۱۴ تیر ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۱۹

تأمین نهال و بذر، یکی از چالش‌های مهار پدیده ریزگرد

یکی از راهکارهای مقابله با پدیده ریزگرد، بیابان‌زدایی به کمک ایجاد پوشش گیاهی مقاوم در مناطق بیابانی است. با توجه به اینکه نهال و بذر این گونه‌های گیاهی، اغلب کمیاب است، تولید نهال و بذور آن ضرورت دارد. اما نهالستان‌های موجود در کشور در حوزه تولید نهال درختان میوه فعالیت می‌کنند و چگونگی تولید این نهال‌ها مورد سؤال خواهد بود.

به گزارش عیارآنلاین، بیابان‌زدائی، آبخیزداری و آبخوان‌داری از اصول اساسی برای حفاظت از محیط زیست در حوزه کشاورزی می‌باشد. در طی سالیان گذشته، تشدید پدیده ریزگردها در کشور از یک سو و جاری شدن سیل و نابودی مزارع و مراتع از سوی دیگر باعث شده تا مقابله با بیابان‌زائی و بکارگیری از روش‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری بیش از پیش اهمیت پیدا کند. حفظ منابع پایه آب، خاک و پوشش گیاهی فقط با برنامه‌های جامع در حوزه بیابان‌زدائی، آبخیزداری و آبخوان‌داری امکان‌پذیر می‌باشد. آبخیزداری و آبخوان‌داری از طریق ذخیره منابع آبی و نفوذ آب به زمین، تقویت پوشش گیاهی را به دنبال داشته و همین مسأله باعث کاهش بیابان‌زائی و جلوگیری از پدیده ریزگرد خواهد شد. بنابراین، اقدامات عملیاتی در این حوزه ضروری می‌باشد. در طی سال گذشته، آسیب‌های ناشی از جاری شدن سیل در غرب و جنوب غرب کشور گواه الزام اقدامات عملیاتی آبخیزداری و آبخوان‌داری در این مناطق است. چرا که کنترل و استفاده بهینه از این حجم عظیم منبع آب سطحی در غرب و جنوب غرب کشور می‌تواند تولیدات کشاورزی  این مناطق را افزایش داده و اقتصاد مقاومتی را برای ساکنین این مناطق به ارمغان آورد.

۱۳۹۵۰۴۱۴۰۴

تصویری از یک حوزه آبخیز

نفوذ کانون‌های ریزگرد به مرکز کشور

در طی سالیان گذشته، اقدامات غیرکارشناسانه در حوزه احداث سد و مدیریت نامناسب منابع آبی کشور باعث گسترش روزافزون بیابان در پهنه کشومان شده است. به گونه‌ای که امروزه علاوه بر استان‌های سیستان‌وبلوچستان، خوزستان و ایلام، شاهد شکل‌گیری کانون ریزگردها در نزدیکی مرکز از جمله قزوین، اصفهان و غیره هستیم. ایجاد این شرایط از طرفی باعث از بین رفتن پوشش گیاهی در این مناطق و از طرف دیگر باعث ایجاد آسیب‌های زیست‌محیطی و انسانی خواهد شد. بیابان‎‌زائی در کشور تهدید پنهانی است که با گذشت زمان باید شاهد آثار و پیامدهای آن در جامعه بود.

ضرورت توسعه جنگل‌ها و مراتع دست‌کاشت

در این راستا، بهترین راه برون‌رفت از این شرایط جلوگیری از گسترش بیابان‌زائی در کشور و انجام اقدامات لازم برای احیاء مناطق بیابانی کشور می‌باشد. ایجاد پوشش گیاهی از طریق جنگل‌های دست‌کاشت و مراتع دست‌کاشت و اجرای برنامه‌های مناسب آبخیزداری و آبخوان‌داری به منظور کنترل و نفوذ آب به درون زمین، بهترین راهکار مقابله با بیابان‌زائی است. پوشش گیاهی علاوه بر مستحکم کردن ساختار خاک، با کاهش شدت وزش باد مانع شکل‌گیری پدیده گردوغبار می‌شود. تنها در این صورت است که خاک حیات خود را به دست آورده، فعالیت میکروارگانیسمی‌ خاک شکل گرفته و خاک قابلیت تولید پیدا می‌کند. همچنین، تحت این شرایط، اکوسیستم گیاهی و جانوری شکل خواهد گرفت و علاوه بر آن، شاهد آثار مثبت روی اقلیم مناطق خشک نیز خواهیم بود.

بیابان زدایی

نمونه­ موفق بیابان‌زدائی با کاشت نهال

تولید نهال بادشکن و بذر مرتعی، گلوگاه توسعه بیابان‌زدائی

کاشت گونه‌های مقاوم درختی، درختچه‌ای و بوته‌ای در مناطق بیابانی مستلزم تهیه و تولید نهال و بذور این گونه‌ها است. بنابراین، تولید نهال و بذور گونه‌های مثمر مقاوم به شوری و خشکی برای کاشت این گونه‌ها امری ضروری است. با توجه به اینکه نهال و بذر گونه‌های مقاوم مورد نظر، اغلب کمیاب بوده و به صورت تجاری تولید و تکثیر نمی‌شوند، لذا تولید نهال و بذور این گونه‌ها با چالش زیادی در کشور مواجه بوده و تولید انبوه آن از اهمیت فراوانی برخوردار است.

در خبری که اخیراً منتشر شده، جلالی، رئیس سازمان جنگل­ها مراتع و آبخیزداری بیان داشت که امسال ۹۰ هزار هکتار عملیات مقابله با پدیده بیابان‌زائی و کنترل گردوغبار و ۶۵۰ هزار هکتار عملیات آبخیزداری در قالب اقتصاد مقاومتی در سطح کشور انجام خواهد شد. در این خصوص، یک محاسبه ساده نشان می‌دهد که در صورتی که برای هر هکتار به ۱۵۰ اصله نهال برای بیابان‌زدائی نیاز باشد، برای ۹۰ هزار هکتار حدود ۱۳٫۵ میلیون اصله نهال مورد نیاز است. این حجم انبوه تولید نهال، آن هم نهال گونه‌های بیابانی امری ساده به نظر نمی‌رسد. با توجه به اینکه اکثر نهالستان‌های موجود در کشور در حوزه تولید نهال درختان میوه فعالیت می‌کنند، چگونگی تولید این نهال‌ها مورد سؤال خواهد بود. در این خصوص، باید دید که سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری خود قادر به تولید حجم انبوه تولید نهال خواهد بود یا برنامه‌ای دیگر برای تولید حجم انبوه نهال برای کاشت در ۹۰ هزار هکتار از مناطق بیابانی دارد.

 

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: