۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۰۰
پنجاه‌وچهارمین معیار علم و فناوری منتشر شد

آیا انتقال فناوری راهبرد موثری برای توسعه دانش‌بنیان است؟

کارشناسان نظرات متفاوتی درباره چرایی عدم شکل‌گیری انتقال فناوری بیان کرده‌اند. به عنوان نمونه برخی با نگاه منتقدانه به مقوله انتقال فناوری معتقدند که کشورهای صنعتی، هیچ علاقه‌ای به واگذاری فناوری‌های مفید به کشورهای درحال توسعه ندارند.

به گزارش سرویس علم و فناوری عیارآنلاین، پنجاه‌ و چهارمین بسته خبری معیار علم و فناوری که به مهم‌ترین رویدادهای این حوزه اختصاص دارد، منتشر شد. در این شماره به بررسی دو پرونده مهم پرداختیم. سفر هیئت کره ای به تهران و مذاکرات انتقال فناوری در کنار خبر برگزاری نمایشگاه ایران سلامت موضوع این پرونده ها را تشکیل می‌دهد.

پرونده اول: «آیا انتقال فناوری راهبرد موثری برای توسعه دانش‌بنیان است؟»

سطح تکنولوژی کشورهای پیشرفته و ایران در برخی حوزه‌ها فاصله محسوسی دارد. به اعتقاد برخی، برای کم کردن این فاصله ، انتقال فناوری یک لازمه انکار ناپذیر است. در همین راستا ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور در حال بررسی الزام وجود پیوست فناوری در قراردادهای خارجی است و تاکنون بخش‌هایی از آن را نیز به تصویب رسانده است. معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نیز در سال ۹۵ برنامه‌هایی برای پیوست فناوری طرح‌های خارجی در دستور کار دارد.

این هفته همزمان با سفر رئیس جمهور کره جنوبی به ایران و انعقاد تفاهم‌نامه‌های متعدد تجاری، موضوع انتقال فناوری مجدداً بر سر زبان‌ها افتاد. دکتر ستاری، معاون علمی و فناوری کشورمان، طی نشستی با نمایندگان شرکت‌های برتر کره‌ای از پتانسیل بالا و آمادگی ایران برای ایجاد واحدهای D&R و قرارداد مشترک با شرکت‌های کره‌ای سخن گفت. وی در صحبت‌های خود گفت: «تداوم وضعیت فعلی مدنظر دولت ایران نیست و شرکت‌های کره‌ای بایستی شراکت بر مبنای تعامل فناورانه را مبنای همکاری آتی خود قرار دهند.». همچنین پیش از این دکتر روحانی، ریاست محترم جمهوری نیز انتقال فناوری را در اولویت همکاری با کشورهای دیگر خوانده بود.

البته کارشناسان نظرات متفاوتی درباره چرایی عدم شکل گیری انتقال فناوری بیان کرده اند. به عنوان نمونه برخی با نگاه منتقدانه به مقوله انتقال فناوری معتقدند که کشورهای صنعتی، هیچ علاقه‌ای به واگذاری فناوری‌های مفید به کشورهای درحال توسعه ندارند. از طرفی برخی دیگر بر این باورند که عدم وجود قوانین نظام مند و پایدار در حوزه‌های کلان اقتصادی و همچنین عدم سرمایه گذاری دولت و بخش خصوصی در تحقیق و توسعه، موانع انتقال فناوری به ایران هستند.

لذا به نظر می‌رسد راهکار دائمی برای توسعه فناوری و پیشرفت در توسعه درونزای فناوری با لحاظ اولویت‌های کشور و حمایت از تولیدات دانش‌بنیان است. مدل‌های پیشرفت در انرژی هسته‌ای، صنایع دفاعی و علومی همچون نانوفناوری شاهدی بر این مدعا خواهد بود. البته باید افزود که گاهی شرکت‌های دارنده تکنولوژی پیشرفته، به دلایل مشکلات اقتصادی و مدیریتی در آستانه ورشکستگی قرار گرفته و به انتقال واقعی فناوری مجبور می‌‍‌‌شوند. در این شرایط فرصت مناسبی در اختیار شرکت‌های متقاضی قرار می‌گیرد تا از این طریق دانش طراحی را کسب نمایند.

پرونده دوم: «شرکت‌های دانش‌بنیان و تحقق اقتصاد مقاومتی»

نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در تحقق اقتصاد مقاومتی از جمله مسائل و مباحثی است که در سال ۹۵ اهمیتی بیش از پیش می‌یابد. رهبر معظم انقلاب نیز یکی از پایه‌های محکم اقتصاد مقاومتی را اقتصاد دانش‌بنیان معرفی نمودند.

مسئولین و متولیان امر نیز در سال جدید این موضوع را در دستور کار خود قرار دادند. هفته گذشته مجلس شورای اسلامی در ادامه رسیدگی به لایحه تنظیم برخی از احکام برنامه‌های ششم توسعه، معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور را موظف کرد تا اقداماتی را جهت گسترش حمایت از توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، نوآوری و پژوهش‌های مسأله محور انجام دهد. همچنین احمدی، معاون پژوهشی وزیر علوم، از تدوین ۷ پروژه ملی در راستای اجرای اقتصاد مقاومتی در وزارت علوم خبر داد.

طی ۴ سال گذشته، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نیز در راستای حمایت از تولیدات دانش‌بنیان، برنامه هایی را اجرایی کرده است. موفق‌ترین برنامه نیز برگزاری نمایشگاه «تجهیزات و مواد آزمایشگاهی ساخت ایران» است که به صورت سالیانه برگزار می‌شود. ایجاد تعامل موثر بین خریدار و فروشنده و تامین هوشمندانه بخشی از هزینه‌ی خرید محصولات از سوی معاونت علمی دو راهکار موفق موفق هستند که در این نمایشگاه پیاده می‌شود. بنا به گفته‌های شیخ زین‌الدین، معاون تجاری‌سازی و توسعه فناوری معاونت علمی، ساز و کار حمایتی به عنوان الگو برای دیگر تولیدات دانش‌بنیان درنظر گرفته خواهدشد. وی همچنین این نوید را داد که تا پایان اردیبهشت ماه در نمایشگاه ایران سلامت (Iran health) برای نخستین بار تجهیزات پزشکی ساخت داخل به فروش خواهد رسید.

به عقیده کارشناسان کاربست این شیوه به عنوان یکی از موفق‌ترین و کارآمدترین الگوهای اقتصاد دانش‌بنیان می‌تواند بدون تحمیل نمودن بار مالی جدید بر دوش بودجه عمومی کشور، تحولات مثبت قابل توجهی را در بازارسازی برای محصولات دانش‌بنیان داخلی به همراه داشته باشد. در این راستا ستاری هفته گذشته با اشاره به درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان، از لزوم افزایش سهم این شرکت‌ها در تولید ناخالص داخلی سخن گفت و تنها راه پیشرفت را در تحقق این مهم خواند.

یک دقیقه تأمل:

طرح آمایش آموزش عالی اواخر سال گذشته نهایی شد و در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. دکتر فرهادی، وزیر علوم، به همراه معاونانش طی این مدت در مصاحبه‌های پی در پی از کیفیت‌بخشی در دانشگاه‌ها و کارآفرین شدن آن ها با اجرای این طرح خبر می‌دهند. سوال اینجاست که آیا زمان آن نرسیده سند آمایش آموزش عالی که دائما دستاوردهای آن نقل می‌شود به صورت عمومی اطلاع رسانی و به معرض نگاه کارشناسان گذاشته شود؟

سایر اخبار:

جذب ۲ هزار و ۶۰۰ دانشجوی خارجی در سال گذشته

صدیقی معاون دانشجویی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری: در سال گذشته ۲۶۰۰ دانشجوی خارجی جذب شد که ۱۱۰۰ نفر آنها بورسیه و ۱۵۰۰ نفر آزاد بودند ولی برنامه وزارت علوم بر اساس جذب چند برابر این ظرفیت بود و لذا باید روند افزایشی باشد و براساس برنامه ششم توسعه ۷۵ هزار دانشجوی خارجی جذب شود.

آیین نامه ارتقا هیات علمی دانشگاه‌ها در انتظار امضای رئیس جمهور

لاریجانی معاون آموزشی وزارت بهداشت: آیین نامه ارتقای اعضای هیات علمی مشترک میان وزارت بهداشت و وزارت علوم نهایی شد و در انتظار امضای رئیس جمهور است.

وزارت علوم دانشگاهها را به ارتباط با خارج تشویق می‌کند

شریعتی نیاسر معاون آموزشی وزارت علوم از ارائه شاخص های تشویقی به دانشگاهها برای ارتباط با دانشگاههای خارجی خبر داد و گفت: دانشگاههای سطح یک می توانند دوره های مشترک با خارج را برگزار کنند.

توافق وزارت علوم و دانشگاه آزاد در زمینه جذب هیات علمی

حسین زاده لطفی معاون آموزشی دانشگاه آزاد از ایجاد توافق نامه ای میان این دانشگاه و وزارت علوم خبر داد و گفت: در این توافق نامه نحوه به کارگیری اعضای هیات علمی مشخص شده است. افزون بر این واحدهای دانشگاه آزاد با موافقت ریاست دانشگاه و بدون طی شدن فرآیند جذب با نظر مساعد ریاست دانشگاه استان می‌توانند با عقد قرارداد یکساله عضو نیمه وقت هیأت علمی به کار گیرند.

سال گذشته هیچ بودجه اختصاصی به طرح های کلان ملی داده نشده است

احمدی معاون پژوهشی وزارت علوم: در جلسه شورای عتف تصویب شد طرح های کلان ملی که متناسب با شاخص های اقتصاد مقاومتی هستند تعیین و سازمان برنامه اعتبارات لازم آنها را تامین کند.در سال گذشته هیچ بودجه اختصاصی به طرح های کلان ملی داده نشده است که براین اساس طرح های کلان با مشکل جدی مواجه هستند.

ارتقای کیفیت آموزش عالی با طرح آمایش در نگاه وزیر علوم/ ماموریت گرا شدن دانشگاهها اقتصاد مقاومتی را تحقق می بخشد

فرهادی وزیر علوم: در زمینه ارتقا و ساماندهی آموزش عالی، تکمیل زیرساخت های علمی بخصوص تجهیز آزمایشگاه های مرکزی و پذیرش دوره های تحصیلات تکمیلی به ویژه در رشته های جدید که بین رشته‌ای‌ها نیز مورد توجه هستند، در طرح آمایش عالی به طور جدی دنبال می‌شود. همان گونه که سال گذشته برنامه‌های اقتصاد مقاومتی وزارت علوم در شورای اقتصاد تایید و تصویب شد، امسال هم برای ستاد اقتصاد مقاومتی چند طرح را پیشنهاد دادیم که در کمیته‌ها به تصویب رسیده و امیدواریم به زودی ابلاغ شود.

اختصاص ۱۰ میلیارد اعتبار به وزارت علوم از سوی پدافند غیرعامل

احمدی معاون پژوهشی وزارت علوم: دو سال گذشته بودجه‌ای بیش از یک میلیارد تومان برای پدافند غیرعامل به وزارت علوم اختصاص داده شد، اما این بودجه جذب نشد و در سال جاری قرار است سازمان پدافند غیرعامل مبلغ ۱۰ میلیارد تومان در اختیار وزارت علوم و دانشگاه‌ها قرار دهد. این بودجه برای فعالیت‌های علمی و آموزشی برای پدافند غیرعامل صرف خواهد شد.

ساماندهی مراکز فنی حرفه ای براساس سند آمایش آموزش عالی

شفیعی رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای: ساماندهی مراکز فنی و حرفه ای براساس برنامه و سیاست سند آمایش آموزش عالی صورت خواهد گرفت. درخصوص ساماندهی مراکز، باید منتظر باشیم و ببینیم در سند آمایش آموزش عالی چه برنامه ریزی شده است.

بر اساس سند آمایش ۵۰ درصد دانشجویان به دانشگاههای غیرانتفاعی اختصاص می یابد

کبگانیان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: دانشگاه های غیرانتفاعی براساس سند آمایش آموزش عالی باید ۵۰ درصد سهم دانشجویان کشور را به خود اختصاص دهند. در مورد سند آمایش نیز آخرین پیشنهادها را دریافت کرده ایم و در نوبت دوهفته ای قرار دارد بعد از دو هفته اگر اعضا اعتراضی نداشته باشند برای امضا به رئیس جمهور ارسال می شود.

۷ پروژه ملی وزارت علوم برای اقتصاد مقاومتی تدوین شد

احمدی معاون پژوهشی وزارت علوم: مجموعه توسعه در آموزش، پژوهش و فناوری از جمله هفت پروژه ملی است که بعد از تدوین به ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی اعلام شد. علاوه بر برنامه‌هایی که در پروژه‌ها به ستاد اقتصاد مقاومتی اعلام شده در برنامه‌ها و عملکردهای سال ۹۵ این معاونت نیز، تحقق این شعار را لحاظ کرده و دنبال می‌کنیم.

افزایش برج‌های فناوری تا پایان سال به ۱۰ مجتمع

سلطانی رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی از افتتاح مجتمع فناوری دانشگاه شریف در اواخر اردیبهشت ماه امسال خبر داد و گفت: بنا داریم تا پایان سال تعداد این مجتمع های فناوری را به ۱۰ مجتمع برسانیم.

تفاهم‌نامه همکاری بین معاونت علمی و وزارت فرهنگ، ورزش و گردشگری کره‌جنوبی در حوزه فناوری‌های فرهنگی و صنایع خلاق امضا شد

تفاهمنامه همکاری در حوزه فناوری‌های فرهنگی و صنایع خلاق توسط دکتر سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رییس جمهوری اسلامی ایران و «یون بیونگ سه» وزیر خارجه کره جنوبی امضا شد. این یادداشت تفاهم برای یک دوره ۳ ساله از تاریخ امضا آن معتبر خواهد بود و بعد از آن به صورت خودکار برای دوره ۳ ساله بعدی تمدید خواهد شد مگر اینکه هریک از طرف‌ها با ارسال یادداشت کتبی ۶ ماهه قبلی به طرف دیگر از طریق مجاری دیپلماتیک آن را فسخ کند.

سقوط جایگاه ۳ دانشگاه معروف تهران در رتبه بندی یو اس نیوز

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، گزارش وضع علم و فناوری کشور در سال‌های اخیر را منتشر کرد؛ گزارشی که از کاهش تعداد زنان دانشجو نسبت به مردان در ‌سال تحصیلی ٩۴-٩٣، افزایش تعداد دانشگاه‌های کشور در رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌های برتر، سقوط جایگاه سه دانشگاه معروف تهران در رتبه‌بندی جهانی و حضور ٢٠٠ دانشمند ایرانی در میان دانشمندان برتر دنیا حکایت داشت.

مسئولیت همکاری علمی با کشورهای فرانسه، روسیه، آلمان و ایتالیا به به دانشگاههای امیرکبیر، تهران، علم وصنعت و معاونت پژوهشی وزات علوم   واگذار شد

سالار آملی در خصوص واگذاری مرجعیت علمی و همکاری با برخی از کشورهای خارجی توسط دانشگاه های برتر گفت: وزارت علوم دراین خصوص یک تقسیم کار ملی انجام داده است. وزارت علوم در این راستا مسئولیت ملی همکاری علمی با دانشگاه فرانسه را به دانشگاه صنعتی امیرکبیر واگذار کرده است بر این اساس تمام همکاری‌های علمی ایران با فرانسه از طریق این دانشگاه صورت خواهد گرفت.همچنین دانشگاه تهران مسئول همکاری علمی با کشور روسیه، دانشگاه علم و صنعت مسئول همکاری علمی با کشور آلمان، معاونت پژوهشی وزارت علوم مسئول همکاری علمی با کشور ایتالیا هستند.

تسهیلات ۵۴۵میلیارد تومانی صندوق نوآوری به طرح‌های دانش‌بنیان

سلطانی رییس صندوق نوآوری و شکوفایی با اعلام این که ۲۰ شرکت ارائه خدمات تجاری‌سازی به شرکت‌های دانش بنیان از تسهیلات صندوق برخوردار شدند، گفت: تاکنون ۲۰ طرح به خاتمه پرداخت اقساط رسیده است، ولی رقم بازگشتی این طرح‌ها به دلیل کوچک بودن زیاد نیست و میزان تسهیلات بازگشتی از این طرح‌ها ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان است.

پنجمین نمایشگاه فناوری و نوآوری اینوتکس میزبان ۱۱ کشور است

فصیحی دبیر علمی پنجمین نمایشگاه فناوری و نواوری اینوتکس ۲۰۱۶ گفت: در این نمایشگاه نشست های علمی با موضوعات فناوری برای ارتباط هرچه بیشتر ایران با کشورهای حضور یافته، برگزار می شود. در واقع هدف اصلی نشستهای علمی و نمایشگاه اینوتکس، بستر سازی برای تسهیل همکاری های فناورانه بین ایران و ۱۱ کشور دیگر است. طبق برنامه ریزی ها، نشست بین المللی شبکه سازی نوآوری در روزهای ۴ و ۵ خردادماه که مشتمل بر ۱۱ پنل با موضوعات مختلف است برگزار می شود؛

ستاری: شرط لازم برای حفظ سهم بازار شرکت های کره ای تاسیس واحدهای R&D و قرارداد مشترک است

مدیران شرکت های چندملیتی کره جنوبی مانند سامسونگ، کیا، هیوندای، هواپیمایی کره، GS و… با دکتر سورنا ستاری معاون علمی و فناوری دیدار کردند. ستاری در این نشست ضمن برشمردن پتانسیل‌های بالای ایران در حوزه‌های مختلف علمی و صنعتی گفت: متاسفانه هیچ نماینده رسمی‌ای از شرکت‌های کره‌ای در ایران وجود ندارد و اغلب از مراجع غیرقانونی یا توسط نمایندگان منطقه‌ای دیگر کشورها این محصولات به ایران وارد می‌شوند. پتانسیل‌های ایران در حوزه‌های مختلف علمی و صنعتی بالا است و این آمادگی را داریم تا با شرکت‌های کره‌ای از طریق ایجاد واحدهای R&D و قرارداد مشترک همکاری کنیم. معاون علمی و فناوری رییس جمهوری اسلامی ایران در ادامه، همکاری فناورانه بین طرف ایرانی و کره ای را شرط لازم برای حفظ سهم بازار شرکت های کره ای عنوان کرد.

تشکیل مجمع دانشگاه‌های ایران و کره / تبادل استاد و دانشجو در راس تفاهم نامه های وزارت علوم با همتایان کره ای

سالارآملی قائم ‌مقام وزیر علوم در امور بین‌الملل: در راستای حضور رییس جمهور کشور کره جنوبی در ایران دو تفاهم‌نامه دانشگاهی – علمی و فناوری بین دو کشور به امضاء رسید. تفاهم‌نامه اول بین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کشور ایران با وزارت آموزش کشور کره و تفاهم‌نامه دوم بین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کشور ایران و وزارت علوم ICT و برنامه‌ریزی آینده کشور کره به امضاء رسید و در هر دو برنامه تبادل استاد و دانشجو، شرکت در کنفرانس‌ و سمینارهایی که در این دو کشور برگزار می‌شود و غیره مورد نظر قرار دارد. تصمیم داریم مجمعی مشابه مجمع ایران و آلمان، ایران و ایتالیا و ایران و روسیه با کشور کره نیز راه‌اندازی کنیم تا امور تفاهم‌نامه‌های مذکور بین ۷ الی ۸ دانشگاه برتر ایران و ۷ الی ۸ دانشگاه برتر کره پیگیری شود. اعزام دانشجو برای دوره‌های ۶ یا ۹ ماهه از دیگر موضوعات مورد نظر در تفاهم‌نامه‌های بین کشورهای ایران و کره است.

۱۰ نفر از مقامات چند دانشگاه ایران برای رایزنی علمی به مالزی رفتند

هیات علمی – دانشگاهی ایران متشکل از حدود ۱۰ نفر از مقامات چند دانشگاه ایران روز دوشنبه وارد مالزی شدند و امروز در دومین روز از سفر پنج روزه خود از پارک فناوری دانشگاه پوترا مالزی (یو.پی.ام) نیز دیدن کردند. این هیات علمی – دانشگاهی قرار است مذاکرات جادگانه ای با روسای برخی از دانشگاه های معتبر مالزی انجام داده و روز پنجشنبه در سمینار یک روزه افزایش همکاری های علمی دو کشور در بخش آموزش عالی شرکت کند.

فرهادی از همکاری با روسیه به خصوص در حوزه علوم انسانی سخن گفت

فرهادی وزیر علوم در دیدار با نماینده ویژه رئیس جمهور فدراسیون روسیه در امور همکاری های فرهنگی بین المللی ، بر گسترش همکاری‌های ایران و روسیه به خصوص در حوزه علوم انسانی تأکید کرد. وی گفت: روسیه یکی از کشورهای هدف ما برای همکاری‌های علمی بوده و هست. به همین علت، کمیته مربوط به همکاری‌های علمی با روسیه را تشکیل داده ایم که از متخصصان و دانش آموختگان دانشگاه‌های روسیه تشکیل شده است.

ارایه طرح دوم شرکت های دانش بنیان سه ماه بعد از تصویب طرح نخست

سلطانی رییس صندوق نوآوری و شکوفایی گفت:شرکت های دانش بنیان سه ماه بعد از تصویب طرح اول خود توسط صندوق نوآوری و شکوفایی ، می توانند پیشنهاد طرح دوم خود را برای دریافت تسهیلات به این صندوق دهند.

تلگر

چهره‌

    دیدگاه تازه‌ای بنویسید: