عشایر و جایگزینی مدارس خطرآفرین استان نیاز است.

ضرورت توجه به «شناسنامه تحصیلی» در مرکز آمار

باقرزاده رئیس سازمان نهضت سوادآموزی: دو شهرستان اجرای آزمایشی سرشماری را شروع کرده‌اند و اطلاعات مربوط به بی‌سوادان راستی آزمایی می‌شود، اما نتایج آن هنوز در اختیارمان قرار نگرفته است. مرکز آمار هم به این جمع بندی رسیده‌ که در آینده به یک شناسنامه تحصیلی برای هر فرد نیاز خواهیم داشت.

توقف واگذاری مدارس دولتی [به مؤسسان مدارس غیردولتی] در مراکز استان‌ها

زینی وند، مدیر کل مدارس و مراکز غیردولتی با بیان اینکه واگذاری مدارس دولتی به مدارس غیردولتی در مراکز استان‌ها متوقف شد، گفت: ادامه فعالیت مدارس در طرح خرید خدمات آموزشی بستگی به نظر وزیر آموزش و پرورش دارد./در سال جاری فعالیت مدارس مراکز استان‌ها را متوقف کردیم، اما مدارس مناطق محروم که آموزش و پرورش برای آن‌ها نیرو نداشت و اگر تعطیل می‌شد قطعاً با کمبود نیروی آموزشی مواجه می‌شدیم را تا پایان دوره تحصیلی ادامه دادیم.

حرکت آموزش و پرورش به سمت بخش خصوصی، دلیل توقف طرح «خرید خدمات آموزشی» از سوی مجلس

سلیمی، عضو هیئت رئیسه کمیسیون آموزش‌وتحقیقات مجلس با بیان اینکه طرح «خرید خدمات آموزشی»، آموزش‌وپرورش را به سمت خصوصی‌سازی سوق داد، چنین روندی را مغایر با قانون اساسی دانست.

مدارس غیردولتی امسال رتبه بندی می‌شوند

گرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی: مدارس غیردولتی از امسال بر اساس کیفیت و امکانات آموزشی به ۴ رتبه عالی، ممتاز، خوب و متوسط تقسیم می‌شوند و شهریه دریافتی مدارس بر اساس این رتبه‌بندی انجام خواهد شد.

اعلام آمادگی عضو کمیسیون آموزش برای جبران نواقص طرح رتبه بندی معلمان

سلیمی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس: باید نواقص موجود در نظام رتبه‌بندی معلمان جبران شود و اگر هم نیاز به قانون دارد مجلس آمادگی خود را در این خصوص اعلام می‌کند.

*****************************************************************

پی‌نوشت:

[۱] به‌عنوان نمونه، ترکیب شورای آموزش و پرورش شهرستان به‌صورت زیر پیش‌بینی شده است: امام جمعه مرکز شهرستان، فرماندار، سه نفر از رؤسای مدارس، سه تا پنج نفر از اولیاء دانش‌آموزان یا معتمدان شهرستان، رییس شبکه بهداشت یا پزشک معتمد شهرستان.

[۲] ماده ۱۳

[۳]شایان ذکر است که سال ۱۳۸۸ آیین نامه «توسعه مشارکت های مردمی به شیوه مدیریت هیات امنایی در مدارس» در راستای قانون شوراهای آموزش و پرورش به تصویب رسید.

[۴] راهکار ۱/۱۳

[۵] برنامه درسی ملی به‌عنوان یکی از زیرنظام‌های شش‌گانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش اواخر سال ۹۱ به تصویب رسید. این سند به‌عنوان نقشه‌ی راهی برای کلیه برنامه‌ریزی‌ها در حوزه‌های متنوع یادگیری در نظام آموزش و پرورش محسوب می‌شود.

[۶] بخش هشتم از برنامه درسی ملی، حوزه‌های تربیت و یادگیری.

[۷] فروردین ۹۴، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش اعلام نمود که «اهداف دوره‌های تحصیلی مراحل نهایی خود را سپری می‌نماید». بعد از وی  معاون متوسطه دفتر تألیف کتاب‌های درسی، ۲۱ شهریور ۹۴ از تعیین اهداف دوره‌های تحصیلی تا آخر شهریور ماه ۹۴ خبر داد. اخیراً نیز رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی عنوان نمود که اهداف دوره‌ها آماده شده است.

[۸] رئیس جمهور، وزیر آموزش و پرورش، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش، رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی از جمله مسئولانی بودند که در زمینه رواج آموزش زبان انگلیسی، نظرات خویش را ابراز نمودند.

[۹] راهکار ۵/۱

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: