۲۱ فروردین ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۴۰

نسبت جنسیتی نامتوازن در جهان و معضلی به‌نام ازدواج+ جدول

یکی از کشورهای درگیر در چنین پدیده‌ای روسیه است که مردان زیادی را به‌واسطه ازدواج با زنان روس جذب خود کرده است و گفته می‌شود به‌زودی ترکیب بومی و قومی اصیل خود را از دست خواهد داد. «روس‌های سفید»‌ در سال ۲۰۱۲ بیش از ۹۵٪ جمعیت مسکو را تشکیل می‌داده‌اند؛ این ترکیب در سال ۲۰۰۰ به ۸۹٪ کاهش یافت و با تداوم رویه فعلی، باید انتظار داشت تا سال ۲۰۲۵ به ۷۳٪ کاهش یابد.
موضوع ازدواج و همسریابی یکی از دغدغه‌هایی است که در شرایط برهم‌خوردن توازن نسبت جنسیتی به‌ذهن می‌رسد. برای مثال، در روسیه نسبت موالید پسر بر دختر فزونی دارد، اما با رسیدن به سن ۳۱ سالگی، این نسبت برهم خورده و معکوس می‌شود. این در حالی است که متوسط سن ازدواج در روسیه ۲۳ سال برای زنان و ۲۶ سال برای مردان است.

به گزارش عیارآنلاین ،جوامع به دلایل گوناگون ممکن است شاهد برهم‌خوردن توازن میان ترکیب جنسیتی جمعیت باشند. نسبت بیولوژیک مورد قبول برای نسبت جنسیتی، ۱۰۵ بوده و طبق اطلاع‌رسانی سازمان ملل در ۲۰۱۵، متوسط نسبت جنسیتی (تعداد مردان موجود به ازای هر ۱۰۰ زن) در جهان ۱۰۱٫۸ است؛ رقمی که نسبت جنسیتی موجود در ایران (۱۰۱٫۴) بسیار به آن نزدیک است، اما براساس یافته‌های مؤسسه تحقیقاتی PEW، مردان و زنان به‌طور متوازنی در جهان توزیع نشده‌اند: جوامعی مانند چین (۱۰۶٫۳) و هند (۱۰۷٫۶) که یکی به‌دلیل سیاست تک‌فرزندی که برای چهار دهه زوج‌ها را در معرض انتخاب میان فرزند پسر یا دختر قرار می‌داد؛ و دیگری به‌دلیل سنت‌های فرهنگی غلط مبنی بر برتری فرزند پسر بر دختر، شاهد افزایش چشم‌گیر جمعیت مردان بر زنان است؛ به‌گونه‌ای که گفته می‌شود موضوع ازدواج در این جوامع با مشکلات جدی مواجه است و تعداد عروس‌های کافی برای خواستگاران فراوان، وجود ندارد. کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس و شمال آفریقا در همین دسته می‌گنجند و شاهد شکاف جنسیتی عمیقی هستند (امارات: ۲۷۴؛ قطر: ۲۶۵٫۵). علت بخشی از این شکاف، مهاجرت مردان جویای کار به این کشورهاست.

از سوی دیگر، کشورهایی هستند که نسبت جنسیتی در آن معکوس بوده و جمعیت زنان بر مردان در آن فزونی دارد. روسیه و کلیه کشورهای شوروی سابق در این دسته قرار دارند و گفته می‌شود دلیل برهم‌خوردن این نسبت در گذشته، جنگ‌های اول و دوم جهانی، قحطی و کشتارهای مربوط به دوران کمونیستی و در حال حاضر، سوءمصرف گسترده الکل در میان مردان روس و امید به ‌زندگی پایین مردان روس در نتیجه آن است. لاتویا (۸۴٫۸)، لیتوانی (۸۵٫۳)، ارمنستان (۸۶٫۵)، بلاروس (۸۶٫۸)، روسیه (۸۶٫۸)، اوکراین (۸۶٫۳)، و استونی (۸۸) از این دسته کشورها هستند. به همین میزان، شکاف میان امید به ‌زندگی مردان و زنان نیز در این کشورها به‌نفع زنان بسیار زیاد است؛ به‌طوری‌که امید به‌زندگی مردان ۶۵٫۵ و امید به ‌زندگی زنان ۷۷ سال است. (تنها کشوری که این شکاف در آن بر کشورهای مذکور پیشی گرفته است، سوریه در شرایط جنگ داخلی است).

نسبت جنسیتی نامتوازن و معضلی به‌نام ازدواج
موضوع ازدواج و همسریابی یکی از دغدغه‌هایی است که در شرایط برهم‌خوردن توازن نسبت جنسیتی به‌ذهن می‌رسد. برای مثال، در روسیه نسبت موالید پسر بر دختر فزونی دارد، اما با رسیدن به سن ۳۱ سالگی، این نسبت برهم خورده و معکوس می‌شود. این در حالی است که متوسط سن ازدواج در روسیه ۲۳ سال برای زنان و ۲۶ سال برای مردان است. اگر طبق برآورد صندوق جمعیت سازمان ملل، ۱۱۷ میلیون زن در آسیا و شرق اروپا به‌ازای جمعیت مردان کم می‌آید، در کشورهای چون مارتینیک (۸۴٫۵) و ۱۲۵ کشور دیگر که جمعیت زنان بر مردان در آن فزونی دارد (گذشته از تحلیل‌های کلانی که اوضاع را به‌نفع آینده اقتصاد چین و هند و برعکس، برعلیه آینده روسیه قلمداد می‌کند)، ازدواج، اشتغال و مادرشدن یک مسئله جمعیتی و فرهنگی جدی است؛ به‌طوری‌که گفته می‌شود علی‌رغم لغو سیاست تک‌فرزندی در چین، تا سه نسل بعد از سیاست‌ها و فرهنگ گزینش جنسی فرزندان یعنی تا سال ۲۰۷۰، ۲۱٪ مردان زیر ۵۰ سال چینی و ۱۵٪ همین گروه سنی در مردان هند، مجرد خواهند بود.

%image_alt%
عدم تعادل جنسیتی در اتحاد جماهیر شوروی

مسئله ترکیب جنیستی تا حد زیادی تعیین‌کننده سبک زندگی جوامع برای نسل‌های مختلف است. برای مثال، درحالی‌که در ایالات و کاست‌های هند و چین جست‌وجو برای دختر ایده‌آل امری روزمره است، زنانی در ژاپن و کره هستند که برای همیشه مجرد می‌مانند. اگرچه در کشورهای دسته دوم زنان به‌دلیل کیفیت منعطف‌تر زنانه‌شان در برخورد با شرایط، پذیرفته‌اند که برای همیشه مجرد بمانند، اما این کیفیتی نیست که بتوان در تمامی جوامع انتظار داشت. برای مثال، مشکل بتوان تصور کرد که چین و هند با جمعیت‌هایی برابر با یک‌سوم جمعیت جهان و اکثراً مرد، بتوانند تشکیل خانواده را از فرهنگ سنتی خود حذف کنند. همین موضوع فرهنگی را می‌توان درباره جمعیت‌های زنانه در کشورهای دسته دوم، همچون اوکراین و بلاروس نیز تصور کرد که در تمامی آن‌ها میزان نفوذ مدرنیته، رفاه و فردگرایی در براندازی سنتی چون تشکیل خانواده به‌ یک میزان نبوده است.

چاره کدام است؟
واضح است که برهم‌‌خوردن ترکیب جنسیتی در جوامع، فراتر از ایجاد سبک‌های زندگی در موارد اندک، بیشتر یک معضل است تا یک وضعیت عادی. برای مثال، دسته‌ای از تحلیل‌گران برآن‌اند که وضعیت تجرد مردان در چین و هند تنها در یک صورت معضل محسوب نخواهد شد و آن این است که ازدواج و تشکیل خانواده دیگر قضیه‌ای جهان‌شمول و انسانی تلقی نگردد! (این تفکر به‌نفع فرهنگی است که ریشه در فردگرایی داشته و تمامی اشکال ارتباط جنسی را مجاز تلقی می‌کند).

در مقابل، می‌توان از دیدگاه‌های میانه‌تری یاد کرد که راه‌حل‌هایی را پیش‌رو می‌نهند که گروه‌ها و جوامع مختلف به‌مرور توسعه داده‌اند. همچون «ازدواج بین‌قومی» که در برخی کشورهای شوروی سابق نظیر لاتویا، اوکران و روسیه تبدیل به یک نرم شده است. افزایش ۱۰ درصدی ازدواج میان قومیت‌ها و ملیت‌های مختلف در آمریکا از دهه ۸۰ تا سال ۲۰۱۰، و کثرت‌یافتن چنین ازدواج‌هایی در آلمان در دهه اخیر، از دیگر نمونه‌هاست. بااین‌حال، برخلاف تجربه آلمان و آمریکا که در آن ازدواج با منظور انسجام فرهنگی و اجتماعی از سوی مهاجرین صورت می‌گیرد، در کشورهای شوروی سابق، نیمی از این ازدواج‌ها از پیش تعیین‌شده است؛ به‌طوری‌که هدف از مهاجرت، یافتن همسر بوده و بعد از فروپاشی شوروی بر تعداد چنین مهاجرت‌های افزوده شده است.

بااین‌حال، نمی‌توان پنداشت که ازدواج‌ بین‌قومی تمامی راه‌حل برای جوامع درگیر با نسبت جنسیتی بی‌توازن است. یکی از کشورهای درگیر در چنین پدیده‌ای روسیه است که مردان زیادی را به‌واسطه ازدواج با زنان روس جذب خود کرده است و گفته می‌شود به‌زودی ترکیب بومی و قومی اصیل خود را از دست خواهد داد. «روس‌های سفید»‌ در سال ۲۰۱۲ بیش از ۹۵٪ جمعیت مسکو را تشکیل می‌داده‌اند؛ این ترکیب در سال ۲۰۰۰ به ۸۹٪ کاهش یافت و با تداوم رویه فعلی، باید انتظار داشت تا سال ۲۰۲۵ به ۷۳٪ کاهش یابد. همچنین باید به برهم‌خوردن ترکیب فرهنگی و مذهبی در نتیجه ازدواج‌های مهاجرتی یا بین‌قومی اشاره کرد که یکی از نگرانی‌های ملیت‌های مختلف را تشکیل می‌دهد.

%image_alt%
نسبت جنسیتی در کشورهای مختلف

منبع: مهرخانه

تلگر

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: