۲۵ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۱۵:۳۳
جهش 23 درصدی بازده نیروگاه‌ها

خیال خوش برنامه ششم

در برنامه ششم توسعه، افزایش بازده نیروگاه‌ها به ۶۰ درصد تا پایان سال ۹۹ هدف‌گذاری شده است. این در حالی است که در ۵ سال گذشته میانگین بازده نیروگاه‌های حرارتی کشور کاهش یافته و در سال ۱۳۹۳ به ۳۷% رسیده است.

به گزارش عیارآنلاین، نیروگاه سیستمی است که با دریافت یک نوع از انرژی آن را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. قسمت عمده نیروگاه‌های کشور را نیروگاه‌های حرارتی، شامل نیروگاه‌های گازی، بخار و سیکل ترکیبی تشکیل داده است. هرچند ۱۵% از ظرفیت نامی نیروگاه‌های کشور را نیروگاه‌های برق‌آبی تشکیل می‌دهند، اما این نوع از نیروگاه‌ها با ضریب بهره‌برداری پایین تنها برای رفع نیاز حداکثری برق (پیک) در مدار قرار می‌گیرد. در شکل ۱، سهم انواع نیروگاه‌ها در ظرفیت نامی نیروگاه‌های کشور نشان داده شده است.

نیروگاه ۱

شکل ۱. سهم انواع نیروگاه‌ها در ظرفیت نامی نیروگاه‌های کشور [۱]

در نیروگاه‌های حرارتی طی فرایندی انرژی فسیلی را به انرژی برق تبدیل می‌شود.

بر اساس آمار ترازنامه هیدروکربوی سال ۱۳۹۲، نیروگاه‌ها با مصرف ۳۰% از کل مصارف سوخت فسیلی کشور بیشترین سهم مصرف سوخت فسیلی کشور (گاز، گازوییل و نفت کوره) را دارند. از طرف دیگر، این مراکز با بازده میانگین ۳۷% بیشترین میزان اتلاف انرژی فسیلی را نیز به خود اختصاص داده‌اند. بازده انواع نیروگاه‌های حرارتی کشور در شکل ۲ نشان داده شده است.

نیروگاه ۲

شکل۲. بازده انواع نیروگاه‌های حرارتی کشور [۱]

به منظور افزایش بازده نیروگاه‌های کشور قوانین مختلفی وضع شده است که مهم‌ترین آنها شامل موارد زیر است.

– قانون هدفمند کردن یارانه‌ها (سال ۱۳۸۸)

– ابلاغ سیاست‌های کلی اصلاح الگوی مصرف توسط مقام معظم رهبری (سال ۱۳۸۹)

– مادۀ ۴۶ و ۵۳ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی (سال ۱۳۸۹)

– مادۀ ۱۳۳ قانون برنامه پنجم توسعه (۱۳۹۰-۱۳۹۴)

– بند (۱۹) قانون بودجه سال ۱۳۹۲ کل کشور

– بند (ه) قانون بودجه ۹۳

در ماده ۱۳۳ قانون برنامه پنجم توسعه کشور (۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴) آمده است که شرکت توانیر و شرکت‌های وابسته و تابعه وزارت نیرو موظفند به منظور تنوع در عرضه انرژی کشور، بهینه‌سازی تولید و افزایش بازده نیروگاه‌ها، کاهش اتلاف و توسعه تولید همزمان برق و حرارت نسبت به تبدیل تا دوازده‌هزار (۱۲.۰۰۰) مگاوات نیروگاه گازی به سیکل ترکیبی اقدام نمایند.

در قانون هدفمندکردن یارانه‌ها (دی ماه ۱۳۸۸) نیز آمده است که دولت مکلف است هرساله حداقل ۱% به ‌بازده نیروگاه های کشور بیافزاید به طوری که تا پنج سال از زمان اجرای این قانون (سال ۱۳۹۳)، بازده میانگین نیروگاه‌های کشور به ۴۵% برسد.

بررسی روند افزایش بازده نیروگاه‌های کشور در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که بازده نیروگاه‌های کشور نه تنها افزایش نداشته، که کاهش نیز یافته است؛ در شکل ۳، بازده نیروگاه‌های کشور در ۵ سال گذشته نشان داده شده است.

نیروگاه ۳ - Copy

شکل ۳. میانگین بازده نیروگاه‌های کشور در ۵ سال گذشته [۱]

در برنامه ششم توسعه، افزایش بازده نیروگاه‌ها به ۶۰ درصد تا پایان سال ۹۹ هدف‌گذاری شده است. جدای از فاصله زیاد وضعیت موجود بازده نیروگاه‌های کشور با هدف‌گذاری انجام شده، بررسی‌ها نشان می‌دهد که کشورهای پیشرو در صنعت نیروگاهی، بازده نیروگاه‌های حرارتی را حداکثر تا ۵۳% افزایش داده‌اند. در شکل ۴، بازده نیروگاه‌های حرارتی کشورهای پیشرو در صنعت نیروگاهی نشان داده شده است.

نیروگاه ۴

شکل ۴. بازده نیروگاه‌های حرارتی کشورهای پیشرو در صنعت نیروگاهی [۲]

به منظور افزایش بازدهی نیروگاه‌های حرارتی، راهکارهای گوناگونی مطرح شده است. ۲ راهکار عمده برای افزایش بازدهی نیروگاه‌های حرارتی کشور وجود دارد:

۱. اضافه شدن بخش بخار به نیروگاه گازی و تبدیل شدن به نیروگاه سیکل ترکیبی

۲. اضافه شدن بخش بخار و واحدهای شیرین‌سازی آب به نیروگاه‌های گازی

اضافه شدن بخش بخار به نیروگاه‌های گازی، بازده نیروگاه‌های گازی را تا ۴۵% افزایش می‌دهد و در صورتی که واحد شیرین‌سازی آب به نیروگاه گازی اضافه شود، بدون مصرف سوخت اضافی می‌توان آب شیرین نیز تولید کرد. بر این اساس، بازده کلی نیروگاه به ۸۰ درصد خواهد رسید.

به نظر می‌رسد قوانین موجود برای افزایش بازدهی نیروگاه‌های کشور کارایی لازم را نداشته و لازم است به منظور افزایش بازدهی نیروگاه‌های کشور در قوانین موجود تجدیدنظر شود که در یادداشت‌های آینده به آن پرداخته خواهد شد.

********************************************************

پی‌نوشت:

۱. آمار تفصیلی صنعت برق ایران ویژه مدیریت راهبردی سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳

۲. International comparison of fossil power efficiency – Update 2014

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: