«طرح تحول سلامت» کودک دوست‌داشتنی ناقص‌الخلقه!

طرح تحول سلامت از نیمه اردیبهشت‌ماه ۹۳ کلید خورد؛ طرحی که بنا بود تحولی را در نظام سلامت کلید بزند و در گام‌های نخست تا حدی هم توانست موفق عمل کند. اما این طرح از همان ابتدا منتقدانی جدی داشت؛‌ منتقدانی که معتقد بودند بودجه‌ای که برای این طرح خرج شده، بنا بود صرف ارتقای سلامت مناطق محروم شود نه جیب پزشکان متخصص.

طرح تحول سلامتبه گزارش عیارآنلاین، وزارت بهداشتی‌ها دور هم جمع شده بودند تا در سومین سالگرد طرح تحول از آن دفاع کنند و نقاط قوتش را به تصویر بکشند، اما در جایی دیگر عده‌ای همایش نقد واقعی طرح تحول نظام سلامت را برگزار کرده بودند؛ همایشی که این طرح را که ادامه یا قطع آن به خاطر بن‌بست بودجه‌ای به ابهام خورده، ‌طرحی پوپولیستی معرفی کرد. در این سوی ماجرا اما به گفته معاون درمان وزارت بهداشت بر اساس نظرسنجی‌ها ۸۳ درصد از مردم از خدمات بیمارستانی رضایت دارند و پرداخت از جیب مردم به ۶ درصد کاهش یافته است.

طرح تحول سلامت از نیمه اردیبهشت ماه سال ۹۳ کلید خورد؛ طرحی که بنا بود تحولی را در نظام سلامت کلید بزند و در گام‌های نخست تا حدی هم توانست موفق عمل کند و با رضایت نسبی مردم همراه باشد. این طرح از همان ابتدا منتقدانی جدی داشت؛‌ منتقدانی که معتقد بودند بودجه یک درصد مالیات بر ارزش افزوده و ۱۰ درصدی که از هدفمند‌سازی یارانه‌ها برای طرح تحول خرج شده، بنا بود صرف ارتقای سلامت مناطق محروم شود نه جیب پزشکان متخصص. روز گذشته اما معاونان وزیر بهداشت در نشستی خبری به میان خبرنگاران آمده بودند تا از نقاط قوت طرح تحول بگویند، اما به موازات همین برنامه همایشی در حال برگزاری بود؛ همایش نقد واقعی طرح تحول نظام سلامت.

هزینه‌های مردم کاهش یافته یا چند برابر شده؟!

به باور محمد حسن طریقت منفرد، وزیر اسبق بهداشت در طرح تحول سلامت هزینه‌های بستری زیر پوشش نیامده است. وی در همایش نقد واقعی طرح تحول نظام سلامت افزود: «طرح پزشک خانواده یکی از نتایج این برنامه بود که همچنان اجرا نشده که این مسئله تنها یکی از موارد اجرا نشدن قانون در نظام سلامت کشور است». وزیر سابق بهداشت گفت: «بودجه وزارت بهداشت در سال ۹۱، ۱۶ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان بوده که امسال این رقم به ۵۸ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان رسیده ولی با وجود این افزایش بودجه پرداخت از سوی مردم چندین برابر شده است». از نگاه وی، اطلاع‌رسانی در این خصوص با موضع‌گیری و پوشاندن حقایق صورت می‌گیرد و ظاهر امر به گونه‌ای دیگر نمایش می‌دهد.

بهمن برزگر، معاون مطالعات و توسعه خدمات سازمان بیمه سلامت ایران نیز با عنوان این مطلب که تنها گام منطبق با قانون در اجرای طرح تحول سلامت، پوشش بیمه‌ای افراد فاقد بیمه بوده است، گفت: «عمده کاهش پرداختی مردم ناشی از بیمه کردن افراد فقیر بوده است، اما تأمین نکردن منابع مالی پایدار باعث شده بیمه‌ها با سونامی هزینه مواجه شوند».

پزشک خانواده برای شهرهای کوچک

در برابر این انتقاد، سخنگوی وزارت بهداشت گفت: «مشارکت بیمه و دولت با اجرای طرح تحول سلامت به ۵۱ درصد افزایش یافته، یعنی به مردم فشار کمتری آمده و در خدمات بستری پرداخت از جیب در روستا و شهر ۳۳ درصد کاهش یافته و به ۶ درصد رسیده است». حریرچی در مورد برنامه پزشک خانواده گفت:‌ «بیش از هر زمان دیگری اکنون پزشک خانواده داریم، تعداد پزشک خانواده از ۴ هزار و ۳۰۰ نفر به ۶ هزار و ۷۰۰  نفر رسیده است». سخنگوی وزارت بهداشت تصریح کرد: «طبق آمار رسمی بیمه سلامت ایرانیان با اجرای طرح تحول سلامت در کلینیک‌های ویژه آمار مراجعه به پزشک عمومی افزایش و به پزشک متخصص کاهش یافته است».

با وجود این، معاون بهداشت وزارت بهداشت در رابطه با اجرای برنامه پزشک خانواده گفت:‌ «اولویت کار روستاها هستند، در نتیجه تصمیم گرفتیم پزشک خانواده را در روستا تأمین کنیم، اما پس از دو سال زحمت نتوانستیم به خوبی آن را اجرا کنیم». به باور اکبر سیاری، «باید زیرساخت الکترونیک این برنامه فراهم شود. همچنین برای هر ۳ تا ۴ هزار نفر پزشک عمومی نداریم و اگر انجمن پزشکان عمومی می‌گوید پزشک بیکار داریم به ما معرفی کند. به طور کلی پزشک خانواده در ایران در دست اقدام است، اما برای شهرهای کمتر از ۵۰ هزار نفر در اولویت است و به تدریج به حاشیه شهرها می‌رود».

طرحی پوپولیستی

مزدک دانشور، دکترای انسان‌شناسی در مقاله‌ای با عنوان نقد طرح تحول سلامت از دیدگاه اقتصاد سیاسی در همایش نقد طرح تحول، این طرح را پوپولیستی دانست. وی افزود: «براساس سیاست پوپولیستی افراد بی‌واسطه با مردم حرف می‌زنند و در عین حال از مخالفان طرح به عنوان ساده‌لوح و دشمن یاد می‌کنند».  دانشور افزود: «منابع مالی طرح تحول نظام سلامت از قطع یارانه‌های کالاهای اساسی تأمین شده است و با این منابع مالی داریم بیمارستان‌ها را تجهیز می‌کنیم». وی افزود: «چرا پزشک مقیم بیمارستان دهها برابر سایر کادر درمانی حقوق دریافت می‌کند، اما همه کارها توسط رزیدنت انجام می‌شود». به باور وی، ریختن پول به بیمارستان نه به عدالت منجر می‌شود و نه باعث افزایش کارایی می‌شود.

۱۰ سال زمان برای اجرای کامل طرح

به گفته سخنگوی وزارت بهداشت، پس از اجرای طرح تحول سلامت، یک درصد میزان سهم سلامت از درآمد ناخالص ملی افزایش یافته، اما هنوز به ۸ درصد ایده‌آل نرسیده‌ایم.  حریرچی با بیان اینکه ما گوش شنوا برای نقد داریم و ادعا نکرد‌ه‌ایم که کارهایمان کامل است، گفت: «برنامه طرح تحول سلامت ۱۰ سال زمان می‌برد که به صورت جامع اجرا شود». وی تصریح کرد: «منابع ما رشد خوبی نداشت و بیمه‌ها که می‌توانستند نقش مؤثری داشته باشند، برنامه‌های مربوط به آنها کاملاً حاصل نشد و این در حالی بود که وزیر بهداشت از آن به عنوان پاشنه آشیل طرح تحول نام برد». حریرچی همچنین گفت: «برای بهداشت هم هزینه‌های خوبی شده؛ چراکه در دهه ۸۰، ۵٫۵ درصد و در سال ۹۳، ۹ درصد هزینه‌ها در بخش بهداشت بوده در واقع رشد ۵۰ درصدی داشته است». سخنگوی وزارت بهداشت در پاسخ به انتقاد مطرح شده نسبت به افزایش مصرف دارو و تجهیزات، گفت: «اینگونه نبوده ما مصرف را ۲۵٫۶ درصد کاهش داده‌ایم و واردات دارو طی سال‌های ۹۰ تا ۹۲ به دلیل کمبودها بیشترین آمار را داشته‌اند، اما در سال ۹۳ کاهش یافته است».

منبع: روزنامه جوان

تلگر

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: