۲۲ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۶:۰۷

با تداوم روند کنونی مصرف انرژی، تا ١٠ سال دیگر تولید و مصرف انرژی کشور سر به سر خواهد شد

انرژی در هر کشوری یکی از پر‌اهمیت‌ترین الزامات توسعه و از عوامل اصلی تولید و زندگی است و نقش آن به حدی مهم است که ادامه حیات بدون انرژی امکان پذیر نیست و زندگی و تمامی فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی به انرژی وابسته هستند. اکنون مسلم شده که در هر جامعه‌ای کمبود انرژی با بحران همراه بوده و بدین دلیل است که همه دولت‌ها مسائل مربوط به انرژی را در زمره مسائل استراتژیک خود می‌دانند. با توجه به اتمام سوخت‌های فسیلی در آینده‌ای نه چندان دور درمی‌یابیم در ایران نیز باید نگاه به انرژی و مسائل مربوط به آن یک نگاهی استراتژیک و همه‌جانبه باشد. ایران در بخش‌های صنعت ۰۱۵/۲ برابر میانگین جهانی، ساختمان ۵۸/۲، حمل و نقل ۰۴/۲ و لوازم خانگی ۷۶/۱ برابر میانگین جهانی، مصرف انرژی دارد که این آمار به خوبی بیانگر فاصله عمیق ایران با معیارهای بین‌المللی است. ساختمان‌های ایران شش برابر ساختمان‌های اروپایی مصرف انرژی دارند. به عبارت دقیق‌تر در ایران برای هر متر مربع ساختمان، ۳۰ متر مکعب گازمصرف انرژی وجود دارد در حالی که در اروپا این عدد برابر ۵/۵ متر مکعب گاز است. صنعت سیمان در ایران به طور میانگین ۲۹ %، ذوب‌آهن و فولاد ۳۷ %، صنایع لبنی ۲۰ %، صنایع شیشه و جام ۳۰ %، کاشی ۲۶ %، نساجی ۲۲ % و آجر ماشینی ۵۱ % بیش از شاخص‌های انرژی در کشورهای صنعتی انرژی مصرف می‌کنند. اتلاف انرژی به‌شدت در همه بخش‌های مصرف کننده انرژی حاکم است و به حدی است که می‌توان گفت از هر سه نیروگاه تولید برق، یک نیروگاه کلا برای جبران تلفات احداث می‌شود. مجموعه نفت و گاز مصرفی در کشور اینک به سطحی رسیده است که با قیمت‌های روز نفت‌خام ارزش آن به حدود یکصد میلیارد دلار در سال می‌رسد. چنین مصرفی برای اقتصادی با هزاران میلیارد دلار تولید ناخالص ملی یا گردش اقتصادی می‌تواند توجیه پذیر باشد اما در کشوری چون ایران مسلما این عدد با هیچ یک از پارامترها و شاخص‌های اقتصادی تناسب ندارد.

به گزارش عیارآنلاین، انرژی در هر کشوری یکی از پر‌اهمیت‌ترین الزامات توسعه و از عوامل اصلی تولید و زندگی است و نقش آن به حدی مهم است که ادامه حیات بدون انرژی امکان پذیر نیست و زندگی و تمامی فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی به انرژی وابسته هستند. اکنون مسلم شده که در هر جامعه‌ای کمبود انرژی با بحران همراه بوده و بدین دلیل است که همه دولت‌ها مسائل مربوط به انرژی را در زمره مسائل استراتژیک خود می‌دانند. با توجه به اتمام سوخت‌های فسیلی در آینده‌ای نه چندان دور درمی‌یابیم در ایران نیز باید نگاه به انرژی و مسائل مربوط به آن یک نگاهی استراتژیک و همه‌جانبه باشد. ایران در بخش‌های صنعت ۰۱۵/۲ برابر میانگین جهانی، ساختمان ۵۸/۲، حمل و نقل ۰۴/۲ و لوازم خانگی ۷۶/۱ برابر میانگین جهانی، مصرف انرژی دارد که این آمار به خوبی بیانگر فاصله عمیق ایران با معیارهای بین‌المللی است. ساختمان‌های ایران شش برابر ساختمان‌های اروپایی مصرف انرژی دارند. به عبارت دقیق‌تر در ایران برای هر متر مربع ساختمان، ۳۰ متر مکعب گازمصرف انرژی وجود دارد در حالی که در اروپا این عدد برابر ۵/۵ متر مکعب گاز است. صنعت سیمان در ایران به طور میانگین ۲۹ %، ذوب‌آهن و فولاد ۳۷ %، صنایع لبنی ۲۰ %، صنایع شیشه و جام ۳۰ %، کاشی ۲۶ %، نساجی ۲۲ % و آجر ماشینی ۵۱ % بیش از شاخص‌های انرژی در کشورهای صنعتی انرژی مصرف می‌کنند. اتلاف انرژی به‌شدت در همه بخش‌های مصرف کننده انرژی حاکم است و به حدی است که می‌توان گفت از هر سه نیروگاه تولید برق، یک نیروگاه کلا برای جبران تلفات احداث می‌شود. مجموعه نفت و گاز مصرفی در کشور اینک به سطحی رسیده است که با قیمت‌های روز نفت‌خام ارزش آن به حدود یکصد میلیارد دلار در سال می‌رسد. چنین مصرفی برای اقتصادی با هزاران میلیارد دلار تولید ناخالص ملی یا گردش اقتصادی می‌تواند توجیه پذیر باشد اما در کشوری چون ایران مسلما این عدد با هیچ یک از پارامترها و شاخص‌های اقتصادی تناسب ندارد.
رشد متوسط سالانه مصرف انرژی ایران در ١٠ سال گذشته حدود ۵/۵ درصد بوده است که ادامه این روند تا سال ١۴٠۴ مصرف انرژی کشور را به ٣٧۵٢ میلیون بشکه معادل نفت خام می‌رساند. در این صورت با توجه به وضع کنونی تولید، صادرات نفت خام کشور به صفر خواهد رسید. مشاهده می‌شود که در صورت ادامه وضع موجود، مصرف انرژی ایران در سال ١۴٠۴ به روزانه بیش از ١٠ میلیون بشکه معادل نفت خام افزایش پیدا می‌کند. با این وضعیت مشخص است شاخص شدت انرژی در ایران جزو بدترین شاخص‌ها در سطح جهان است. هر چند ایران مقام اول در دارا بودن ذخایر نفتی و گازی را از آن خود کرده است اما بررسی‌ها نشان می‌دهد تداوم روند کنونی مصرف سبب خواهد شد تا ۱۰ سال دیگر تولید و مصرف سر به سر خواهد شد. به این موارد، اثرات منفی زیست محیطی را نیز باید اضافه کرد. اکنون در سطح جهانی و از نظر مسائل زیست محیطی مصرف سوخت‌های فسیلی به سطحی مازاد بر تحمل طبیعی کره زمین رسیده و پدیده‌های مخربی چون تراکم گازهای گلخانه‌ای و تحلیل لایه ازن را به وجود آورده است. از این روست که کشورهای صنعتی اکنون در کنار تلاش برای کاهش مصرف انرژی و همچنین استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، همزمان ساز و کارهای مهار مصرف انرژی فسیلی را مورد توجه قرار داده‌اند و در این راستا، صاحبان صنایع، سازندگان ساختمان‌های اداری و تجاری و نیز ساکنان ساختمان‌های مسکونی را با استفاده از روش‌های گوناگون به رعایت اصول استفاده کارآمد‌تر از انرژی تشویق می‌کنند. امروز در مجامع بین‌المللی، قوانینی وضع می‌شود که یکی از آنها در حال حاضر، قوانین گرمایش زمین یا همان (global warming) است. در واقع در دنیا قانونی وضع شده است که از سال ۲۰۲۰، کشورهایی که گازهای گلخانه‌ای تولید کنند، تحریم می‌شوند و باید جریمه بپردازند. یکی از دلایل عدم‌ پذیرش عضویت ایران در سازمان جهانی تجارت این است که کالاهای تولید‌شده ایرانی گازهای گلخانه‌ای زیادی تولید و جو زمین را آلوده می‌کنند. باید در نظر داشت که روند تصمیم‌گیری‌ها به نحوی است که برقراری جرایم سنگین‌تر برای صنایع و کشورهایی با شدت مصرف انرژی بالاتر از میانگین‌های تعیین شده قطعی است. ضمن اینکه باید این مطلب را نیز در نظر داشت که مصرف بالای انرژی و با این شدت می‌تواند اثرات درازمدتی بر زیست بوم ایران بگذارد؛ اثراتی که رفع آنها به ده‌ها سال برنامه‌ریزی و تلاش نیاز دارد. می توان گفت مهم‌ترین دلایل این وضعیت نامطلوب، بازده پایین فناوری‌های تبدیل انرژی و فرهنگ غیرصحیح مصرف انرژی است. علاوه بر این، فرسودگی تجهیزات، قدیمی بودن فرآیندهای تولید، بی‌توجهی به فعالیت‌های تحقیقاتی و پژوهشی در واحدهای صنعتی، استفاده از تجهیزات و لوازم خانگی با کارایی کم و فرهنگ ناصحیح استفاده از انرژی در بخش ساختمان و تکنولوژی‌های پایین خودروهای تولیدی در کشور از عوامل مهم مصرف غیرمنطقی انرژی در بخش‌های مختلف کشور است. نکته‌ای که باعث امیدواری جهت گذر از این بحران است این است که خوشبختانه در کشور ما پتانسیل عظیمی برای صرفه‌جویی و بهینه‌سازی مصرف انرژی وجود دارد که ان‌شاءالله در نوشته‌های بعدی به این موضوع خواهیم پرداخت.

منبع: اعتماد

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: