۲۴ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۱۸:۲۳
در دومین جلسه از نشستهای تخصصی اقتصاد دانش بنیان مطرح شد:

ضرورت تهیه شاخص بومی برای اقتصاد دانش بنیان در کشور

نمی‌توان گفت اقتصاد دانش بنیان برای تولید ثروت تنها به فناوری‌های بالا متکی است، بلکه در اقتصاد دانش بنیان یا اقتصاد دانش محور نیاز است که تولید، توزیع و انتشار دانش در تمامی صنایع حضور داشته‌باشد تا بتواند منابعی جدید برای رشد و اشتغال ایجاد کند.

دانش‌بنیانبه گزارش عیارآنلاین، دومین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی اقتصاد دانش بنیان با حضور جمعی از پژوهشگران و اساتید با ارائه آقایان دکتر رهبر و دکتر میثم امیری در محل پژوهشکده مطالعات فناوری ریاست جمهوری برگزار شد.

IMG_20151119_101804

در ابتدای این جلسه آقای ابوجعفری مدیر گروه اقتصاد دانش بنیان پژوهشکده مطالعات فناوری ریاست جمهوری با اشاره به اهمیت اقتصاد دانش بنیان در اقتصاد مقاومتی به اهمیت مفهوم‌پردازی آن پرداختند. ایشان افزودند: پژوهشکده مطالعات فناوری بدنبال آن است تا نگاه مکاتب مختلف اقتصادی به بحث اقتصاد دانش‌بنیان را مورد مداقه قرار دهد و نسخه مناسب برای ایران را ارائه نماید.

ابوجعفری خاطر نشان کرد در جلسه ابتدایی به مفاهیم و تعاریف اقتصاد دانش‌بنیان پرداخته‌شد. وی ادامه داد: سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی به این مفهوم پرداخته‌اند و از منظر مکاتب هترودکس مانند اقتصاد تکاملی و اتریشی نیز به آن پرداخته شده‌است. در این جلسه بدنبال آن هستیم که با توجه به اهمیت نقش دولت‌ها در اجرای سیاست‌های اقتصاد دانش بنیان، دولت‌ها چه نقشی می‌توانند در گسترش این مفهوم داشته باشند.

در ادامه دکتر میثم امیری عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی به ارائه بحث پرداختند.

در ابتدا ایشان به این نکته اشاره نمودند که در گزارش خود به رویکرد مسلط در اقتصاد در حوزه اقتصاد دانش بنیان پرداخته‌اند. دکتر امیری اشاره‌ای به تاریخچه استفاده علم در دانش اقتصاد و نغییراتی که علم در اقتصاد و رشد آن داشته‌است، نمودند.

نیاز به دانش در تمامی صنایع

ایشان در رابطه با اقتصاد دانش بنیان افزودند: نمی‌توان گفت اقتصاد دانش بنیان برای تولید ثروت تنها به فناوری‌های بالا متکی است، بلکه در اقتصاد دانش بنیان یا اقتصاد دانش محور نیاز است که تولید، توزیع و انتشار دانش در تمامی صنایع حضور داشته‌باشد تا بتواند منابعی جدید برای رشد و اشتغال ایجاد کند.

دکتر امیری سپس به عوامل شکاف میان ملت‌ها اشاره نمودند و خاطرنشان کردند: در گذشته کشورهای فقیر و غنی بر اساس سرمایه فیزیکی و انسانی خود شناخته می‌شدند، اما در حال حاضر شکاف توسعه بر مبنای دانش قابل توضیح است.

تعاریف و شاخص‌های اقتصاد دانش بنیان

دکتر امیری در ادامه اشاره‌ای به تعاریف ارائه از اقتصاد دانش بنیان توسط سازمان همکاریهای اقتصادی OECD و توسعه و کمیته اقتصادی آسیا و اقیانوسیه APEC داشتند. ایشان در ادامه به برخی شاخصها در این زمینه اشاره داشتند که برخی از شاخصها توسط کشورهایی مانند استرالیا و مالزی برای ارزیابی وضعیت آن کشورها توسعه داده شده است.

در ادامه شاخص اقتصاد دانش بنیان بانک جهانی مورد بررسی قرار گرفت. شاخص بانک جهانی دارای پوشش مناسب از تحولات اقتصاد و دانش است. ویژگی خوبی که این دانش برای ما فراهم می‌کند، امکان مقایسه وضعیت کشورهای مختلف است. شاخص اقتصاد دانش KI و شاخض اقتصاد دانش بنیان KEI است. آنچه برای اقتصاد دانش بنیان حائز اهیت است نحوه چونگی نشان دادن دانش در اقتصاد است. در این شاخص کمیت میان ۱۰-۰ است. جایگاه ایران در سال ۱۹۹۵ در این شاخص ۱۰۵ و در سال ۲۰۱۲ جایگاه کشورمان ۹۴ بوده‌است. در این شاخص کشورهایی که بین ۷ تا ۱۰ قرار می‌گیرند، کشورهای پیشرو، کشورهایی بین ۴ تا ۷ کشورهایی با دانش متوسط و کشورهایی که بین ۰ تا ۴ قرار می‌گیرند، کشورهایی با اقتصاد دانش بنیان پایین محسوب می‌شوند که بیشتر واردکننده تکنولوژی و فناوری هستند. متاسفانه کشور ما با ۳٫۹ لب مرز میان کشورهای با اقتصاد دانش بنیان پایین قرار گرفته‌است. کشورما در شاخص دانش وضعیت بهتری دارد، اما رژیم نهادی امکان استفاده از این دانش در سیستم اقتصادی را نداده‌است. ما نتوانستیم متاسفانه دانش را در اقتصاد بکار ببریم.

چالش‌ها و فرصت‌های دستیابی به اقتصاد دانش بنیان

عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی سپس به به چالش‌ها و فرصت‌های دستیابی به اقتصاد دانش بنیان پرداختند. تأکید قابل توجه در قوانین و اسناد بالادستی مانند سند چشم انداز و برنامه‌های توسعه به مؤلفه‌های اقتصاد دانش محور، توجه ویژه مقامات عالی رتبه کشوری و سیاستگذاران به اقتصاد دانش محور، امکان بهره گیری از دانش و تخصص ایرانیان خارج از کشور با توان علمی و فناوری بالا، وجود توصیه‌های اسلامی و ملی در زمینه‌ی فراگیری علم و مقام عالمان و اقبال عامه‌ی مردم کشور برخی از نقاط قوتی بودند که مورد اشاره دکتر امیری قرار گرفت.

IMG_20151119_101749

بالا بودن حجم فعالیتهای اقتصادی دولت و غیر رقابتی بودن فضای اقتصاد کشور، پایین بودن سهم R&D از تولید ناخالص داخلی و پایین بودن تعداد محققین به نسبت جمعیت کشور نیز از نقاط ضعفی بودند که بدانها اشاره گشت.

در نهایت دکتر امیری با جمع‌بندی بحث به ارائه برخی راهکارهای خویش پرداختند: اقتصاد دانش محور زاییده یک اقتصاد پویا و چابک است که دارای درآمد سرانه و مشخصات اقتصادی یک کشور پیشرفته است و استقرار آن در جامعه­ای در حال توسعه با دشواریهای فراوانی روبروست. وقتی بخشهای مختلف اقتصادی از جمله صنعت و خدمات و کشاورزی هنوز به شرایط مناسبی نرسیده اند و دچار مشکلاتی هستند نمی توان به راحتی یک بخش جدید را در سطحی بسیار پیشرفته باکارایی لازم به حرکت درآورد، زیرا زیرساختهای لازم که زاییده اقتصاد پیشرفته است را در اختیار ندارد. لذا بازسازی بخشهای صنایع و خدمات و کشاورزی برای کمک به ایجاد زمینه اقتصاد دانش محور ضروری است. باید نگاهی سیسستمی و همه جانبه به ارائه سیاست‌ها داشت و نباید نگاهی تک بعدی داشت.

براین اساس مهمترین راهکارها و سیاستهای کلان جهت دستیابی به اقتصاد دانش محور را می­توان این چنین برشمرد: توجه به دانش و نوآوری به عنوان محرک رشد پایدار اقتصادی، تعیین متولی اقتصاد دانش محور در کشور و محاسبه و تحلیل مستمر شاخصهای اقتصاد دانش محور، بهره گیری از چارچوبهای نظری اقتصاد دانش و نظریات توسعه دانش در تدوین برنامه های توسعه کشور، ایجاد شبکه های تولید، انتشار و به کارگیری دانش در کشور، توجه به ایجاد توازن در متغیرهای اقتصاد دانش محور در برنامه های توسعه، توانمندسازى بخش غیردولتى براى مشارکت در تولید علم و فناورى، افزایش میزان همکاری‌های علمی بین المللی و تعامل فعال و مناسب با سازمانهای جهانی، بین المللی و منطقه‌ای، نهادینه کردن مدیریت دانش در جامعه و نهادهای علمی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، دفاعی و امنیتی کشور، فرهنگ سازی دانایی محوری در تعامل حوزه ها به خصوص حوزه های اقتصادی، تدوین راهبرد های توسعه صنعتی کشور.

IMG_20151119_101720

در پایان جلسه مباحثاتی در مورد ضرورت تدوین شاخص اقتصاد دانش بنیان برای ارزیابی بهتر و صحیح‌تر از وضعیت کشور صورت گرفت.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: