۲۸ دی ۱۳۹۴ ساعت ۱۰:۰۶

کشت فراسرزمینی؛ راه حل یا پاک کردن صورت مسئله؟

باتوجه به مشکلات کمبود آب و خاک مناسب کشاورزی و وضعیت نامناسب اقلیمی، بویژه در دوره‌های خشکسالی در کشور، اقدام در مورد کشت فراسرزمینی می‌تواند به عنوان یک عامل کمکی و تسکین دهنده مورد استفاده قرار گیرد. اما باید توجه داشت که این برنامه موجب غفلت از کشاورزی داخلی نشود.

به گزارش عیارآنلاین، باتوجه به مشکلات کمبود آب و خاک مناسب کشاورزی و وضعیت نامناسب اقلیمی، بویژه در دوره‌های خشکسالی در کشور، اقدام در مورد کشت فراسرزمینی می تواند به عنوان یک عامل کمکی و تسکین دهنده به خصوص در برهه‌هایی از زمان که شرایط حاد از قبیل خشکسالی یا سایر محدودیت ها وجود دارند مورد استفاده قرار گیرد ولی باید نکات زیر به طور جدی مورد توجه قرار گیرند تا خدای نکرده این موضوع مفید، در درازمدت به یک چالش بزرگ و مصیبت مضاعف تبدیل نگردد.

کشت فراسرزمینی

۱-    ورود به فضای کشت فراسرزمینی باعث توجه کمتر به کشاورزی داخلی کشور خواهد شد (که امروزه بعضی از افراد به دلایل ناشناخته و مشکوک آن را دامن می‌‌زنند)، که در این صورت باعث تخریب و تبدیل هرچه بیشتر اراضی کشاورزی، خروج سرمایه ‌‌های مفید، و خسارتی بزرگ به کشور بوده و باعث خدشه دارشدن امنیت غذایی جامعه در درازمدت خواهد شد. امکانات موجود کشاورزی کشور و به طور خاص منابع آب و خاک می‌‌توانند در شرایط فعلی و با علم روز دنیا، مواد غذایی بیش از حد نیاز جامعه را تولید نمایند. البته دست‌‌یابی به این هدف مستلزم توجه جدی به مسائلی از قبیل ساماندهی و بهینه سازی نظام‌‌های بهره ‌‌برداری در کشاورزی، حفظ اراضی حاصلخیز و حفاظت و مدیریت بهینه منابع خاک کشور، افزایش بهره ‌‌وری آب در کشاورزی، تدوین و اجرای سیاست مناسب کشت و الگوهای منطقه‌‌ ای کشاورزی، مبارزه جدی و اصولی با آفات و بیماری‌‌های گیاهی و کاهش تلفات مربوطه، بهینه سازی دستگاه ‌‌های برداشت و صنایع پس از برداشت برای کاهش تلفات در مراحل مختلف فراوری محصولات، جذب هرچه بیشتر سرمایه‌های بخش خصوصی، و حمایت‌‌های هدفمند دولتی در جهت تقویت بخش کشاورزی می‌باشد.

۲-    کشت فراسرزمینی، علیرغم منافع کوتاه مدت آن، در درازمدت از پایداری لازم برخوردار نیست و ممکن است به دلایل مختلف از قبیل تغییر نظام‌‌ های سیاسی و یا سیاست‌‌ های کشورهای هدف، تغییر شرایط اقتصادی-اجتماعی و قانونی، و بروز بحرانهای پیش بینی نشده، با چالش ‌‌های جدی و اساسی روبرو گردد.

۳-    کشت فراسرزمینی هیچگونه افزایش اشتغال و کاهش بیکاری قابل توجه را در پی نخواهد داشت زیرا با وجود نیروی کار ارزان در اکثر کشورهای هدف، جذب و اعزام نیروی کار داخلی به آن کشورها به علت هزینه های زیاد به هیچ وجه اقتصادی و مقرون به صرفه نیست. البته به علت انتقال سرمایه‌‌ ها به خارج از کشور، ضمن کاهش سرمایه‌گذاری در داخل و کاهش تولید داخلی، کاهش اشتغال در بخش کشاورزی کشور حتمی است.

۴-    تولیدات حاصل از کشت فراسرزمینی نمی‌تواند یک عامل جدی و فراگیر در تولید و رفع نیازهای غذایی کشور باشد و با توجه به تجربیات پراکنده گذشته و عدم وجود عزم ملی و انسجام و هماهنگی‌‌ های سازمانی، و …… ، به بیش از ۱۰ درصد نیازهای غذایی کشور نخواهد رسید که البته درصدی از آنها نیز ممکن است به دلایل مختلف به کشورهای دیگر فرستاده شده و در نهایت مورد استفاده داخلی قرار نگیرد.

باتوجه به موارد ذکر شده، و سایر جنبه‌‌ هایی که ممکن است از نظر دور مانده باشد، قبل از هر اقدام گسترده‌ای در مورد کشت فراسرزمینی، باید جنبه‌‌ های مختلف و ابعاد گوناگون موضوع خیلی دقیق‌تر و جدی‌تر مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته و به گونه ای برنامه‌‌ ریزی شود که با اقدام در مورد کشت محصولات خاص و با نیاز آبی زیاد، و اجرای پروژه در کشورهای مناسب و مستعد، ضامن استفاده صحیح و کامل از محاسن این برنامه، حتی‌‌ الامکان از عوارض منفی آن جلوگیری شود. همچنین این برنامه نباید باعث غفلت از کشاورزی داخل کشور، تداوم بی برنامگی، تاراج اراضی حاصلخیز، کاهش سرمایه ‌‌گذاری و اشتغال کشاورزی کشور، و در نهایت افت تولید فاحش در این بخش گردد.

**عضو هیات علمی دانشگاه تهران و رئیس انجمن علوم خاک ایران

کانال تلگرام

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: