۲۷ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۱۶:۴۱

گزارش چهارمین هم‌اندیشی با موضوع «خدمات متقابل شرکت های دانش بنیان و دیپلماسی علم و فناوری»

چهارمین هم اندیشی از سلسله جلسات « دیپلماسی علم و فناوری» توسط گروه مطالعات دیپلماسی ایران برگزار شد.

به گزارش عیارآنلاین، چهارمین هم اندیشی از سلسله جلسات « دیپلماسی علم و فناوری» توسط گروه مطالعات دیپلماسی ایران برگزار شد. در این هم اندیشی، ابتدا آقای مهندس باقرلو، کارشناس گروه مطالعات دیپلماسی ایران، کلیات و سرفصل های مورد بحث در رابطه با این موضوع را مطرح کرد.
۱
باقرلو به دو نوع نگاه به تعاملات شرکت‌های دانش‌بنیان و دیپلماسی علم و فناوری اشاره کرد که بدین شرح است:
الف) خدمات دیپلماسی علم و فناوری به شرکت‌های دانش‌بنیان:
زاویه دید نخست بنا بر در نظر گرفتن منافعی است که شرکت‌های دانش‌بنیان درنتیجه تعامل با دیپلماسی به دست خواهند آورد که به‌صورت کلی موارد زیر است:
۱٫ تسهیل در صادرات محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان
۲٫ استفاده از قدرت سیاسی دولت برای اخذ پروژه توسط شرکت‌های دانش‌بنیان در کشور‌های مقصد
۳٫ کمک گرفتن از دیپلماسی برای معرفی محصولات و خدمات خود در کشورهای مقصد
۴٫ استفاده از روابط سیاسی و رایزنی‌های دیپلماتیک برای تسهیل روند انتقال تکنولوژی‌های نو برای شرکت‌‌های دانش‌بنیان با استفاده از ظرفیت ارتباط حسنه با کشورهای دارای تکنولوژی
ب) خدمات شرکتهای‌دانش بنیان به دیپلماسی علم و فناوری:
زاویه دید دوم بنا بر در نظر گرفتن مزایایی است که این ارتباط می‌تواند برای دستگاه دیپلماسی به‌صورت عام و پیشبرد دیپلماسی علم و فناوری به‌طور خاص داشته باشد، این مزایا را در سه دسته اصلی می‌توان قرار داد:
۱٫ ارتقاء پرستیژ و جایگاه کشور در عرصه بین‌الملل و در میان دیگر کشورها
۲٫ ایجاد وابستگان استراتژیک ناشی از نیازهای تکنولوژیک
۳٫ ایجاد نفوذ برای کشور صاحب تکنولوژی در کشور‌های گیرنده تکنولو‌ژی

۲ - Copy

پس از ارائه آقای باقرلو، مهندس مرآتی، نماینده شرکت پویندگان راه سعادت، با تشریح برخی از دستاوردهای این شرکت در زمینه صادرات محصولات دانش بنیان، گفت: این شرکت به ۴۴ کشور، صادرات دارد که بیش از ۶۰درصد از این صادرات به اتحادیه اروپا انجام می گیرد. نماینده شرکت دانش بنیان پویندگان راه سعادت درباره روش های ویژه خود برای صادرات آسان¬تر در فضای تحریم، به استفاده از برندهای مختلف در کشورهای دیگر اشاره کرد. وی همچنین درمورد عملکرد دولت در زمینه حمایت از شرکت های دانش بنیان انتقاداتی را مطرح کرد.

۳ - Copy
دکتر نظری، نماینده شرکت فن آپ، درباره حمایت از روند صادرات محصولات دانش بنیان گفت: در دیپلماسی علم و فناوری باید یک صفت آغازگری از سوی شرکت های دانش بنیان وجود داشته باشد. یعنی این تقلیل دیپلماسی علم و فناوری است که شرکت های دانش بنیان منتظر حمایت دولت بمانند. شرکت های دانش بنیان باید آغازگر روند های فناوری باشند تا عایدات از درون به برون شکل بگیرد. وی با اشاره به سختی های شرکت های دانش بنیان، با بیان موفقیت های شرکت پویندگان راه سعادت، گفت: این که امروز این شرکت به این موفقیت ها رسیده، نتیجه جنگیدن در فضای بی رحم تجارت آزاد و سختی هایی است که تحمل کرده.

۴ - Copy

پس از آن آقای دکتر صاحبکار، رییس امور شرکت های دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری، دیپلماسی را، حل و فصل مسائل از طریق مذاکره دانست که در آن بده بستان صورت می گیرد. وی در زمینه نقش شرکت های دانش بنیان در دیپلماسی علم و فناوری گفت: تقریبا بیش از ۹۰درصد از تعاملات اصلی که در آن بده بستان واقعی شکل می گیرد، توسط این شرکت ها انجام می شود. بنابراین ابتدا شرکت ها باید قدم در مسیر بگذارند. ابزارهای مختلفی برای اجرای دیپلماسی علم و فناوری توسط شرکت ها وجود دارد و باید ابزارهایی که رابطه ی بین حاکمیت و شرکت های دانش بنیان داخلی را برقرار می کنند، مشخص شوند. مثلا اگر ما بخواهیم با کشوری کار بکنیم، قوه حاکمه با چه ابزاری باید به شرکت ها تفهیم کند که اگر با کشور هدف این کار ها انجام بگیرد، فلان مشوق ها را دریافت خواهد کرد. اگر ما این ابزارها را طراحی نکنیم، کل مباحث ما صرفا چند توصیه اخلاقی خواهد بود و عملیاتی نخواهد شد. نکته دیگر این است که هرجا که لبه خط مقدم تعامل علم و فناوری با کشورهای دیگر، شرکت های دانش بنیان نبوده اند، سرمایه های ما تلف شده و چیزی حاصل کشور نشده است. بحث دیگر سهم این شرکت ها در صادرات است، اگر ما می خواهیم توجه بیشتری به شرکت های دانش بنیان شود، باید سهم صادرات این شرکت ها بسیار بیشتر از وضع موجود شود.
دکتر صاحبکار درباره فضای پس از توافق نیز گفت: در حال حاضر که فضای تعامل با کشورهای دیگر مطرح شده است، مطمئنا بیشترین بخشی که میتواند از این تعاملات اثر بپذیرد، چه اثر مثبت و چه اثر منفی، همین بخش فناور در کشور ما است. به این معنا که شرکت های خارجی می توانند با حضور خود در ایران، همین نهال های کوچکی هم که در کشور شکل گرفته را از بین ببرند. بنابراین باید فضای صیانت از شرکت های دانش بنیان به وجود آید، یعنی مسئولین دیپلماسی ما باید توجه کنند که تصمیماتی که گرفته می شود، چه اثری بر روی این شرکت ها خواهد داشت؟ در حال حاضر موضوعی مطرح شده که در تعاملات یا باید سرمایه جذب شود و یا باید فناوری، اما نهایتا نگاه به فناوری هم خرید محصولات فناورانه است. راه حل در این مسئله، همکاری فناورانه است که البته کار خیلی سختی است و طرف مقابل هم به راحتی زیر بار نمی رود.

۵ - Copy

پس از آن آقای مهندس واعظی درباره قدرت رقابت شرکت های دانش بنیان گفت: قدرت رقابت شرکت های دانش بنیان در فضای بین الملل، اهمیت بسیاری برای رشد و زنده ماندن آن ها دارد. در دیپلماسی علم و فناوری شاید لازم نباشد که از همه شرکت ها برای صادرات دانش بنیان، حمایت شود، چرا که بسیاری از آنها مزیتی برای صادرات ندارند. شاید محصولات آنها برای داخل مناسب باشد اما در بسیاری از موارد، محصولات آنان نمی تواند بازار خارجی را حمایت کند. وی درباره هدایای فناورانه گفت: باید این را در نظر بگیریم که آیا کشور مقصد توانمندی استفاده از این محصولات را دارد یا نه و آیا می تواند خرید بیشتری انجام دهد؟ باید در این زمینه اولویت بندی مشخصی برای کشورهای مختلف داشته باشیم.

مهندس خالقیان، مدیر امور بین الملل پارک فناوری پردیس، در باره ارتباط بخش خصوصی دانش بنیان با دولت گفت: آنچه که در اجرا اتفاق افتاده، منجر به بی اعتمادی بخش خصوصی و دولت گشته است. بسیاری از قوانین و مصوبات بدون توجه به نیازهای شرکت های دانش بنیان تصویب می شود. نکته دیگر درباره سفارت خانه های ما است که در ماموریت آنها چیزی به نام نفوذ محصولات ایرانی در بازار کشورهای هدف وجود ندارد. در برخی موارد هم مسئله از بخش خصوصی است، به عنوان مثال دولت در بخش هایی وارد مذاکره شده و هنگامی که نوبت به صادرات رسیده، متوجه شده که بخش خصوصی ظرفیت تولید و گرفتن بازار خارجی را ندارد. تا این مشکلات زیرساختی ما حل نشود، اتفاقی در این حوزه رخ نخواهد داد.

مهندس بیرنگ، معاون امور بین الملل و انتقال فناوری معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری، درباره توسعه علم و فناوری گفت: موضوع اصلی دیپلماسی علم و فناوری این است که ما از ظرفیت های دستگاه دیپلماسی برای توسعه ظرفیت های علم و فناوری استفاده کنیم و بالعکس. قطعا اگر شرکتهای ما در حوزه علم و فناوری و تجارت، تعامل جدی تری با دنیای بیرون داشت، به این راحتی تحریم ها وضع نمی شد و برای طرف مقابل هم هزینه داشت. معاونت علمی در حوزه دیپلماسی علم و فناوری چند کار را پیگیری می کند، یکی از بارزترین مصادیق انتقال فناوری، برگزاری نمایشگاه اینوتکس است. وی به حمایت های معاونت علمی ریاست جمهوری از شرکت های دانش بنیان برای صادرات محصولات خود اشاره کرده و درباره صادرات دانش بنیان گفت: متاسفانه بسیاری از شرکت های دانش بنیان توهم صادرات دارند و فکر می کنند که محصولی را که ساخته اند، مناسب صادرات است در حالی که روند صادرات دانش بنیان بسیار پیچیده تر از این است. همچنین ما برای حمایت از این شرکت ها به دنبال استفاده از ظرفیت های سیاسی سفرهای خارجی مقامات عالی رتبه کشورمان برای بازارگشایی شرکت های دانش بنیان هستیم.

در ادامه آقای براتی، مدیر گروه مطالعات دیپلماسی ایران، از مهندس بیرنگ پرسید که شما برای عرضه محصولات دانش بنیان به کشورهای دیگر، باید چند شرکت را انتخاب کنید، فرایندی که مطمئن شوید که این محصولات، مناسب صادرات هستند، چیست؟ مهندس بیرنگ در پاسخ گفت: مکانیزم هایی برای شناخت شرکت ها وجود دارد. هم از نظر مالی و هم از نظر استاندارد های بین المللی این ارزیابی در معاونت علمی انجام می گیرد.

br - Copy

مهندس احمدی، مدیر امور بین الملل مرکز همکاری های فناوری و نوآوری ریاست جمهوری، در این هم اندیشی گفت: ما باید تعریف خودمان را از خدمات متقابل شرکت های دانش بنیان و دیپلماسی علم و فناوری مشخص کنیم و این مسئله وقتی مشخص می شود که ما از قبل نسبت دیپلماسی با اقتصاد و نسبت شرکت های دانش بنیان با اقتصاد را مشخص کرده باشیم. مثلا در دیپلماسی تعریفی از این کار صورت نگرفته و نسبت آنها با هم مشخص نشده است. تا وقتی برند ملی درباره علم و فناوری شکل نگیرد، دیپلماسی علم و فناوری هم پیش نخواهد رفت. شرکت های دانش بنیان ما چقدر در GDP نقش دارند؟ تا وقتی این اثر و اندازه خود را بیشتر نکنند، توجه ها هم به آنها جلب نمی شود.

ah - Copy

آقای تاجیک، نماینده وزارت خارجه، در این هم اندیشی با اشاره به وظایف وزارت خارجه، گفت: وقتی طبق قانون، متولی دیپلماسی علم و فناوری، وزارت خارجه نیست، نمی توان انتظاری از این وزارتخانه داشت. بسیاری از این مسائلی که در این جلسه مطرح شد، حتی از ورودی وزارت خارجه عبور نمی کند که بتوانیم برای آن کاری انجام دهیم. البته طرحی در وزارت خارجه در حال پیگیری است که ما به جای رایزن اقتصادی، رایزن اقتصادی و فناوری داشته باشیم که این می تواند بسیاری از مشکلات مطرح شده را حل کند.

آقای آسا، کارشناس معاونت بین الملل معاونت علمی ریاست جمهوری، با اشاره به قوانین این حوزه گفت: ما نیاز به یک الگوی صحیح برای نگاه ملی به مسئله حمایت از شرکت های دانش بنیان داریم. هدف از این هم اندیشی، حل مسئله صادرات شرکت های دانش نیست و بحث ما توسعه دیپلماسی علم و فناوری است . در این خصوص، الگوهایی برای توسعه نیاز داریم که بخش خصوصی بخاطر چابک بودن و خلاق بودن، بهتر می تواند این مسئله را پیگیری کند، و ما در این زمینه از بخش خصوصی می خواهیم که ما را راهنمایی کند. مثلا در بحث همکاری های فناورانه که آقای دکتر صاحبکار گفتند، از چه راه حل هایی استفاده کردید؟

IMG_4692 - Copy

منبع: دیپلماسی علم و فناوری

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: