۲۵ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۴۳

زیر و بم تغییرات قراردادهای جدید نفتی از زبان وزیر

هفته نامه صدا در شماره ۸۵ خود به سراغ بیژن زنگنه رفته است و در هتل کوبورگ با او درباره قراردادهای جدید نفتی گفتگو کرده است. این موضوع را شاید بتوان یکی از مهمترین اقدامات وزارت زنگنه در دوره کنونی خواند اما او از محافظه کاری اش در امضای این قراردادها می گوید. در اد امه گزیده ای از این گفتگو تقدیم شما می شود.

قراردادهای جدید نفتیبه گزارش عیارآنلاین، هفته نامه صدا در شماره ۸۵ خود به سراغ بیژن زنگنه رفته است و در هتل کوبورگ با او درباره قراردادهای جدید نفتی گفتگو کرده است. این موضوع را شاید بتوان یکی از مهمترین اقدامات وزارت زنگنه در دوره کنونی خواند اما او از محافظه کاری اش در امضای این قراردادها می گوید. گزیده ای از این گفتگو در ادامه می‌آید.

اجازه بدهید فارغ از پرداختن به جزئیات فنی و آخرین تحولات پروژه های نفتی و گازی، سوالاتم را از تغییرات خود شما شروع کنم. برخی معتقدند با دوره قبلی وزارتتان در نفت فرق کرده اید. به این معنا که محافظه کارتر شده اید و دیگر جسارت تصمیم گیری های بزرگ را ندارید. نمونه اش هم قراردادهای جدید نفتی است. یکسال است که تکلیف این قراردادها معطل مانده است. خودتان چقدر قبول دارید که محافظه کار تر شده اید و جسارت گذشته را برای تصمیم گیری های بزرگ از دست داده اید؟

من حتما با هشت سال پیش فرق کرده ام. اگر تغییر نکرده بودم جای اشکال بود. طبیعی است که انسان به مرور زمان تغییر می کند و باید از تجربه ها درس بگیرد. من به دنبال امضای قراردادهای جدید نفتی هستم اما بی احتیاطی نمی کنم.

چه مسئله ای باعث شد که این همه محافظه کار شوید؟

چوب ادب سیاست!

چوب ادب سیاست چطور شما را ادب کرده است؟

چند بار مرا دادگاه برده اند؟ چند بار به من تفهیم اتهام کرده اند؟! چند بار به همکاران من تفهیم اتهام کرده اند؟! چند پرونده هنوز داریم؟!

چند بار شما را دادگاه برده اند؟

مکرر. مکرر!

در همین دوره وزارتتان هم این اتفاق (احضار به دادگاه) رخ داده است؟

در این دوره وزارت خیر. اما در دهه هشتاد این اتفاق افتاده است. ولی معمولا بعد از وزارت سراغ آدم می آیند.

یعنی الان شما فکر می کنید اگر قراردادهای جدید نفتی را امضاء کنید ممکن است بعد از وزارت به مشکل بربخورید و به سراغتان بیایند؟!

همه چیز در ایران ممکن است!

دقیقا چه عاملی باعث شده است که اعلام نهایی و امضای قراردادهای نفتی به تاخیر بیفتد؟

به نظر من تاخیری در این باره رخ نداده است. یادتان نرود تنها پنج ماه است که از لغو تحریم ها می گذرد. چه تاخیری؟!

قراردادهای جدید نفتی آماده است. اما امضاء نمی شود. سوال من هم دقیقا همین جاست که چرا امضای قراردادهای جدید نفتی به تاخیر افتاده است؟

قراردادهای جدید نفتی هنوز هم کاملا آماده نیست.خیلی کار دارد. عده ای با این قراردادها مخالف بودند. ما هم حوصله کرده ایم. حرف هایشان را شنیده ایم. مذاکره کرده ایم. دستگاه های نظارتی هم نظراتی داشتند که آنها را اعمال کردیم. درباره برخی نکات قانع شدند در مورد برخی نکات دیگر، ما نظرات آن ها را پذیرفتیم و اصلاح کردیم. به نظرم در مورد قراردادهای جدید نفتی حالا دیگر به این اجماع نسبی رسیده ایم. البته بعضی ها هیچ وقت قانع نمی شوند. اصلا قصد قانع شدن ندارند. اما آن هایی که دنبال اصلاح قراردادهای جدید نفتی بودند نظراتشان تامین شده است.

یک قول به نقل از شما در بین برخی دهان به دهان می چرخد. گفته می شود شما اعلام کرده اید در صورتی قراردادهای جدید نفتی را امضا می کنید که مقامات عالی کشور آن را تایید کنند. این مطلب درست است؟

مگر می شود قرارداد نفتی امضاء کرد و مقامات عالی کشور در جریان نباشند؟!

یعنی نخواسته اید تا اجرای قراردادهای جدید نفتی از جانب مقامات عالی کشور کتبا به شما ابلاغ شود؟

هیچ وقت چنین چیزی نخواسته بودم.

آقای زنگنه، روابط شما الان با آقای رئیس جمهور چطور است. برخی می گویند روابط شما با آقای روحانی نسبت به دو سال پیش فرق کرده است. چرا که آقای رئیس جمهور و هیئت محترم دولت از شما انتظار داشتند قراردادهای جدید نفتی را زودتر امضاء کرده و پروژه ها را فعال  کنید.

من چنین احساسی ندارم. روابط ما خیلی عالی است.

اقای روحانی به شما تاکید نکرده اند که قراردادهای جدید نفتی را زودتر امضاء کنید؟

چرا. بارها تاکید کرده اند.

پاسخ شما به تاکیدات آقای رئیس جمهور برای امضا سریعتر قراردادهای جدید نفتی چه بوده است؟

من هم حرف ایشان را قبول دارم.

پس چرا قراردادها را امضاء نمی کنید؟

امضای قراردادهای نفتی زمان بر است. مذاکره لازم دارد. ممکن است پدری خیلی دوست داشته باشد که بچه دار شود. اما هیچ خانمی نمی تواند یک ماهه بچه بیاورد!

آقای وزیر،  بی تردید بهتر از من به این نکته توجه دارید که اگر تا سه چهار ماه دیگر قراردادهای جدید نفتی امضاء نشود ممکن است طرف های خارجی تان تا انتخابات سال آینده ریاست جمهوری و تعیین تکلیف دولت جدید تمایل کمتری داشته باشند که سر میز امضاء قرارداد بیایند. جنابعالی چنین استنباطی ندارید؟

هنوز چنین استنباطی نکرده ام. اما ممکن است بعدا چنین برداشتی هم داشته باشم. هرقدر بی ثباتی در کشور به دیگران القاء شود کار توسعه کشور عقب می افتد. منظورم القاء ثبات در سیاست های کشور است. این مسئله مهم است وگرنه ثبات در مناصب چندان مهم نیست. این مهم نیست که بیژن زنگنه وزیر باشد یا وزیر نباشد. مهم این است که دیگران بدانند بعد از زنگنه سیاست ها ۱۸۰ درجه تغییر می کند یا این که تغییر رفتارها به اندازه طبیعی و در حد تغییر یک مدیر اتفاق می افتد. به عبارت دیگر مهم است که دیگران بدانند با تغییر افراد سیاست ها به کلی زیر و رو نمی شود. تغییر انسان ها در سمت های مختلف طبیعی است اما، هرچه در سیاست ها و راهبردهای کشور ثبات داشته باشیم فرصت هایمان را از دست نمی دهیم. برعکس، هرچه قدر بی ثباتی باشد، کشور فرصت های زیادی را از دست می دهد.

بنابراین شما معتقدید یکی از عوامل تاخیر در امضای قراردادهای نفتی القای بی ثباتی سیاست های نفتی در کشور است؟

عده ای به دنبال این مسئله (القای بی ثباتی سیاست ها) هستند. ما می گوییم سیاست های کشور با ثبات است. بعد آن ها به دیگران و خارجی ها (با سخن و عمل شان) می گویند خیر (سیاست ها) بی ثبات است، همه چیز ممکن است تغییر کند. این مسئله خیلی بد است. این، در جهت منافع ملی نیست.

این عده ای که می گویید مگر ایرانی نیستند؟ چرا فکر می کنید ممکن است در جهت القای بی ثباتی در سیاست ها و راهبردهای نفتی کشور گام بردارند؟ مثلا می خواهند دولت را ناکارآمد جلوه دهند؟

بله. به نظرم مقاصد سیاسی دارند و نمی توانند منافع ملی را بفهمند. این عده درک درستی از فرق بین منافع درازمدت ملی با دعواهای کوتاه مدت سیاسی ندارند.

آقای زنگنه، همه می دانند که شرایط اقتصادی کشور سخت و مشکل شده است. پاره ای از این مشکلات به قراردادهای جدید نفتی هم سرایت کرده است. این حرف ها درست. اما بالاخره نمی شود فقط روی مشکلات تکیه کرد و راه حل نداشت. شما فکر می کنید راه برون رفت کشور از این شرایط سخت و به عنوان نمونه امضای سریع تر قراردادهای جدید نفتی چیست؟

به نظرم باید حوصله و توجه کرد و بعد سخت کوشی داشت. (این ها را می گوید و ادامه می دهد: بقیه اش بماند.)

به عنوان وزیر نفت، چه انتظاری از دستگاه های نطارتی و دیگر دستگاه ها دارید تا امور صنعت نفت با مشکلات کمتری پیش برود؟

من انتظار خاصی ندارم. می فهمم در کشور چه خبر است!

می توانید به من هم بگویید چه خبر است؟

همین قدر می توانستم بگویم.

معاون اول رئیس جمهور در افتتاحیه امسال نمایشگاه نفت اعلام کردند که هیئت دولت قرار است  دوباره قراردادهای جدید نفتی را با اصلاحاتی تصویب کند. آیا این کار انجام شده است؟

در مورد اصلاح قراردادهای جدید نفتی باید بگویم که بیش از ۳۰ ساعت در قالب جلسات ستاد اقتصاد مقاومتی با منتقدان گفت وگو کرده ایم. خود من هم با منتقدان و دستگاه های نظارتی جلسات جداگانه گذاشته ام. با جمع بندی این جلسات، قراردادهای جدید نفتی را دو هفته پیش فرستاده ام تا در مسیر تصویب دولت قرار گیرد. اصلاحات انجام شده حاوی نظرات همه منتقدان است.

آیا متن جدید قراردادهای نفتی، پس از تغییرات اعمال شده با آنچه پیش از این اعلام شده بود تفاوت اساسی دارد؟

مفاهیم و چارچوب قراردادهای جدید نفتی تغییر نکرده است.

مهمترین اصلاحاتی که در قراردادهای جدید نفتی انجام شده است چیست؟

بیشتر اصلاحات مربوط به اصطلاحات حقوقی بود. دوستانمان در دستگاه های نظارتی نگرانی هایی درباره برخی اصلاحات حقوقی داشتند که ما تغییرات آن ها را اعمال کردیم.

به طور مثال در نمونه قراردادهایی که پیش از این اعلام شده بود حضور شرکت های خارجی در یک میدان نفتی ۲۰ تا ۲۵ سال پیش بینی شده بود. آیا این بند تغییر کرده است؟

خیر تغییری نکرده است. اتفاقا این نکته جزء نگرانی های دوستان نبود.

پس مهمترین نگرانی های دستگاه های نظارتی در مورد قراردادهای جدید نفتی چه بود؟

عرض کردم که بیشتر موارد حقوقی بود. به طور مثال در قراردادهایی که پیش از این اعلام شده بود بندی وجود داشت مبنی بر این که اگر شرکتی در اکتشاف میدانی موفق به کشف نفت نشد، شرکت ملی نفت می توانست در همان محدوده میدان دیگری را برای اکتشاف در اختیار آن شرکت پیمانکار قرار دهد. دستگاه های نظارتی به این بند اشکال داشتند و می گفتند که به لحاظ حقوقی امکان پذیر نیست و ما این بند را حذف کردیم. یا به طور مثال می خواستند در متن قراردادها حتما تاکید شود که نفت داخل مخزن متعلق به دولت است. ما بر این مسئله در قراردادهای جدید به صراحت تاکید کردیم.

در بند دیگر قراردادها، گروه مشترک مدیریتی (JMC) با شرکت خارجی پیمانکار پیش بینی شده بود. دستگاه های نظارتی تاکید داشتند که تصمیمات این گروه حتما باید به تصویب شرکت ملی نفت برسد. ما هم این موضوع را در متن اصلاح شده قراردادهای جدید نفتی اعمال کردیم.

 نکته دیگری که می توانم اشاره کنم این است که در متن اصلاح شده قراردادهای جدید نفتی قید کرده ایم که اگر بهره برداری از میدان نفتی یا گازی به یک شرکت ایرانی تابعه شرکت ملی نفت سپرده و این شرکت براساس قرارداد موظف به رعایت دستورالعمل های طرف خارجی شد، آن دستورالعمل ها حتما باید به تایید شرکت ملی نفت ایران رسیده باشد.

 از این نوع موارد اصلاحی داشتیم که همه را قبول کردیم و در متن جدید قراردادهای جدید نفتی اعمال نمودیم چرا که خودمان هم به آن ها اعتقاد داشتیم.

متن اصلاح شده چارچوب قراردادهای نفتی را که گفتید برای تصویب به هیئت دولت فرستاده اید، شامل همین مواردی بود که اشاره کردید؟

دو اصلاح مهم دیگر هم هست. منتقدان معتقد بودند که باید دست شرکت ملی نفت برای استفاده از قراردادهای سنتی بیع متقابل باز باشد. این را هم به متن اضافه کرده ایم که اگر لازم بود به ویژه در میدان های Green Field می توان از قراردادهای بیع متقابل هم استفاده کرد یا در صورت نیاز از انواع دیگر قراردادهای نفتی مثل EPSF یا بهره گیری از ظرفیت شرکت های خدماتی استفاده نمود. در متنی که ارسال گردیده، تاکید شده است که اجرای قراردادهای جدید نفتی (IPC) تناقضی با اجرای سایر انواع قراردادها ندارد و می توان برای توسعه میدان ها و نگهداشت تولید از انواع قبلی  قراردادها هم استفاده کرد. در واقع اجرای IPC ارتباطی (تناقضی) با اجرای مدل قراردادهای قبلی، نظیر بیع متقابل ندارد.

عده ای معتقدند منشاء برخی مخالفت ها با مدل جدید قراردادهای نفتی (IPC) در خود شرکت ملی نفت است. شما این را قبول دارید؟

بله. من هم فکر می کنم این موضوع درست است اما تعداد این افراد زیاد نیست. همین تعداد مکرر رفتند این طرف و آن طرف علیه مدل جدید قراردادهای نفتی صحبت و کار کردند.

آقای زنگنه، با همین شرایط فعلی، شما فکر می کنید اولین قراردادهای جدید نفتی تا چه زمانی منعقد می شود؟

امیدوارم در مدت ۲ تا ۳ ماه آینده و شاید هم کمتر بتوانیم اولین قرارداد را ببندیم.

و فکر می کنید در این دولت چند قرارداد نفتی یا گازی بتوانید منعقد کنید؟

نمی توانم تعداد بگویم.

اولین قراردادها را با همین شرکت های توتال، انی و لوک اویل که مدیرانشان در وین با شما ملاقات کردند خواهید بست؟

بله. چند میدان هم مدنظر است.

از میادین نفتی و گازی که برای مناقصه قراردادهای جدید نفتی اعلام کرده اید، به جز میادین نفتی غرب کارون، امضای قرارداد کدامیک از آن ها برایتان اولویت دارد؟

لایه نفتی پارس جنوبی برای من خیلی مهم است. چون میدان مشترک است. میدان فرزاد B هم برایم مهم است. البته در این میدان منتظر هندی ها هستیم تا بینیم مذاکره با آنها به کجا می انجامد. قرار است تا ماه سپتامبر منتظر هندی ها بمانیم. اگر تا آن تاریخ در مذاکراتمان با هندی ها به نتیجه ای رسیدیم که خیلی خوب است وگرنه این میدان را هم به مناقصه خواهیم برد. بقیه اولویت هایمان در میدان هایی است که باید تولید صیانتی نفت و افزایش بازیافت داشته باشند.

منبع: رصد

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: