۲۲ تیر ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۳۴

خطر در کمین روابط تجاری ایران و روسیه

توسعه کند روابط تجاری تهران و مسکو، در کنار ازسرگیری روابط روسیه با ترکیه و همچنین رقابت نفتی ایران و روسیه این زنگ خطر را به صدا در می‌آورد که ممکن است فرصت ایجادشده برای ایران در گسترش روابط خود با روسیه از دست برود. با توجه به این شرایط، ایران باید اقدام عملیاتی برای رفع موانع در مسیر افزایش سطح روابط تجاری خود با روسیه را تسریع کند.

ایران و روسیهبه گزارش عیارآنلاین، روابط اقتصادی ایران و روسیه از موضوعات مهم مطرح‌شده پس از برجام است. با توجه به اینکه روسیه در دوران تحریم روابط نسبتاً خوبی با ایران داشت، پس از برجام و با تعلیق تحریم‌ها، ایران و روسیه تصمیم گرفتند که روابط اقتصادی خود را تقویت کنند که این مسئله با ایجاد تنش بین روسیه و ترکیه بیشتر تقویت شد. بعد از ایجاد تنش میان ترکیه و روسیه، این کشور روابط اقتصادی خود را با ترکیه محدود، ورود محصولات کشاورزی از این کشور و سفر توریست‌های روسی به این کشور را ممنوع، مذاکره برای انجام پروژه‌های مشترک را متوقف و ایجاد روابط مجدد اقتصادی با ترکیه را مشروط به عذرخواهی این کشور از روسیه کرد. بنابراین بعد از امضای توافق هسته‌ای، سابقه نسبتاً خوب روسیه در دوران تحریم و تنش بین روسیه و ترکیه، ایران را به روسیه نزدیک‌تر کرد،

در نتیجه، از سال ۹۳ روابط ایران و روسیه وارد مرحله جدیدی شد و در دیدار وزیر نفت ایران و وزیر انرژی روسیه، ۶ کمیته مشترک بین دو کشور ایجاد شد تا این روند تسریع شود. همچنین ۱۸ تفاهم‌نامه نفتی و ۱۳ تفاهم‌نامه در زمینه کشاورزی بین دو کشور امضا شد، در ادامه این افزایش همکاری تفاهم‌نامه‌هایی در زمینه نیروگاهی بین دو کشور امضا شد. همچنین روسیه خواستار این بود تا ایران را جایگزین ترکیه در صادرات محصولات کشاورزی به روسیه کند، در همین چارچوب، کریدور سبز تجاری برای رفع مشکلات گمرکی در صادرات محصولات کشاورزی بین دو کشور به صورت آزمایشی و به صورت ۶ ماهه راه‌اندازی شد و افزایش تجارت بین دو کشور هدف‌گذاری گردید. در سفر پوتین به تهران نیز توافقات گسترده‌ای صورت گرفت که پرداخت وام ۵ میلیارد دلاری روسیه به ایران در جهت انجام پروژه‌های مشترک از این دست است.

اما نکته مهم در افزایش سطح روابط اقتصادی و تجاری، میزان عملیاتی شدن قراردادها و رفع موانع در افزایش تجارت بین دو کشور است. چراکه اگر از فرصت به‌دست‌آمده در راستای منافع کشور استفاده نشود، ممکن است این فرصت از دست برود، چنان که در سال گذشته (۹۴)، میزان تجارت دو کشور نسبت به سال پیش از آن، ۲۷٫۵ درصد کاهش داشت  و نگران‌کننده‌تر از آن، روند کاهشی صادرات ایران به روسیه از سال ۹۱ تا پایان سال ۹۴ است که بر اساس آمار گمرک، از حدود ۵۰۰ میلیلون دلار به کمتر از ۲۰۰ میلیون دلار رسیده است. گرچه بخشی از این کاهش مبادلات مربوط به کاهش قیمت نفت و تحریم‌ها است، اما در مجموع برای دو کشوری که قصد افزایش میزان تجارت بین خود را دارند، این کاهش مسلماً نامطلوب می‌باشد.

البته اقدامات مثبتی در جهت توسعه روابط اقتصادی دو کشور انجام شده که نتیجه آن، افزایش حجم مبادلات در ابتدای امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته بوده است. اقداماتی از قبیل راه‌اندازی کریدور سبز برای رفع مشکلات گمرکی در صادرات محصولات کشاورزی، تصمیم روسیه برای پرداخت بخشی از وام ۵ میلیارد دلاری به ایران برای انجام پروژه‌های مشترک و رفع برخی موانع افزایش تجارت بین دو کشور، همچون افزایش پروازهای ایران به روسیه، برگزاری نمایشگاه‌هایی برای شناسایی فرصت‌های تجاری، سفرهای هیأت‌های تجاری بین دو کشور و…؛ اما این اقدامات تاکنون نتوانسته است انتظارات را برآورده کند و هنوز مشکلاتی مانند موانع بانکی، مشخص شدن حوزه‌های موضوعی صادرات، گمرک، ویزا و… پابرجاست که به تجار ایرانی اجازه نمی‌دهد حداقل در بخش کشاورزی به راحتی به روسیه کالا صادر کنند. همچنین بسیاری از تفاهمات انجام‌شده هنوز به قرارداد نهایی و اجرایی تبدیل نشده است؛ قرارداد نیروگاه بندرعباس یکی از نمونه‌ها است که قرار بود سال گذشته قرارداد اجرایی آن امضا شود که هنوز اتفاقی رخ نداده است.

در نتیجه این اتفاقات، هنوز نمی‌توان ادعا کرد روابط اقتصادی و تجاری دو کشور افزایش قابل توجهی داشته و یا اینکه برنامه مدون و مشخصی دارد. در کنار این موضوع، عذرخواهی ترکیه از روسیه -که باعث از سرگیری روابط دو کشور در حوزه انتقال گازی و توریسم شده است- این زنگ خطر را به صدا درمی‌آورد که فرصت ایجادشده برای ایران از دست برود و نتیجتاً ترکیه به جایگاه خود برگردد؛ در حال حاضر، اخبار بازگشت تجار ترک به بازار روسیه در بخش کشاورزی به گوش می‌رسد، تجاری در طول مدت تحریم روسیه علیه ترکیه، اگرچه نتوانستند کالای چندانی به روسیه صادر کنند، اما مشکلاتی را برای حضور ایران در بازار روسیه فراهم کرده بودند؛ علاوه بر این، مطرح شدن ایران به عنوان رقیب روسیه در کسب بازارهای نفتی بعد از برجام و رقابت دو کشور در این زمینه نیز تهدیدی دیگر در گسترش روابط دوجانبه به شمار می‌رود. با توجه به این شرایط، ایران باید اقدام عملیاتی برای رفع موانع در مسیر افزایش سطح روابط تجاری خود با روسیه را تسریع کند، چرا که این فرصت ممکن است به زودی از دست برود.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: