۳ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۱۸
پرسای 65 منتشر شد

قانون مدارس غیردولتی زیر ذره‌بین

سرانجام لایحه «تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی» به تصویب وکلای ملت رسید. بررسی نقاط قوت و ضعف این لایحه به همراه ورود بخش خصوصی به آموزش و پرورش، دو موضوع اصلی این شماره از خبرنامه پرسا را تشکیل می‌دهند.

به گزارش عیارآنلاین، سرانجام لایحه «تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی» به تصویب وکلای ملت رسید. بررسی نقاط قوت و ضعف این لایحه به همراه ورود بخش خصوصی به آموزش و پرورش، دو موضوع اصلی این شماره از خبرنامه پرسا را تشکیل می‌دهند.

تصویب لایحه مدارس غیردولتی و چند ابهام

سرانجام لایحه «تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی» به تصویب وکلای ملت رسید. این لایحه‌ی جنجال برانگیز، انتقادات متعددی را نیز از سوی کارشناسان، مسئولین، اصحاب رسانه و دانشجویان به همراه داشت.

از جمله انتقادات مطرح به لایحه فوق، فقدان سازوکارهای نظارتی لازم و کارآمد بر مدارس غیردولتی بود که در قانون مصوب مجلس، با اضافه شدن نمایندگان نهادهای حاکمیتی به ترکیب شورای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و نظارت بر مدارس غیردولتی، این دغدغه تا حدی پوشش داده شد[۱]. نکته مثبت دیگر اینکه در بخشی از قانون مذکور، شورای سیاست‌گذاری مدارس غیردولتی موظف شد تا گزارش سالانه ارزیابی عملکرد این مدارس را به کمیسیون آموزش مجلس ارائه نماید[۲]. این اقدامات در کنار راه‌اندازی سامانه ثبت تخلفات و شکایات مدارس و مراکز غیردولتی[۳] موجب خواهد شد تا عملکرد این مدارس شفاف‌تر شده و نظارت بر آن‌ها نیز دقیق‌تر شود؛ هر چند درباره کارآمدی نظارت شورایی و میزان اجرایی شدن این مفاد نگرانی‌هایی وجود دارد.

اما در کنار محاسن فوق، برخی ابهامات همچنان در مصوبه مجلس خودنمایی می‌کند. به رسمیت شناختن رویکرد انتفاعی در مدارس غیردولتی همراه با گنجاندن امتیازات مالی و تسهیلات بانکی برای مؤسسان مدارس غیردولتی[۴] موجب می‌شود تا برخی با انگیزه‌های مادی ـ و نه تربیتی ـ وارد عرصه مدرسه‌داری شوند.

اما شاید عجیب‌ترین نکته درباره این مصوبه مجلس، تعیین سازمان بهزیستی به عنوان متولی صدور مجوز مهدهای کودک باشد[۵]؛ این در حالی است که طبق گفته معاون وزیر آموزش و پرورش، شورای عالی انقلاب فرهنگی اخیرا با واگذاری مدیریت مهدهای کودک از سازمان بهزیستی به وزارت آموزش و پرورش موافقت کرده بود! علاوه بر این، طبق سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری[۶]، وزارت آموزش و پرورش متولی مهدکودک‌ها برای اجرای سیاست‌های مصوب و هدایت و نظارت بر آن‌ها شناخته شده است.

بدین ترتیب هر چند در مصوبه مجلس، پاره‌ای از نقاط ضعف لایحه مدارس غیردولتی برطرف شده، برخی از ابهامات اساسی هنوز باقی است. ضمن آنکه نباید موازی‌کاری مجلس راجع‌به تعیین تکلیف متولی مهدهای کودک را نادیده انگاشت؛ موضوعی که بنا به مأموریت‌ها و جایگاه سازمانی بر عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار دارد و مسئولین امر نیز به آن اذعان نموده‌اند.

خصوصی‌سازی در کمین آموزش و پرورش

روزهای اخیر در حاشیه تصویب لایحه مدارس غیردولتی، بار دیگر موضوع خصوصی‌سازی آموزشی در جمع اخبار مهم آموزش و پرورش قرار گرفت. به عقیده برخی از منتقدان، توسعه مدارس غیردولتی، خصوصی‌سازی آموزش و پرورش را در پی خواهد داشت؛ گروهی دیگر نیز با انتقاد از رویه اجرای بسته حمایتی از مدارس غیردولتی، شیوه خرید خدمات آموزشی از بخش خصوصی را مورد نقد قرار داده‌اند.

اما در مقابل انتقادات فوق، وزیر آموزش و پرورش اجرای طرح بسته حمایتی از مدارس غیردولتی [خرید خدمات آموزشی از بخش خصوصی] را بسیار موفق توصیف نمود و مدعی شد که در این طرح هیچ‌گونه خصوصی‌سازی صورت نگرفته است. مرضیه گُرد، رئیس سازمان مدارس غیردولتی، نیز بعد از انتشار بیانیه‌ی انتقادی دانشجویان یکی از دانشگاه‌ها پیرامون خصوصی‌سازی آموزش و پرورش، این موضوع را تکذیب نمود. به عقیده گُرد، «استفاده از مشارکت عمومی یکی از بهترین راه حل‌ها برای رفع مشکلات آموزش و پرورش است».

در حالی مسئولین آموزش و پرورش مدعی پیگیری سیاست «مشارکت دادن مردم در اداره امور» و نه «خصوصی‌سازی» آموزش و پرورش هستند که تعریف دقیقی از مفهوم مشارکت «مردمی» و تفاوت آن با خصوصی‌سازی ارائه نکرده‌اند و لذا مرز میان این دو مفهوم حتی در اسناد بالادستی حوزه تعلیم و تربیت روشن نیست. این ابهام علاوه بر ایجاد تقابل‌ها میان منتقدان و مسئولین آموزش و پرورش، موجب می‌شود که حدود و ثغور مجاز فعالیت بخش غیردولتی و مردم در امور آموزش و پرورش نیز در هاله‌ای از ابهام بماند. از این رو وجاهت انتظاراتی همچون ضرورت ورود بخش خصوصی به سیاست‌گذاری آموزشی که از سوی نایب رئیس اتاق بازرگانی به عنوان یکی از فعالین حوزه مدرسه‌سازی مطرح شده، می‌طلبد که نظام نسبت به این مسأله زودتر تعیین تکلیف نماید.

درس دینی یا تربیت دینی؟

اواخر اسفند ماه ۱۳۹۴، شورای عالی آموزش و پرورش برنامه درسی دوره دوم متوسطه را به تصویب رساند و بدین ترتیب پرونده تعیین برنامه درسی ۱۲ پایه تحصیلی خاتمه یافت. در بدو امر مفاد مصوبه مذکور چندان مورد بحث و انتقاد واقع نشد تا اینکه هفته گذشته، دلبری، مدیر گروه درسی قرآن و معارف اسلامی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، با انتقاد از برنامه درسی جدید اعلام نمود که «ساعت درس تعلیمات دینیِ رشته‌های ریاضی و تجربی از ۱۰ ساعت به ۶ ساعت کاهش یافته است».

در پی این اظهارنظر، دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش با اشاره به افزایش ساعت درس دینی در مقطع ابتدایی، اظهار نمود که در مجموعِ دوره‌های تحصیلی، زمان اختصاصی به درس دینی یک ساعت کم شده است. به اعتقاد وی، در ازای کاهش زمان درس دینی، با افزوده شدن دروسی مانند «مدیریت خانواده و سبک زندگی» وزن تربیت دینی همچنان محفوظ خواهد ماند و لذا نباید تربیت دینی را منحصر در درس دینی دانست.

با توجه به استدلال‌های نوید ادهم، به نظر می‌رسد برنامه درسی مصوب، خللی به وضعیت تربیت دینی وارد نیاورد؛ لکن باید توجه داشت که بر اساس ساحت‌های شش‌گانه تربیتی در مبانی نظری سند تحول بنیادین[۷]، درس تعلیمات دینی به صورت مجزا و خاص بار تربیت ساحت «اعتقادی، عبادی و اخلاقی » را بر عهده داشته و درس مدیریت خانواده و سبک زندگی نیز مرتبط با تربیت ساحت «اجتماعی و سیاسی» است. بنابراین می‌توان گفت که با وجود این‌که همه دروس ـ اعم از ریاضی، علوم، اجتماعی، هنر و… ـ باید در راستای تحقق تربیت اسلامی باشند، اما این امر نباید جایگاه درس تعلیمات دینی را که به طور ویژه متضمن تحقق تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی است، تضعیف کند.

سایر اخبار

عدم وجود منابع مالی، عمده‌ترین مشکل آموزش و پرورش

بطحایی معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزیر آموزش و پرورش، عدم وجود منابع مالی را عمده‌ترین مشکل آموزش و پرورش اعلام کرد. وی با اشاره به اینکه ۳۰ هزار میلیارد تومان بودجه آموزش و پرورش در سال ۹۵ تعیین شد، خاطرنشان کرد: برای رسیدن به یک آموزش و پرورش مطلوب نیاز است که این بودجه ۴۰ درصد افزایش یابد.

باید منبع مالی پایدار به آموزش و پرورش تخصیص داده شود

بطحایی، معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش: برای برون رفت از وضعیت کنونی باید یک منبع مالی پایدار در مجلس شورای اسلامی تخصیص داده شود تا مشکلات بودجه در سایر موضوعات مرتفع شود.

سازوکار دریافت درآمدهای مالیاتی آموزش و پرورش همچنان در ابهام

طبق مصوبه مجلس آستان‌های مقدس و قرارگاه‌های سازندگی و شرکت‌ها و مؤسسات وابسته به اشخاص مذکور از سال اول برنامه ششم نسبت به تمامی فعالیت‌های اقتصادی خود، مشمول پرداخت مالیات به آموزش و پرورش می‌شوند. این در حالی است که با توجه به رویکرد دولت و البته گرفتاری‌های پرشمار اقتصادی‌اش، اراده‌ای برای پیگیری هزینه‌کرد مالیات دریافتی از نهادهای گفته‌شده برای آموزش‌وپرورش مناطق نابرخوردار وجود ندارد یا دست‌کم با اما و اگرهایی همراه است.

مدرسه سازی خیرین ایرانی در استانبول و کانادا

حافظی، رئیس مجمع خیرین مدرسه ساز کشور: قصد داریم با کمک خیرین مدرسه ساز در استانبول مرکز فرهنگیان ایرانیان و در ۴ شهر کانادا مدارسی را احداث کنیم.

عضو اتاق بازرگانی: آموزش و پرورش به بخش خصوصی فرصت دهد تا به سیاست‌گذاری آموزشی ورود پیدا کند

سلطانی، عضو اتاق بازرگانی: وزارت آموزش و پرورش باید این نگاه صرفاً مادی را از روی بخش خصوصی بردارد. فرصت دهد به بخش خصوصی تا به سیاست‌گذاری آموزشی ورود پیدا کند. این سیاست‌گذاری نباید انتزاعی و قرنطینه‌ای باشد./ بخش خصوصی چون نقش مالی پررنگ‌تری نسبت به سایر حوزه‌ها دارد انتظارش هم بیشتر است و به همین دلیل یک نیروی کارآمد تربیت می‌شود، بخش خصوصی تقویت می‌شود و کشور توسعه می‌یابد. وزارت آموزش و پرورش باید چارچوب سخت و انعطاف‌ناپذیری را که به بدنه خودش تزریق کرده است تغییر دهد.

برخی ناشران آموزشی، از آموزش و پرورش مجوز نمی‌گیرند

ناصری، مدیرکل دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی: سازمان پژوهش می‌خواهد بگوید اگر می‌خواهید با ما همراه شوید باید استانداردها را رعایت کنید. حال چه بسا خیلی از آثار پرفروش ناشران معروف از نظر ما مردود هستند، ولی بعضی از همین ناشران خود را بی نیاز از اخذ تأییدیه سازمان پژوهش می‌دانند و می‌گویند ما کتاب‌هایمان را چاپ می‌کنیم و مجوزش را هم از وزارت ارشاد گرفته‌ایم.

بی‌تفاوتی برخی مدارس غیردولتی به نرخ‌ مصوب شهریه

یادداشت//اگر چه بالاترین میزان شهریه مدارس غیردولتی در دوره ابتدای ۵ میلیون و ۵۷۹ هزار تومان اعلام شده است، اما مدارس با لیست کردن برنامه‌های متعدد از فوق برنامه گرفته تا هزینه ناهار و اردوی علمی و تفریحی برای خانواده‌ها هزینه تراشی می‌کنند به گونه‌ای که گاه رقم شهریه دریافتی از خانواده‌ها برای دوره ابتدایی به ۱۰ میلیون تومان می‌رسد.

کاهش حجم کتب درسی، بررسی می‌شود

کفاش، معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش: موضوع کاهش حجم کتب درسی به تاکید مقام معظم رهبری در جلسات آتی شورای عالی آموزش و پرورش مورد بررسی قرار خواهد گرفت و تصمیم گیری می‌شود.

برنامه تعالی مدیریت در هشت هزار مدرسه کشور اجرا می‌شود

محبی، مدیرکل دفتر آموزشی دوره اول متوسطه وزارت آموزش و پرورش: برنامه تعالی مدیریت در هشت هزار مدرسه کشور اجرا می‌شود/ ارزیابی مدارس یاد شده با همکاری دانشگاه فرهنگیان انجام می‌شود؛ نتیجه این ارزیابی در یک همایش ملی با حضور وزیر آموزش و پرورش در مهرماه امسال اعلام خواهد شد.

آموزش و پرورش ظرف ۴ سال آینده ۲۰۰ هزار بازنشسته خواهد داشت

زرافشان، معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه ظرف چهار سال آینده ۲۰۰ هزار معلم بازنشسته خواهیم داشت؛ گفت: از این تعداد ۱۰۰ هزار نفر در دوره متوسطه مشغول به تدریس هستند که ۷۰ هزار نفر در دوره دوم و بخش عمده از این نیرو‌ها نیز بازنشسته می‌شوند و در اول مهر با مشکلاتی مواجه خواهیم شد.

تدوین برنامه راهبردی دانشگاه فرهنگیان برای تربیت سالانه ۳۰ هزار نیرو

مهرمحمدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان: برنامه عملیاتی و راهبردی این دانشگاه برای تربیت این تعداد نیرو معادل سالانه ۳۰ هزار نفر تدوین شده است.

در شرایط فعلی انتظار کیفیت بالا از دانشگاه فرهنگیان، غیرواقع‌بینانه است

مهرمحمدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان: با توجه به اینکه زمان چندانی از عمر دانشگاه فرهنگیان سپری نشده، اگر انتظار داشته باشیم این دانشگاه با مدیریت کردن عوامل درون و برون سازمانی به کیفیت بسیار بالایی از آموزش دست پیدا کرده باشد انتظاری غیرواقع‌بینانه است./ کیفیت یک فرایند در دست تکوین و تکمیل است و تعالی کیفیت در دانشگاه فرهنگیان پروژه‌ای دائمی است.

حداقل تا یک ماه آینده باید وضعیت آزمون استخدامی آموزش و پرورش روشن شود

بطحایی، معاون توسعه و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش: اعلام نیاز برای برگزاری آزمون به سازمان مدیریت و برنامه ریزی ابلاغ شده اما هنوز پاسخی از سوی این سازمان داده نشده است./ حداقل تا یک ماه آینده باید وضعیت روشن شود.

معاون پرورشی فانی: از تعدد تشکل‌های مختلف ضرر نمی‌کنیم

کفاش، معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش، با بیان اینکه یکسان سازی هیچ‌گاه ممکن نیست، افزود: از تعدد تشکل‌های مختلف ضرر نمی‌کنیم، بلکه زمانی متضرر می‌شویم که بخواهیم فعالیت‌های یکدیگر را خنثی کنیم در واقع همسوسازی همیشه لازم و یکسان سازی نفی می‌شود.

معاون فانی: پارسال فقط ۱۰ مورد تخلف دریافت وجه غیرقانونی داشتیم

زرافشان، رئیس طرح مهر و ستاد نام نویسی مدارس: پارسال فقط ۱۰ مورد تخلف از قانون نام نویسی در دریافت وجه از اولیای دانش آموزان وجود داشت/ما درباره تخلفات علم غیب نداریم اما هر شخصی که در زمینه زیرمیزی گرفتن مسئولان مدارس شکایت کند به آن رسیدگی می‌کنیم.

تأثیر نمرات امتحانات سال دوم متوسطه و پیش دانشگاهی در کنکور بر اساس مصوبه مجلس

طبق مصوبه مجلس، سابقه تحصیلی مؤثر در کنکور سراسری، به صورت زیر اصلاح شد: نمرات تعدادی از دروس دوره متوسطه دوم و پیش‌دانشگاهی که امتحانات آن مطابق اصول سنجش و اندازه‌گیری توسط وزارت آموزش و پرورش به صورت سراسری، نهایی و استاندارد مطابق مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش برگزار می‌شود.

برای فراگیری زبان‌های خارجی باید در دانش آموزان رغبت ایجاد کنیم

بطحایی، معاون توسعه مدیریت آموزش و پرورش بابیان اینکه در دهه‌های۶۰ و ۷۰ آموزش زبان‌های فرانسه و ایتالیا در مدارس داده می‌شد اما مورد استقبال قرار نگرفت، گفت: باید رغبت یادگیری در دانش آموزان ایجاد کنیم./ ما هر تعداد معلم هم داشته باشیم، وقتی دانش آموز تمایل نشستن در کلاس غیر از زبان انگلیسی را نداشته باشد معلم ما بیکار می‌شود.

___________________________________________________________________________________

[۱] ماده ۴

[۲] ماده ۵

[۳] همان ماده

[۴] مواد ۱۰ تا ۱۳٫

[۵] تبصره ۲ ذیل ماده۲٫

[۶] بند دوم از سیاست‌های کلی ایجاد تحول در آموزش و پرورش ابلاغی مقام معظم رهبری.

[۷] این شش ساحت عبارتند از:

اعتقادی، عبادی و اخلاقی

اجتماعی و سیاسی

زیستی و بدنی

زیبایی شناختی و هنری

اقتصادی و حرفه‌ای

علمی و فناوری

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: