۱۹ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۰۷:۲۲
تحلیل آمار تجارت 6 ماهه جمهوری اسلامی ایران

تراز تجاری کشور در سراشیبی

طبق آمار گمرک جمهوری اسلامی از تجارت خارجی ایران در شش ماه نخست سال ۱۳۹۴ میزان صادرات کالاهای غیرنفتی با احتساب میعانات گازی با ۱۴ درصد کاهش به ۲۰٫۵ میلیارد دلار رسید. این درحالیست که وزارت صنعت، معدن و تجارت صادرات ۶۱ میلیارد دلاری را برای سال ۱۳۹۴ هدف‌گذاری کرده است.

به گزارش عیارآنلاین، طبق آمار گمرک جمهوری اسلامی از تجارت خارجی ایران در شش ماه نخست سال ۱۳۹۴ میزان صادرات کالاهای غیرنفتی با احتساب میعانات گازی با ۱۴ درصد کاهش به ۲۰٫۵ میلیارد دلار رسید. این درحالیست که وزارت صنعت، معدن و تجارت صادرات ۶۱ میلیارد دلاری را برای سال ۱۳۹۴ هدف‌گذاری کرده بود و عملکرد صادرات کالاهای غیر نفتی در نیمه‌ی اول سال بسیار کمتر از میزان هدف‌گذاری شده است. در واقع با گذشت نیمه‌ی نخست سال ۱۳۹۴ تنها ۳۳ درصد از میزان هدف‌گذاری شده محقق شده است. گرچه دستیابی به میزان هدف‌گذاری شده از ابتدا نیز دور از انتظار برآورد میشد ولی کاهش چشمگیر میزان صادرات در مقایسه با سال گذشته آماری بسیار ناامیدکننده است.

همچنین میزان واردات کشور در نیمه نخست سال نیز با ۲۰ درصد کاهش به ۲۰٫۹ میلیارد دلار رسیده است. در جدول زیر آمار مقایسه‌ای میزان صادرات و واردات کشور در شش ماه نخست سال ۱۳۹۴ نشان داده شده است.

تجارت ۱

به این ترتیب تراز تجاری ایران پس از ۵ ماه مثبت بودن بالاخره منفی شد و به منفی ۳۶۰ میلیون دلار رسید.

صادرات ۲۰٫۵ میلیارد دلاری کشور در شش ماه نخست سال جاری در حالی محقق شده که در این مدت صادرات میعانات گازی ۴ میلیارد دلار، صادرات محصولات پتروشیمی ۷٫۱ میلیارد دلار و صادرات سایر محصولات ۹٫۳ میلیارد دلار بوده است. نگاهی به تفکیک بخش‌های صادراتی کشور نشان از آن دارد که گرچه تمامی بخش‌ها با کاهش مواجه بوده‌اند ولی دلیل اصلی کاهش ۱۴ درصدی صادرات کشور در شش ماهه نخست سال جاری کاهش قیمت نفت و به تبع آن میعانات گازی و محصولات پتروشیمی بوده است. در جدول زیر میزان صادرات هریک از بخش‌های صادراتی نشان داده شده است.

تجارت ۲

همانطور که از جدول بالا مشخص است تمامی بخش‌های صادراتی در ۵ ماه نخست سال با کاهش همراه بوده‌اند ولی در این میان کاهش میزان صادرات میعانات گازی بیش از سایر بخش‌هاست. صادرات میعانات گازی گرچه از نظر وزنی تنها ۲٫۴ درصد کاهش یافته ولی کاهش قیمت این محصولات در بازارهای جهانی موجب شده است صادرات این محصولات از نظر قیمتی ۴۰ درصد کاهش را نشان را بدهد.

در مورد محصولات پتروشیمی نیز همین مسئله صادق است و با وجود افزایش ۳۶ درصدی صادرات این محصولات از نظر وزنی، میزان صادرات از نظر قیمتی با کاهشی اندک همراه بوده‌است که دلیل این مسئله نیز کاهش قیمت در بازارهای جهانی است.

در بخش سایر کالاها نیز چه از نظر وزنی و چه از نظر قیمتی میزان صادرات کشور کاهش یافته است. با این وجود برخلاف دو بخش میعانات گازی و پتروشیمی، قیمت واحد سایر کالاهای صادراتی در شش ماه ابتدایی سال افزایش داشته و با وجود کاهش ۱۹ درصدی وزن محصولات صادر شده، از نظر قیمتی تنها ۶٫۸ درصد کاهش ثبت شده است.

کالاهای عمده‌ی صادراتی

چنانچه تقسیم بندی تعرفه‌های ۸ رقمی، که کالاها را به کوچک‌ترین دسته‌ها تفکیک می‌کند در نظر بگیریم، در شش ماه ابتدایی سال ۱۳۹۴ «سایر گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی شکل مایع‌شده» به قیمت ۱۱۸۵ میلیون دلار، «پروپان مایع شده» به قیمت ۸۱۵ میلیون دلار، «قیر نفت» به قیمت ۶۷۸ میلیون دلار، «پلی اتیلن گرید فیلم» به قیمت ۶۰۳ میلیون دلار و «آهن و فولاد گرم نورد شده با پهنای بیشتر از ۶۰۰ میلی متر» به قیمت ۵۲۳ میلیون دلار در بین کالاهای صادراتی غیرنفتی(بدون احتساب میعانات گازی) رتبه‌های اول تا پنجم را داشته‌اند. در جدول زیر ده کالای اول در صادرات غیر نفتی(بدون احتساب میعانات گازی) ایران در شش ماه نخست سال جاری نشان داده شده است.

تجارت ۳

اما در یک تقسیم بندی کلی تر محصولات عمده‌ی صادراتی ایران را «گازهای نفتی و هیدروکربورهای مایع شده» با ۲٫۵۱ میلیارد دلار، «انواع پلی اتیلن» با ۱٫۴۸ میلیارد دلار، «روغن‌ها و فرآورده‌های سبک به جز بنزین» با ۸۰۰ میلیون دلار، «هیدروکربورهای حلقوی» با ۷۷۵ میلیون دلار و «قیرنفت» با ۶۸۰ میلیون دلار تشکیل داده‌اند. در جدول زیر تقسیم بندی کلی تر محصولات صادراتی در شش ماه نخست سال ۱۳۹۴ نشان داده شده‌است.

تجارت ۴

همانطور که در جدول بالا مشخص است عمده‌ی محصولات صادراتی ایران را محصولات با فرآوری بسیار کم پالایشگاهی و پتروشیمی تشکیل داده‌اند و محصولات با ارزش افزوده جایگاهی در صادرات کشور ندارند. در بین کالاهای عمده‌ی صادراتی ایران تنها قیمت هر تن «پسته» در حدی است که بتوان آن را صادراتی با ارزش افزوده در نظر گرفت و دیگر کالاهای صادراتی با قیمتی بسیار کم صادر شده اند.

کالاهای عمده‌ی وارداتی

در تقسیم بندی جزئی «ذرت دامی» به قیمت ۶۴۹ میلیون دلار ،«دانه سویا» به قیمت ۴۴۲ میلیون دلار، «گندم» به قیمت ۴۳۲ میلیون دلار، «برنج» به قیمت ۴۰۸ میلیون دلار و «کنجاله سویا» به قیمت ۴۰۱ میلیون دلار عمده محصولات وارداتی کشور در شش ماه ابتدایی سال هستند. در جدول زیر ده کالای اول وارداتی ایران در پنج ماه نخست سال جاری نشان داده شده است.

تجارت ۵

اما در یک تقسیم بندی کلی تر محصولاتی چون «ذرت» با ۶۶۰ میلیون دلار، «قطعات منفصله تولید خودرو» با ۶۰۳ میلیون دلار، «مکمل‌های دارویی» با ۵۳۲ میلیون دلار، «خودرو سواری» با ۴۹۷ میلیون دلار، و «تلفن همراه و تجهیزات آن» با ۴۶۰ میلیون دلار در صدر محصولات وارداتی ایران هستند. در جدول زیر تقسیم بندی کلی تر محصولات عمده وارداتی ایران در شش ماه نخست سال جاری نشان داده شده است.

تجارت ۶

همانطور که مشخص است عمده‌ی محصولات وارداتی ایران را محصولات اساسی کشاروزی و محصولات با ارزش افزوده تشکیل داده‌اند. نکته حائز اهمیت در محصولات وارداتی کشور کاهش چشمگیر واردات محصولات کشاورزی چون گندم، برنج و شکر است که یکی از دلایل اصلی افت واردات کشور محسوب می‌شود.

متوسط قیمت دلاری هر تن کالای صادراتی غیرنفتی بدون احتساب میعانات گازی درحدود ۴۳۴ دلار بوده است که نسبت به سال قبل، ۳ درصد افزایش داشته و همچنین هر تن کالای وارداتی با متوسط قیمت ۱۲۱۲ دلار وارد کشور شده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۵ درصد کاهش یافته است.

مقاصد عمده‌ی صادراتی

در شش ماه ابتدایی سال ۱۳۹۴ کشورهای چین، عراق، امارات، هند و افغانستان عمده‌ترین مشتری‌های کالاهای ایرانی بوده‌اند. در این میان نکته جالب توجه افزایش قابل توجه صادرات ایران به کشورهای امارات، هند، عراق و افغانستان و کاهش صادرات به چین و سایر کشورها بوده است. در جدول زیر مقاصد عمده صادراتی کشور نشان داده شده‌اند.

تجارت ۷

مبادی عمده وارداتی

همچنین مبادی عمده محصولات وارداتی کشورهای چین، امارات، کره‌جنوبی، ترکیه و هند بوده‌اند. نکته جالب توجه کاهش واردات از اغلب کشورهای طرف معامله بوده است که در این میان میزان کاهش واردات از کشورهای امارات و هند چشمگیر تر بوده است. در جدول زیر مبادی عمده وارداتی نشان داده شده‌اند.

تجارت ۸

نکته دیگر آنکه آمارها نشان می‌دهد که کشورهای آسیایی همچنان در تجارت فرامرزی جمهوری اسلامی ایران سهم بسیار بالایی دارند به طوریکه بیش از ۹۳ درصد کالاهای صادراتی غیرنفتی ایران به آسیا صادر می‌شود و همچنین بیش از ۷۶ درصد نیازهای وارداتی ایران از کشورهای آسیایی تأمین می‌شود و در مجموع سهم کشورهای آسیایی از تجارت خارجی جمهوری اسلامی ایران در حدود ۸۳ درصد است.

تجارت ۹

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: