۱۵ دی ۱۳۹۴ ساعت ۱۹:۲۰
بر اساس گزارش‌های غیررسمی نرخ افزایش بودجه آموزش عالی با کسری بودجه جبران می‌شود

رشد و کسری بودجه دو روی سکه دخل و خرج آموزش عالی

به‌رغم نرسیدن لایحه برنامه بودجه سال آینده به بهارستان، اخبار غیررسمی رسیده از بودجه ۹۵ باعث آغاز تحلیل‌ها در مورد نحوه بودجه‌ریزی دولت یازدهم شده است.

به گزارش عیارآنلاین ،به‌رغم نرسیدن لایحه برنامه بودجه سال آینده به بهارستان، اخبار غیررسمی رسیده از بودجه ۹۵ باعث آغاز تحلیل‌ها در مورد نحوه بودجه‌ریزی دولت یازدهم شده است. این تحلیل‌های مبتنی بر شنیده‌ها و گزارش‌های غیررسمی در برخی موارد از جمله بودجه آموزش عالی در بخش‌های گوناگون اعم از بخش‌های هزینه‌ای و پژوهشی باعث ایجاد نگرانی‌هایی در میان صاحبنظران و تحلیلگران شده است. تازه‌ترین گزارش‌های مبتنی بر شنیده‌ها حاکی از افزایش ۴ درصدی بودجه دانشگاه‌ها و کاهش نرخ افزایش بودجه آموزش عالی است. این در حالی است که بودجه سال جاری دانشگاه‌ها کفاف دخل و خرج آنها را نداده و کسری بودجه گریبانگیر بسیاری از دانشگاه‌ها از جمله دانشگاه‌های بزرگ کشور است.
حدود سه روز از اولین واکنش رسمی به سهم آموزش عالی از بودجه پیشنهادی دولت برای سال آینده می‌گذرد؛ واکنشی که طی آن حجت الاسلام علیرضا سلیمی یکی از اعضای کمیسیون آموزش نسبت به بودجه‌بندی پیشنهادی دولت در حوزه آموزش عالی برای سال ۹۵ ابراز نگرانی کرد. وی در گفت‌و‌گو با رسانه‌ها با اشاره به مباحثی که کمیسیون تلفیق در خصوص آموزش عالی پیگیری خواهد کرد، گفت: بودجه‌ای که به آموزش عالی اختصاص داده شده راضی‌کننده نیست، طبق اخباری که به ما رسیده، تنها ۴ درصد بودجه دانشگاه‌ها افزایش یافته است که اگر این اتفاق در لایحه بودجه ۹۵ رخ دهد، واقعاً فاجعه خواهد بود. البته مجلس پیشنهاد اضافه شدن بودجه را خواهد داد، ما در این بخش واقعاً نگرانیم و امیدواریم این خبر صحیح نباشد و اگر صحیح است، قبل از ارائه لایحه توسط دولت تصحیح شود.
عضو کمیسیون آموزش در تلفیق ادامه داد: بودجه پژوهشی کشور بسیار کم است، میزان اختصاص بودجه پژوهشی از تولید ناخالص ملی باید به ۴ درصد برسد این درحالی است که اکنون این بودجه کمتر از نیم درصد است. وی افزود: از مباحث دیگر که در کمیسیون تلفیق پیگیری خواهد شد، حقوق اساتید است که با توجه به فعالیت و تلاشی که دارند، راضی‌کننده نیست.
سلیمی یادآورشد: وضعیت کیفیت خوابگاه‌ها، غذای دانشجویی و سرویس‌هایی که به دانشجویان ارائه می‌شود هم راضی‌کننده نیست و در این خصوص نیز بحث خواهیم کرد.
این عضو کمیسیون آموزش در بخش دیگری از بیان دغدغه‌های مستأجران خانه ملت نگاه کلان‌تری را مبذول داشته و ادامه داد: در زمینه توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان نیز باید گام‌های خوبی برداشته شود، ما هنوز در این زمینه عقب هستیم، تعداد شرکت‌های ما در حد ظرفیت کشور نیست. وی افزود: بحث حمایت از نخبگان یک اسم است و هنوز آنگونه که شایسته است از این نخبگان حمایت واقعی نشده است.
مسائل و مصائب دانشگاه فنی و حرفه‌ای و اساتید بازنشسته و همچنین رعایت نسبت استاد به دانشجو در دانشگاه‌های سراسر کشور از دیگر محورهایی بود که طبق گفته سلیمی قابلیت پیگیری در کمیسیون تلفیق را دارد.
اظهارات این نماینده مجلس در حالی بیان می‌شود که دولت ارائه لایحه برنامه بودجه ۹۵ را به نیمه دوم دی‌ماه موکول کرده است و تا کنون هیچ پیش‌نویسی هم از آن منتشر نشده است.

دوگانه بودجه‌ای وزارت علوم
به طور کلی در رابطه با بودجه وزارت علوم دو دیدگاه وجود دارد؛ یکی اینکه بودجه وزارت علوم مثل آموزش و پرورش به صورت متمرکز در اختیار ستاد قرار بگیرد و بعد از طریق ستاد و طبق جداول بودجه‌ای به استان‌ها و صف تخصیص داده شود. در این صورت وزارت علوم پاسخگوی دیوان محاسبات و مجلس خواهد بود. (چنانکه در حال حاضر این اتفاق می‌افتد). در دیدگاه دوم بودجه اعم از تملک، دارایی و هزینه کرد مستقیماً در اختیار هیئت امنای دانشگاه‌ها و مراکز علمی و آموزشی قرار بگیرد و وزارت علوم فقط نظارت کند. دیدگاه دوم به نظریه مدیریتی استقلال دانشگاه‌ها که از قبل از انقلاب فرهنگی در کشور مطرح بود نزدیک‌تر است. صورت تعدیل یافته‌ای هم برای اختصاص بودجه دولتی به دانشگاه‌ها و مجموعه آموزش عالی وجود دارد که طی آن ردیف مستقل برای دانشگاه‌ها در نظر گرفته شده و بودجه حمایتی در اختیار وزارت علوم قرار می‌گیرد. هر کدام از این صورت‌ها استدلال‌هایی دارد.
اولی: کمک قابل ملاحظه‌ای به دانشگاه‌هایی می‌شود که نمی‌توانند بودجه جذب کنند و در نتیجه سطح کیفی آنها حفظ شده و مانع ایجاد فاصله آموزشی و پژوهشی در دانشگاه‌های کشور می‌شود. از طرفی قدرت مانور وزارت علوم را حفظ کرده‌ایم و دست آن را در اعمال مدیریت باز گذاشته‌ایم.
دومی: اگر بودجه در اختیار وزارت علوم قرار بگیرد، رفتار سلیقه‌ای و تا حدودی متأثر از سیاست‌های جناح حاکم بر مدیریت کشور رقم می‌خورد و این ابراز سلیقه افق‌های بلند را خرد کرده و تحقق آنها را از دستور کار خارج می‌کند.
البته دیوان محاسبات در هر دو حال می‌تواند با نظارت دقیق از هرگونه انحراف جلوگیری کند، اما باز هم در مورد بودجه‌ریزی وزارت علوم باید دقت شود، وزارت علوم، دانشگاه‌ها و مراکز نظارتی در مقابل هم قرار نگیرند.

رشد و کسری بودجه دو روی سکه
از سوی دیگر مطالعه روند رشد بودجه آموزش عالی نشان می‌دهد که بودجه سال جاری این بخش کشور نسبت به سال گذشته رشد ۲۴ درصدی را تجربه کرده است. با این حال تا جایی که مدیران آموزش عالی و رؤسا و سرپرستان دانشگاه‌ها در طول سال از سوی شخص وزیر اجازه یافته و مصاحبه‌ای انجام داده‌اند از کسری بودجه در بخش هزینه‌ای دانشگاه‌ها و پژوهش خبر داده‌اند.
به بیان دیگر روند افزایشی بودجه در بخش آموزش عالی و با الگوی بودجه‌ریزی مرکزی و متمرکز تا سال جاری هم نتوانسته بیماری کسری بودجه دانشگاه‌ها را درمان کند. حال چنانچه گمانه‌زنی‌ها در مورد کاهش نرخ افزایش بودجه‌بندی برای آموزش عالی در بخش‌های مختلف از متوسط این ضریب در سال‌های گذشته کمتر باشد، دلایل نگرانی صاحبنظران نسبت به شرایط اعتباری دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی بیش از پیش نمایان می‌شود. در عین حال که به نظر می‌رسد منظومه ضربه زدن به روند رو به رشد نرخ تولید علم در کشور به شکل نامحسوسی در حال تکمیل شدن است.

منبع: جوان آنلاین

تلگر

برچسب‌ها:

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: