۲۰ تیر ۱۳۹۵ ساعت ۰۷:۵۶

علت اصرار مسئولین دولتی بر حذف کارت سوخت چیست؟

دولت در هفته گذشته، پیشنهاد حذف کارت سوخت را در قالب اصلاحیه قانون بودجه ۹۵ به مجلس برد. این در حالی است که تاکنون مراکز معتبری همچون مرکز پژوهش‌های مجلس، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، ستاد مدیریت حمل‌ونقل و سوخت و بسیاری از کارشناسان، بر کارایی کارت سوخت در کنترل قاچاق، مصرف و واردات بنزین تاکید کرده و خواستار حفظ آن شده‌اند.

کارت سوخت - سهمیهبه گزارش عیارآنلاین، کارت هوشمند سوخت که از سال ۸۶ با هدف کنترل مصرف بنزین و کاهش قاچاق این فرآورده نفتی مورد استفاده قرار گرفته بود، این روزها شاهد بی‌مهری مسئولین وزارت نفت است. پیش از اجرای این سامانه، کشور شاهد رشد سالانه ۱۰ درصدی در مصرف بنزین بود که احتمال تحریم فروش بنزین به ایران، لزوم اقدامی برای کنترل مصرف این فرآورده را دو چندان کرده بود. در سال ۱۳۸۶، مجلس شورای اسلامی در بند «و» تبصره «۱۳» قانون بودجه ۱۳۸۶، موضوع سهمیه‌بندی بنزین را در بستر سامانه هوشمند سوخت مصوب کرد. با اجرای این طرح، روند فزایندۀ قاچاق، مصرف و واردات بنزین متوقف شد.

بررسی مصرف بنزین از زمان اجرای سهمیه‌بندی و عرضه دونرخی بنزین تاکنون، نشان می‌دهد که روند تقاضای بنزین طی سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ همواره سیر صعودی داشته، به‌طوری که میزان آن از حدود ۳۳ میلیون لیتر در روز در سال ۷۵ به ۷۳٫۶ میلیون لیتر در روز در سال ۸۵ رسید؛ اما با گذشت حدود ۱۰ سال از اجرای طرح کارت سوختو افزایش ۲٫۵ میلیونی تعداد خودرو در کشور، مصرف بنزین همچنان کمتر از میزان مصرف این فرآورده پیش از اجزای این طرح است.

با وجود کارآیی مؤثر کارت سوخت و نظام سهمیه‌بندی در مدیریت مصرف بنزین، دولت در هفته گذشته، پیشنهاد حذف این کارت را در قالب اصلاحیه قانون بودجه ۹۵ به مجلس برد. البته وزیر نفت پیش از آن، ضمن مخالفت با حفظ کارت سوخت، از این تصمیم دولت پرده برداشته بود. زنگنه در بهمن‌ماه ۹۴ نیز اظهار داشته بود که به دلیل هزینه بالای این سامانه و بی‌استفاده بودن اطلاعات کارت سوخت، موافق ادامه فعالیت این کارت نیست. این در حالی است که وزیر نفت در شهریور۹۴ بیان کرده بود که وزارت نفت به دنبال حفظ سامانه کارت سوخت است و از کارشناسان خواسته است پیشنهادات خود را ارائه کنند. علاوه بر این، وی در خردادماه ۹۴ گفته بود: «نمی‌خواهیم کارت سوخت را حذف کنیم، چرا که اطلاعات مناسبی می‌دهد».

گفتنی است که مرکز پژوهش‌های مجلس با بررسی دستاوردهای طرح کارت هوشمند سوخت، اولین دستاورد این طرح را جلوگیری از قاچاق سوخت اعلام کرده است؛ به‌گونه‌ای که بنابر اظهارات مسئولین ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، پس از اجرای طرح کارت سوخت، قاچاق بنزین متوقف و در مواردی روند معکوس به خود گرفت. با اجباری شدن عرضه بنزین از طریق کارت هوشمند سوخت، شبکه‌های قاچاق بنزین که بنزین یارانه‌ای را از شبکه توزیع رسمی خارج و به کشورهای همسایه قاچاق می‌کردند، مجبور به توقف کار خود شدند. بر اساس این گزارش، منفعت اقتصادی مستقیم و غیرمستقیم ناشی از اجرای این طرح در مدت ۸ سال، حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد شده که ۷۵ میلیارد دلار آن به‌طور مستقیم ناشی از کاهش مصرف و واردات بنزین است.

علاوه بر مرکز پژوهش‌های مجلس، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، ستاد مدیریت حمل‌ونقل و سوخت و سازمان شهرداری ‌های وزارت کشور و بسیاری از کارشناسان، در گزارش‌ها، مصاحبه‌ها و یادداشت‌های مختلفی بر کارایی کارت سوخت در کنترل و کاهش قاچاق بنزین  تاکید کرده و خواستار حفظ این کارت در نظام توزیع بنزین شده‌اند.

ناصر رئیسی‌فر، رئیس کانون کارفرمایان جایگاه‌داران سوخت نیز در رابطه با کاربرد اطلاعات کارت سوخت اعلام کرده است: «عرضه سوخت از طریق کارت‌های هوشمند با اهداف مشخصی از جمله مدیریت، کنترل مصرف و نظارت بر میزان مصرف کاربری‌های مختلف، صورت گرفته و با توجه به سیاست عرضه بنزین دونرخی و چندنرخی، کاربرد خاص خود را دارد.» وی همچنین بیان کرده است که با استفاده از این کارت‌ها، آمار و اطلاعت مربوط به میزان مصرف بنزین و همچنین تعداد خودروها مورد محاسبه قرار می‌گیرد.

علاوه بر این، مسئولین وزارت نفت، از جمله سیدناصر سجادی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، بارها بر اهمیت استفاده ازکارت سوخت در کنترل مصرف سوخت تاکید کرده‌اند.

در کنار نکات مطرح‌شده در مورد اهمیت کارت سوخت، استفاده از این کارت سوخت باعث امکان استخراج اطلاعات ارزشمندی، مانند برآورد انواع خودروهای فعال و غیرفعال کشور، شناسایی خودروهای فرسوده، شناسایی خودروهای پرمصرف و کم‌مصرف، کسب اطمینان از عدم قاچاق در جایگاه‌های سوخت، محاسبۀ نرخ کرایه حمل‌ونقل عمومی در شهرهای مختلف و همچنین اصلاح داده‌های ترددشمارهای جاده‌ای برای برآورد تقاضای سفر و پیش‌بینی مصرف سوخت می‌شود.

بر این اساس، لازم است که استفاده از کارت سوخت به عنوان ابزاری در کنترل مصرف سوخت و کاهش قاچاق بنزین مورد تاکید مجلس دهم قرار گیرد.

تلگر

چهره‌