۱۱ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۱۰:۵۳

چالش ستاره خلیج فارس؛ ضعف مدیریتی یا کمبود منابع مالی؟

پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس به عنوان تنها پالایشگاه در حال ساخت کشور، پیشرفت فیزیکی ۰٫۵ درصدی در ماه را در دو سال اخیر تجربه کرده است. با توجه به تزریق منابع مالی مورد نیاز برای ساخت پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس توسط صندوق توسعه ملی، وزارت نفت باید با جدیت بیشتری برای تسریع در حل مشکلات اصلی این طرح ورود کند.

ستاره خلیج فارسبه گزارش عیارآنلاین، احداث پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس در سال ۱۳۸۶ آغاز شد و براساس برنامه‌­ریزی­‌های انجام شده قرار بود کل این طرح در قالب سه فاز تا پایان سال ۱۳۹۰ به بهره‌‌برداری برسد، اما حجم بالای مشکلات موجود در مسیر اجرای این طرح ملی باعث کند شدن بیش از اندازه روند تکمیل آن شد. با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و تصدی پست وزارت نفت توسط آقای زنگنه، راه‌­اندازی پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس جزء برنامه‌های اولویت­‌دار وزارت نفت قرار گرفت و در ابتدای امر، زنگنه به انتقاد شدید از روند کند پیشرفت این طرح در دولت قبل پرداخت.

با وجود گذشت حدود دو سال از عمر دولت یازدهم، همچنان پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس با همان روند کند قبلی و حتی کندتر از آن در حال ساخت است. جدی نبودن مسئله تسریع در ساخت پالایشگاه ستاره خلیج فارس برای وزارت نفت در حالی اتفاق افتاده است که فروش میعانات گازی کشور به یکی از مشکلات جدی این وزارتخانه در ماه‌های اخیر تبدیل شده است. براساس آمارهای اعلامی توسط آقای زنگنه، ۶۰ میلیون بشکه میعانات گازی کشورروی آب­‌های آزاد و در انتظار مشتری هستند که این امر هزینه‌های نگهداری و انبار زیادی را به اقتصاد کشورتحمیل کرده است.

از سوی دیگر، فازهای جدید پارس جنوبی مانند فازهای ۱۵ تا ۱۸ یکی پس از دیگری در حال راه‌­اندازی هستند و با راه­‌اندازی این فازها، میزان تولید میعانات گازی کشور و در نتیجه، ظرفیت صادراتی برای میعانات گازی افزایش قابل توجهی پیدا خواهد کرد. در نتیجه، با توجه به پایین بودن ظرفیت موجود برای مصرف میعانات گازی در داخل کشور، مشکل مازاد آن در ماه‌های آتی تشدید می­‌شود و هزینه‌های سنگینی برای نگهداری و انبار کردن آن روی آب­‌های آزاد به اقتصاد کشور تحمیل خواهد شد. پیشرفت فیزیکی پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج‌فارس تا تیرماه سال ۱۳۹۴ برابر با ۸۴ درصد بوده است، لذا وعده وزارت نفت مبنی بر راه‌اندازی فاز اول این پالایشگاه تا پایان امسال محقق نمی‌شود؛ چراکه علاوه بر مشکلات مدیریتی محسوس در اجرای این طرح، همچنان تأمین تجهیزات این پالایشگاه با چالش‌هایی جدی مواجه است و حتی در برخی تجهیزات ضروری مانند رآکتورها و برج‌­ها، بیش از ۴۰ درصد خریدها با مشکل همراه است. این مشکلات موجب شده است حتی در واحدهای ابتدایی این پالایشگاه حداقل‌­های مورد نیاز برای راه‌­اندازی فاز اول پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس نیز فراهم نشده باشد.

۴۹ درصد از سهام این پالایشگاه در اختیار شرکت سرمایه‌­گذاری تأمین وابسته به تأمین اجتماعی است و صندوق بازنشستگی نفت سهمی ۳۳ درصدی و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران مابقی سهام (۱۸درصد) را در اختیار دارد، بنابراین در عمل وزارت نفت سهامدار اصلی این پروژه است. در نتیجه انتظار می‌رود وزارت نفت پیگیری بیشتری برای رفع مشکلات این پالایشگاه داشته باشد و جدیت لازم را برای تسریع در تکمیل این طرح ملی به خرج دهد. از آنجا که تکمیل پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس حتی صرفاً راه‌­اندازی فاز اول آن، قطع واردات بنزین را به همراه خواهد داشت، تأخیر ۳٫۵ ساله در راه­‌اندازی این پالایشگاه موجب شده است هزینه‌ای ۳٫۱ میلیارد دلاری برای واردات بنزین به کشور تحمیل شود. به عبارت دیگر، از آنجا که هزینه احداث پالایشگاه ستاره خلیج فارس حدود ۳٫۸ میلیارد یورو است، با عدم تکمیل به موقع این پالایشگاه میعانات گازی، فرصت احداث یک پالایشگاه مشابه از کشور گرفته شده است.

هزینه‌های میلیارد دلاری واردات بنزین در حالی است که تأمین مالی برای پروژه‌های پالایشگاهی در کشور دشوار است و بسیاری از طرح‌­های پالایشی کشور مانند پالایشگاه آناهیتای کرمانشاه به دلیل محدودیت­‌های سرمایه­‌گذاری سال‌هاست که متوقف شده­‌اند. تأخیرهای مکرر در تکمیل و راه‌­اندازی پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج‌فارس در حالی به وجود آمده است که قابلیت رفع چالش­‌های احداث این پالایشگاه در صورت جدیت و قاطعیت وزارت نفت برای ورود به این مسئله وجود داشته است.

شعارهای مسئولان وزارت نفت مبنی بر قطع کامل خام‌فروشی میعانات گازی و خودکفایی در تولید بنزین متناسب با وضعیت پیشرفت پروژه‌های پالایشگاهی در کشور نیست چرا که پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس به عنوان تنها پالایشگاه در حال ساخت کشور، پیشرفت فیزیکی ۰٫۵ درصدی در ماه را در دو سال اخیر تجربه کرده است. با توجه به تزریق منابع مالی مورد نیاز برای ساخت پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس توسط صندوق توسعه ملی و مرتفع شدن مشکلات مالی آن، وزارت نفت باید با جدیت بیشتری برای تسریع در حل مشکلات اصلی این طرح مانند سطح توانمندی پیمانکاران، مدیریت و نظارت بر ساخت و همچنین مدیریت و رفع چالش­‌های موجود در تأمین تجهیزات ورود کند. استمرار عدم جدیت وزارت نفت در رفع موانع تکمیل و راه‌اندازی پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس، به‌رغم مشکلات این وزارتخانه در فروش میعانات گازی و نیاز کشور به واردات بنزین، نشان‌دهنده کم‌توجهی وزارت نفت به اجرای بندهای ۱۳ و ۱۵ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی مبنی بر کاهش خام‌فروشی خواهد بود.

** علیرضا کهزادی؛ کارشناس ارشد انرژی

منبع: روزنامه جوان

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: