۲۱ مرداد ۱۳۹۴ ساعت ۱۳:۴۸

نباید به سوئیفت وابسته شد

دولتمردان توجه داشته باشند که حتی پس از لغو تحریم‌ها، به دلیل اینکه کشورهای غربی و نهادهای تحت کنترل ‌آن‌ها قابل اعتماد نیستند، وابستگی بیش از حد به آن‌ها به هیچ عنوان منطقی نیست و باید تدابیری اتخاذ شود که ایران در تعاملات بین‌المللی خود کمترین وابستگی را به این کشورها داشته باشد. استفاده دوباره از شبکه سوئیفت می‌تواند یکی از مصادیق بارز این وابستگی باشد.

سوئیفت شبکه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی است که با تفاهم و توافق ۲۳۹ بانک از پانزده کشور اروپایی و آمریکای شمالی در ماه می سال ۱۹۷۳ میلادی راه اندازی گردید. هدف سوئیفت جایگزینی یک روش یکپارچه و استاندارد بین المللی برای تبادل مالی و حذف روش‌های ارتباطی غیر استاندارد دیگر بود. این هدف که برای بسیاری از کشورها مفید و مورد نیاز بود به تدریج باعث شد همه‌ی کشورهای جهان برای مبادلات بین‌المللی خود از این سیستم پیام رسان استفاده کنند و این مسئله به تدریج یک قدرت انحصاری برای این نهاد به وجود آورد. در حال حاضر مرکز اصلی شبکه سوئیفت در کشور بلژیک قرار دارد و کشورهای آمریکا، هلند، انگلیس و هنگ کنگ به عنوان مراکز پشتیبان اعضا فعالیت می‌کنند.

با همه‌گیر شدن استفاده از سوئیفت در مبادلات بین‌المللی به تدریج دیگر روش‌های ممکن تقریبا کنار گذاشته شدند و چنانچه بانکی از یک کشور قصد انتقال پول به بانکی از یک کشور دیگر را داشت مجبور به استفاده از خدمات سوئیفت بود. این مسئله تا حدی پیش رفت که بسیاری از کشورها از جمله ایران پیش از لغو تحریم‌ها، برای نقل و انتقال پول بین بانک‌های داخلی خود نیز از این سیستم پیام رسان استفاده می‌کردند.

تحریم سوئیفت

در جریان تحریم‌های ایران پس از آنکه کشورهای اروپایی تحریم‌های مالی را علیه جمهوری اسلامی ایران وضع کردند این نهاد عمومی نیز با این بهانه که چون در خاک یک کشور اروپایی قرار دارد باید طبق قوانین آن کشور عمل نماید، سرویس دهی به بانک‌های تحریم شده ایران را قطع کرد. در آن زمان بانک مرکزی جمهوری اسلامی با راه‌اندازی «سامانه پیام رسانی مالی الکترونیکی (سپام)» توانست پیام رسانی نقل و انتقال وجود بین بانک‌های داخلی را از طریق ان ساماندهی کند. اما در مورد مبادلات بین‌المللی کشورمان از زمان اعمال تحریم توسط سوئیفت با مشکلات فراوانی مواجه شده است.

در شرایط کنونی کشور که زمزمه لغو تحریم‌های کشورهای غربی شنیده می‌شود به نظر می‌رسد که مسئولین دولتی عزم خود را برای تعامل هرچه بیشتر با کشورهای غربی، حتی بیشتر از آنچه قبل از تحریم‌ها بود جزم کرده‌اند. در این زمینه لازم است دولتمردان توجه داشته باشند که حتی پس از لغو تحریم‌ها، به دلیل اینکه کشورهای غربی و نهادهای تحت کنترل ‌آن‌ها قابل اعتماد نیستند، وابستگی بیش از حد به آن‌ها به هیچ عنوان منطقی نیست و باید تدابیری اتخاذ شود که ایران در تعاملات بین‌المللی خود کمترین وابستگی را به این کشورها داشته باشد. استفاده دوباره از شبکه سوئیفت می‌تواند یکی از مصادیق بارز این وابستگی باشد.

در حال حاضر دیگر کشورهای دنیا چون چین و روسیه نیز به خطر قدرت انحصاری این نهاد پی برده‌اند و در تلاشند با ایجاد راهکارهای جایگزین وابستگی خود را به این نهاد کاهش دهند. به عنوان نمونه می‌توان به تلاش کشورهای گروه بریکس برای این منظور اشاره کرد.

حتی اگر خطای وابستگی کشنده در گذشته به این نهاد که تحت کنترل کشورهای غربی قرار دارد قابل چشم پوشی باشد، در آینده با توجه به مسبوق به سابقه بودن تحریم ایران توسط این نهاد و شرایط متغیر و پیچیده جهانی، وابستگی دوباره به این نهاد به هیچ عنوان منطقی نیست و لازم است حتی پس از لغو تحریم‌ها نیز از ظرفیت دیگر نهادهای نوظهور برای مبادلات بین‌المللی استفاده شود.

همچنین توصیه می‌شود تدابیری اتخاذ شود تا در حد ممکن برای تعاملات مالی دوجانبه‌ی ایران با کشورهای مختلف، خصوصا کشورهای غیر غربی، سیستم‌های پیام رسان دوجانبه‌ای مورد استفاده قرار بگیرد که مورد پذیرش سیستم بانکی هردو کشور قرار دارد. به این ترتیب علاوه بر حل بخش عمده‌ای از مشکل پیام رسانی مبادلات مالی دوجانبه، اطلاعات این تراکنش‌های مالی نیز در اختیار نهادهای بین‌المللی تحت سلطه کشورهای غربی قرار نمی‌گیرد.

تلگر

چهره‌

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: