۲۵ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۴:۱۷

بیشترین یارانه برق در اختیارِ تنها ۲۰ درصد از مردم!

با وجود تاکید قانون هدفمند کردن یارانه ها مبنی بر حذف یارانه پنهان حامل‌های انرژی، همچنان یارانه زیادی به مشترکین پرمصرف برق تعلق می‌گیرد که خلاف عدالت و قانون هدفمندی است.

هدفمندی یارانه هابه گزارش عیارآنلاین و به نقل از آژانس بین‌المللی انرژی، ایران در سال ۲۰۱۲ بالغ بر ۸۲ میلیارد دلار یارانه پرداخت کرده است که ۴۰ درصد آن به مصرف فراورده‌های نفتی، ۳۶ درصد به مصرف گاز طبیعی و ۲۱ درصد به مصرف برق اختصاص یافته است. شکل‌گیری ساختار اقتصادی کشور بر مبنای سوخت ارزان، منجر به تولید با کیفیت پایین، نبود قابلیت رقابت با کشورهای دیگر و عدم تلاش برای مصرف بهینه سوخت شده است. به منظور رفع این مشکلات، قانون هدفمندی یارانه‌ها از آذرماه ۱۳۸۹، برای دستیابی به اهداف مهمی نظیر صرفه‌جویی در مصرف حامل‌های انرژی، رفع مشکلات زیست‌محیطی، بهبود شاخص‌های توزیع درآمد، حذف قاچاق فرآورده‌های نفتی، حذف واردات فرآورده های نفتی و صرفه جویی ارزی ناشی از آن به اجرا درآمد. مطابق این قانون، قرار بود که در مدت پنج سال، یارانه ۱۶ قلم کالا از جمله بنزین، گازوئیل، گاز، نفت، برق و آب حذف شده و این محصولات با قیمت بازارهای منطقه خلیج فارس عرضه شوند.

اما اجرای نادرست این قانون در یکی، دو سال اخیر مانع دستیابی به اهداف آن –به‌ویژه کاهش مصرف حامل‌های انرژی و توزیع عادلانه یارانه‌ها- شده است. یکی از مهم‌ترین حوزه هایی که اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها در آن با روشی نادرست اعمال گردید، تعرفه گذاری برق بوده است. در دولت یازدهم، ۲ مرتبه تعرفه های برق به شیوه نامناسبی تغییر کرد. یک بار در اسفند سال ۹۲، تعرفه های برق ۲۴ درصد و بار دیگر در اسفند سال ۹۳، ۱۰ درصد برای تمامی پلکان‌های مصرفی افزایش یافت. یکسان در نظر گرفتن افزایش تعرفه های برق برای تمام پلکان‌های مصرفی، سیاستی نادرست در قیمت‌گذاری محسوب می گردد که باعث شده پلکان‌های بالای مصرف برق، انگیزه ای برای رعایت الگوی مصرف برق نداشته باشند. این بدان معنا است که اگر مشترکی مصرف برق بیشتری داشته باشد، یارانه بیشتری به او تعلق خواهد گرفت که خلاف عدالت و اصلاح الگوی مصرف انرژی است.

در حال حاضر، قیمت تمام شده تولید برق در کشور بدون در نظر گرفتن هزینه سوخت حدود ۱۰۰ تومان است و مصرف کننده فقط ۶۰ تومان از این مبلغ را پرداخت می‌نماید. بنابر اطلاعات آمار تفصیلی صنعت برق در سال ۹۳ حدود ۲۷۰ میلیارد کیلووات ساعت برق در کشور تولید شده است. اگر این مقدار را در تفاوت قیمت تولید برق و هزینه پرداخت شده از سوی مردم ضرب کنیم، تنها در سال ۹۳ به میزان ۱۱ هزار میلیارد تومان -معادل ۴ماه پرداخت یارانه نقدی از سوی دولت- به صنعت برق یارانه تعلق گرفته است. این در حالی است که مسئولان دولت یازدهم تاکنون بارها اعلام کرده‌اند که در تامین مبلغ نقدی یارانه‌ها با مشکل مواجه هستند.

یکی از شیوه‌های هوشمندانه برای قیمت‌گذاری حامل‌های انرژی در دنیا، استفاده از نظام تعرفه‌گذاری پلکانی افزایشی (IBT) است. این نظام به منظوراصلاح الگوی مصرف انرژی در بخش های مختلف و به خصوص بخش خانگی اعمال شده است. در این روش، هزینه مصرف متناسب با میزان افزایش آن بالا می رود. بنابراین مصرف بیشتر با یارانه بیشتری همراه نمی‌شود و مشترکین پرمصرف به جای عموم مشترکین در کانون افزایش هزینه قرار می‌گیرند. در این الگو ، میزان مشخصی از هر حامل انرژی به عنوان «الگوی مصرف مجاز» تعریف می‌شود و هزینه مصرف کمتر از الگو، ارزان‌تر تعیین می‌شود. با عبور مصرف از مقدار الگو، قیمت به صورت ناگهانی افزایش می‌یابد تا مشترکین پرمصرف با پرداخت هزینۀ واقعی انرژی، رفتار خود را اصلاح کنند و فشار افزایش قیمت نیز از عموم مردم برداشته شود.

مطالعات نشان داده است که بیش از ۸۰% از مردم در کشور ایران الگوی مصرف ماهیانه برق (۳۰۰ کیلووات ساعت) را رعایت می‌کنند و فقط ۲۰% از مشترکین، پرمصرف هستند. به عبارت دیگر بیشترین میزان یارانه پرداختی برای تولید برق به قشر کوچکی از جامعه که از قضا دارای تمکن مالی بیشتری هستند، تعلق می‌گیرد!

با توجه به مطالب فوق، پیشنهاد می‌گردد به منظور اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها، حذف یارانه پنهان و ناعادلانه برق به مشترکین پرمصرف مورد توجه قرار گیرد و از نظام هوشمند تعرفه‌گذاری پلکانی افزایشی برای اصلاح تعرفه برق استفاده گردد.

۲

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: